Τροπολογία με αλλαγές σε ΚΦΔ και ΚΦΕ (παράταση έως 31.12.2026 στην αναγνώριση ζημιάς από τη μείωση αξίας συμμετοχών)
Τροπολογία κατατέθηκε στο νομοσχέδιο για το Ψηφιακό τέλος συναλλαγών, με την οποία ρυθμίζονται τα ακόλουθα θέματα:
1. Τροποποιούνται – συμπληρώνονται οι διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας σχετικά με την ακύρωση ή τροποποίηση άμεσου προσδιορισμού φόρου, πράξης προσδιορισμού φόρου και πράξης επιβολής προστίμου (αρ. 74 & 84 του ν. 5104/2024) στα εξής κατά βάση σημεία:
– Επανακαθορίζεται η προθεσμία υποβολής αίτησης του φορολογούμενου για την ακύρωση ή τροποποίηση άμεσου προσδιορισμού φόρου.
– Προβλέπεται ότι τα ποσά που έχουν βεβαιωθεί ή καταβληθεί βάσει των πράξεων που ακυρώνονται, διαγράφονται ή επιστρέφονται κατά περίπτωση, κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί παραγραφής.
– Η προβλεπόμενη αίτηση ακύρωσης ή τροποποίησης υποβάλλεται και η ακύρωση ή τροποποίηση χωρίς αίτηση εκδίδεται σε σχέση με πράξεις άμεσου προσδιορισμού ή πράξεις διοικητικού, εκτιμώμενου ή διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή πράξεις επιβολής προστίμου που εκδίδονται από την οριζόμενη ημερομηνία και εφεξής.
2. Προσδιορίζονται, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα, οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση του συντελεστή φορολογικής απόσβεσης, κατά τον προσδιορισμό των κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα για δικαιώματα επί εκπομπών οπτικοακουστικού περιεχομένου.
3. Επεκτείνεται έως την οριζόμενη ημερομηνία, το χρονικό διάστημα για την οριστικοποίηση των προερχόμενων από τη μεταβίβαση τίτλων συμμετοχής του άρθρου 48Α του ν. 4172/2013, ζημιών των αναφερόμενων νομικών προσώπων, προκειμένου αυτές να αναγνωρισθούν προς έκπτωση από τον φόρο υπεραξίας μεταβίβασης τίτλων συμμετοχής.
Α. Αιτιολογική έκθεση
Η «ταυτότητα» της αξιολογούμενης ρύθμισης
1. Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση;
Άρθρο 1: Τη δυνατότητα διόρθωσης πρόδηλων σφαλμάτων της Φορολογικής Διοίκησης.
Tροποποιείται το άρθρο 74 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας που ρυθμίζει τη δυνατότητα να ανακαλούνται πράξεις της Φορολογικής Διοίκησης, σε περίπτωση πρόδηλων σφαλμάτων. Η ισχύουσα διάταξη δεν επιτρέπει στη Φορολογική Διοίκηση να εξετάσει πρόδηλα σφάλματα, στην περίπτωση που οι φορολογούμενοι έχουν προσφύγει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή στα διοικητικά δικαστήρια. Έτσι, οι φορολογούμενοι πρέπει είτε να ζητήσουν από τη Φορολογική Διοίκηση να επανεξετάσει την πράξη που έχει εκδοθεί εις βάρος τους, κινδυνεύοντας να απωλέσουν την προθεσμία για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής ή για την προσφυγή στα δικαστήρια, είτε να αναμένουν τη λήξη της διαδικασίας ενώπιον των δικαστηρίων χωρίς, στο διάστημα αυτό, η Φορολογική Διοίκηση να έχει τη δυνατότητα να διορθώσει ένα προφανές σφάλμα που έχει κάνει. Η προτεινόμενη διάταξη επιτρέπει στη Φορολογική Διοίκηση να διορθώνει σφάλματά της, ακόμη και αν υπάρχει προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια που είναι εκκρεμής, διορθώνοντας ταχύτερα αδικίες που μπορεί να έχουν γίνει. Δεν επέρχεται πάντως η οποιαδήποτε μεταβολή ως προς τις ουσιαστικές προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης, για την οποία απαιτείται περιοριστικά είτε πρόδηλη έλλειψη φορολογικής υποχρέωσης είτε λογιστικά ή υπολογιστικά σφάλματα.
Παράλληλα, για λόγους ενότητας στην εφαρμογή του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, προβλέπεται ότι η διαδικασία του άρθρου 74 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58) θα ισχύει για όλες τις πράξεις που έχουν εκδοθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 2014, ημερομηνία ισχύος του αρχικού Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013, Α’ 170). Προβλέπεται επίσης, ότι η προθεσμία για την ακύρωση πράξης που έχει προσβληθεί στα δικαστήρια και βρίσκεται σε εκκρεμοδικία λήγει ένα έτος μετά από τη λήξη της εκκρεμοδικίας, δηλαδή μετά από την έκδοση αμετάκλητης απόφασης, ενώ δεν εξετάζεται αν η πρόδηλη πλημμέλεια που αποτελεί τον λόγο ακύρωσης έχει προβληθεί στο πλαίσιο ενδικοφανούς ή δικαστικής προσφυγής. Τέλος, προβλέπεται ότι εάν έχουν γίνει βεβαιώσεις ποσών εις βάρος των φορολογουμένων και έχουν καταβληθεί ποσά βάσει της εσφαλμένης πράξης της Φορολογικής Διοίκησης, αυτά δεν θεωρούνται παραγεγραμμένα εις βάρος του φορολογουμένου και επιστρέφονται.
Άρθρο 2: Τον υπολογισμό της απόσβεσης εκπομπών οπτικοακουστικού περιεχομένου.
Ορίζεται ότι η απόσβεση οπτικοακουστικών προγραμμάτων όπως εκπομπών μυθοπλασίας, εκπομπών λόγου, ψυχαγωγικών και ενημερωτικών εκπομπών περιλαμβανομένων των αθλητικών εκπομπών και μεταδόσεων αθλητικών γεγονότων με ή χωρίς σχολιασμό, παιδικών προγραμμάτων, τηλεπαιχνιδιών, διαγωνιστικών εκπομπών και εκπομπών ποικίλου περιεχομένου, δεν θα εκτείνεται σε περίοδο δέκα (10) ετών απαραίτητα, αλλά με βάση το ελεγκτικό πλαίσιο και τη διαδικασία που ορίζονται με απόφαση της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων.
Άρθρο 3: Την παράταση του χρόνου αναγνώρισης προς έκπτωση των οριστικών ζημιών νομικών προσώπων του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’167).
Προβλέπεται ότι αναγνωρίζονται οι ζημίες που προκύπτουν από τη μείωση
της αξίας συμμετοχών σε άλλες εταιρείες, όταν ένα νομικό πρόσωπο που
είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας μεταβιβάζει μετοχές, τις οποίες είχε
αποτιμήσει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2019, και η ζημία από τη μεταβίβαση
αυτή καταστεί οριστική μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2026 και όχι μέχρι την
31η Δεκεμβρίου 2024, όπως ισχύει σήμερα.
Η πρόβλεψη αυτή επιτρέπει την
αναγνώριση πραγματικών ζημιών που έχουν υποστεί νομικά πρόσωπα από την
απώλεια της αξίας περιουσιακών στοιχείων και ανταποκρίνεται στο
πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα της ζημιογόνας μεταβίβασης, στηρίζοντας
έτσι την ελληνική επιχειρηματικότητα. Το αποτέλεσμα αυτό δεν
επηρεάζεται από τον χρόνο εγγραφής της απώλειας στα λογιστικά βιβλία της
επιχείρησης. Με τον τρόπο αυτό η φορολόγηση των κερδών της αντίστοιχης
επιχείρησης καθίσταται περισσότερο δίκαιη και αφορά πραγματικά
οικονομικά αποτελέσματα.
2. Γιατί αποτελεί πρόβλημα;
Άρθρο 1: Υπάρχουν υποθέσεις πρόδηλων σφαλμάτων της Φορολογικής Διοίκησης που δεν μπορούν να διορθωθούν με το υφιστάμενο καθεστώς.
Άρθρο 2: Οι αποσβέσεις των οπτικοακουστικών εκπομπών υπολογίζονται σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που αντιστοιχεί στην πραγματική απομείωση της αξίας τους.
Άρθρο 3: Καθότι το ευνοϊκό καθεστώς που προβλέπεται με την παρ. 18 του άρθρου 66 του ν. 4646/2019 (Α’ 201), λήγει την 31η. 12.2024 και επομένως κρίνεται αναγκαία η παράτασή του.
3. Ποιους φορείς ή πληθυσμιακές ομάδες αφορά;
Άρθρο 1: Το σύνολο των φορολογούμενων φυσικών και νομικών προσώπων και τη φορολογική διοίκηση.
Άρθρο 2: Στις εταιρείες που αποκτούν οπτικοακουστικές εκπομπές.
Άρθρο 3: Τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Προτεινόμενες διατάξεις
Άρθρο 1
Ρυθμίσεις για την ακύρωση ή τροποποίηση άμεσου προσδιορισμού φόρου, πράξης προσδιορισμού φόρου και πράξης επιβολής προστίμου στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας – Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 74, προσθήκη παρ. 6 στο άρθρο 74 και προσθήκη παρ. 5 στο άρθρο 84 Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
1. Στην παρ. 5 του άρθρου 74 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Κ.Φ.Δ., ν. 5104/2024, Α’ 58), περί ακύρωσης ή τροποποίησης άμεσου προσδιορισμού φόρου, πράξης προσδιορισμού φόρου και πράξης επιβολής προστίμου, το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται, και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Η διαδικασία του παρόντος δεν αναστέλλει την προθεσμία και δεν κωλύει την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής ή της προσφυγής ενώπιον του δικαστηρίου. Η άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής ή η εκκρεμοδικία δεν κωλύουν τη διαδικασία του παρόντος. Στην περίπτωση αυτή, η προθεσμία της παρ. 2 λήγει ένα (1) έτος μετά από την έκδοση αμετάκλητης απόφασης.».
2. Στο άρθρο 74 του Κ.Φ.Δ., περί ακύρωσης ή τροποποίησης άμεσου προσδιορισμού φόρου, πράξης προσδιορισμού φόρου και πράξης επιβολής προστίμου, προστίθεται παρ. 6 ως εξής: «6. Ποσά που έχουν βεβαιωθεί ή καταβληθεί βάσει των πράξεων που ακυρώνονται, διαγράφονται ή επιστρέφονται κατά περίπτωση, κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί παραγραφής.».
3. Στο άρθρο 84 του Κ.Φ.Δ., περί μεταβατικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 5 ως εξής:
«5. Η αίτηση ακύρωσης ή τροποποίησης της παρ. 2 του άρθρου 74 υποβάλλεται και η ακύρωση ή τροποποίηση χωρίς αίτηση της παρ. 3 του άρθρου 74 εκδίδεται σε σχέση με πράξεις άμεσου προσδιορισμού ή πράξεις διοικητικού, εκτιμώμενου ή διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή πράξεις επιβολής προστίμου που εκδίδονται από την 1η Δεκεμβρίου 2014 και μετά.».
Άρθρο 2
Απόσβεση δικαιωμάτων επί εκπομπών οπτικοακουστικού περιεχομένου -Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 24 Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος
1. Στην παρ. 4 του άρθρου 24 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’167), επέρχονται οι ακόλουθες αλλαγές:
α) μετά το τρίτο εδάφιο προστίθεται νέο τέταρτο εδάφιο,
β) στο τελευταίο εδάφιο, οι λέξεις «έβδομου και όγδοου εδαφίου» αντικαθίσταται από τις λέξεις «όγδοου και ένατου εδαφίου» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Κόστος κτήσης ή κατασκευής, περιλαμβανομένου και του κόστους βελτίωσης, ανανέωσης και ανακατασκευής καθώς και αποκατάστασης του περιβάλλοντος αποσβένονται, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:
| Κατηγορία ενεργητικού επιχείρησης |
Συντελεστής φορολογικής απόσβεσης (% ανά φορολογικό έτος) |
|
Κτίρια, κατασκευές, εγκαταστάσεις, βιομηχανικές και ειδικές εγκαταστάσεις, μη κτιριακές εγκαταστάσεις, αποθήκες και σταθμοί, περιλαμβανομένων των παραρτημάτων τους (και ειδικών οχημάτων φορτοεκφόρτωσης) |
4% |
|
Κατασκευές και εγκαταστάσεις για τη φόρτιση οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. 002/χλμ. |
100% |
|
Εδαφικές εκτάσεις που χρησιμοποιούνται σε εξόρυξη και λατομεία, εκτός αν χρησιμοποιούνται για τις υποστηρικτικές δραστηριότητες εξόρυξης |
5% |
|
Αεροσκάφη, σιδηροδρομικοί συρμοί, πλοία και σκάφη εκτός από μέσα μαζικής μεταφοράς ατόμων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. 002/χλμ. |
5% |
|
Μηχανήματα, εξοπλισμός εκτός Η/Υ και λογισμικού |
10% |
|
Μέσα μεταφοράς ατόμων εκτός από τα μέσα μεταφοράς μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. 002/χλμ. |
16% |
|
Μέσα μεταφοράς ατόμων μηδενικών ρύπων |
50% |
|
Μέσα μεταφοράς ατόμων χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. ίΟ2/χλμ. |
25% |
|
Μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων εκτός από μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. 002/χλμ. |
12% |
|
Μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων μηδενικών ρύπων |
50% |
|
Μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. 002/χλμ. |
25% |
|
Μέσα μαζικής μεταφοράς ατόμων μηδενικών ρύπων |
50% |
|
Μέσα μαζικής μεταφοράς ατόμων χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. 002/χλμ. |
25% |
|
Άυλα στοιχεία και δικαιώματα, έξοδα πολυετούς απόσβεσης |
10% |
|
Εξοπλισμός Η/Υ, κύριος και περιφερειακός, και λογισμικό |
20% |
|
Λοιπά πάγια στοιχεία της επιχείρησης |
10% |
|
Εξοπλισμός καί όργανα, που χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες εκτέλεσης επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας. Ως εξοπλισμός και όργανα που χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες εκτέλεσης της επιστημονικής και της τεχνολογικής έρευνας, θεωρείται αυτός, που περιγράφεται στο σχετικό άρθρο της κοινής υπουργικής απόφασης του άρθρου 22Α. |
40% |
Όπου ο συντελεστής του προηγούμενου πίνακα είναι πενήντα τοις εκατό (50%) ή εκατό τοις εκατό (100%), η επιχείρηση δικαιούται να χρησιμοποιήσει χαμηλότερο σταθερό συντελεστή για όλα τα έτη απόσβεσης.
Ο συντελεστής φορολογικής απόσβεσης του ανωτέρω πίνακα για τα άυλα στοιχεία και δικαιώματα, καθώς και για τα έξοδα πολυετούς απόσβεσης ισχύει, εφόσον δεν προκύπτει συμβατικά από την αρχική συμφωνία διαφορετική των δέκα (10) ετών οικονομική διάρκεια ζωής, οπότε και ο συντελεστής διαμορφώνεται ως το πηλίκο «1 διά έτη διάρκειας ζωής δικαιώματος». Στα δικαιώματα επί εκπομπών οπτικοακουστικού περιεχομένου ο συντελεστής φορολογικής απόσβεσης, εφόσον δεν προκύπτει συμβατικά από την αρχική συμφωνία και είναι διαφορετικός των δέκα (10) ετών, διαμορφώνεται με βάση τον ωφέλιμο χρόνο ζωής του άυλου περιουσιακού στοιχείου, σύμφωνα με το ελεγκτικό πλαίσιο και τη διαδικασία που ορίζονται με απόφαση της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων. Σε περίπτωση δικαιωμάτων που θεμελιώθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, για την αναπόσβεστη αξία (εναπομείνασα αξία) ως διάρκεια δικαιώματος λαμβάνεται η υπολειπόμενη διάρκεια του δικαιώματος.
Για τη δαπάνη απόσβεσης εταιρικού επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ρύπων, με μέγιστη Λ.Τ.Π.Φ. έως τις σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, χορηγείται στην επιχείρηση δυνατότητα έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδά της, προσαυξημένη κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) και για το υπερβάλλον ποσό, ποσοστό εικοσιπέντε τοις εκατό (25%). Τα αντίστοιχα ποσοστά για αυτοκίνητα χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. ίθ2/χλμ. είναι τριάντα (30%) και δεκαπέντε (15%) τοις εκατό.
Για επιχειρήσεις που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα σε νησιωτικούς δήμους της ελληνικής επικράτειας, για τη δαπάνη απόσβεσης εταιρικού επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ρύπων, με μέγιστη Λ.Τ.Π.Φ. έως τις σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, χορηγείται στην επιχείρηση δυνατότητα έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδά της, προσαυξημένη κατά ποσοστό εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) και για το υπερβάλλον ποσό ποσοστό τριανταπέντε τοις εκατό (35%). Τα αντίστοιχα ποσοστά για αυτοκίνητα χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. 002/χλμ. είναι τριανταπέντε (35%) και είκοσι τοις εκατό (20%).
Για την εφαρμογή του όγδοου και ένατου εδαφίου της παρούσας, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων καθορίζονται η νομική βάση των ενισχύσεων δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) υπ’ αρ. 1407/2013 της 18ης Δεκεμβρίου 2013 (L 352/1) για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis), η διαδικασία, οι όροι, η διάρκεια, οι προϋποθέσεις χορήγησης, η διαδικασία ελέγχου τους, οι αρμόδιες υπηρεσίες, οι υποχρεώσεις των δικαιούχων, τυχόν περιορισμός του ύψους των ενισχύσεων, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις ανάκτησης των ενισχύσεων σε περίπτωση εκ των υστέρων διαπίστωσης μη πλήρωσης των σχετικών προϋποθέσεων, καθώς και κάθε ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του κινήτρου αυτού.».
2. Το τέταρτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 24 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, όπως προστίθεται με την παρ. 1 του παρόντος, ισχύει για δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη 2024 και επόμενα.
Άρθρο 3
Παράταση χρόνου αναγνώρισης προς έκπτωση των οριστικών ζημιών νομικών προσώπων – Τροποποίηση περ. (β) παρ. 18 άρθρου 66 του ν. 4646/2019
Στο δεύτερο εδάφιο της περ. (β) της παρ. 18 του άρθρου 66 του ν. 4646/2019 (Α’ 201) οι λέξεις «31.12.2024» αντικαθίστανται με τις λέξεις «31.12.2026» και η περ. β διαμορφώνεται ως εξής:
«β. Εξαιρετικά, κατά παρέκκλιση της περ. α’ της παρούσας, οι ζημίες των νομικών προσώπων του άρθρου 45 του ν. 4172/2013, που προέρχονται από τη μεταβίβαση τίτλων συμμετοχής της παραγράφου 1 του άρθρου 48Α του ν. 4172/2013, όπως προστίθεται με το άρθρο 20 του παρόντος, μπορούν να αναγνωριστούν προς έκπτωση μετά την 1.1.2020 υπό την προϋπόθεση ότι έχουν αποτιμηθεί μέχρι την 31.12.2019 και έχουν εγγράφει στα βιβλία της εταιρείας ή αποτυπώνονται σε οικονομικές καταστάσεις ελεγμένες από ορκωτούς ελεγκτές. Η έκπτωση των ζημιών αυτών αναγνωρίζεται μόνο όταν οι ζημίες αυτές καταστούν οριστικές έως την 31.12.2026. Εάν οι ζημίες κατά τον χρόνο οριστικοποίησης είναι μικρότερες από τις ζημίες που αποτιμήθηκαν, αναγνωρίζεται το μικρότερο ποσό. Εάν οι οριστικές ζημίες είναι μεγαλύτερες, αναγνωρίζεται μόνο το ποσό που αποτιμήθηκε.».



