ΝΕΑ

Κατατέθηκε στη Βουλή το νέο νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και της βίας κατά των γυναικών και ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385 και το οποίο περιλαμβάνει και διάφορες δικονομικές ρυθμίσεις και αλλαγές στην καθ’ ύλη αρμοδιότητα των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων και αλλαγές στην κατά τόπον αρμοδιότητα εκδίκασης φορολογικών διαφορών κ.ά.

Απομονώνουμε μερικά άρθρα του:

Με την προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 55 επιχειρείται η μεταφορά
διοικητικών διαφορών ουσίας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων προκειμένου,
αφενός μεν να επιτευχθεί σύμμετρη κατανομή, αναλόγως του όγκου και της βαρύτητας, των εκδικαζόμενων σε πρώτο βαθμό υποθέσεων μεταξύ Εφετείων και Πρωτοδικείων, αφετέρου
δε να αποφορτιστούν τα Εφετεία από σημαντικό όγκο υποθέσεων για
τη βέλτιστη και ταχύτερη επίλυση

διαφορών.

Άρθρο 55
Εξαίρεση των διαφορών από δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ή παροχής υπηρεσιών από την καθ’ ύλη αρμοδιότητα του Εφετείου – Επέκταση καθ’ ύλη αρμοδιότητας Τριμελούς Πρωτοδικείου σε φορολογικές και τελωνειακές διαφορές – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 6 Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας

Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 6 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), περί της καθ’ ύλη αρμοδιότητας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α), προστίθενται οι λέξεις «με εξαίρεση τις διαφορές από δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ή παροχής υπηρεσιών, για τις οποίες αρμόδιο είναι σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, το τριμελές πρωτοδικείο,», β) στο δεύτερο και τρίτο εδάφιο της περ. β), οι λέξεις «εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000)», γ) στην περ. δ), οι λέξεις «του άρθρου 46 του ν. 4174/2013 (Α’ 170)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58)» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Η εκδίκαση: α) των διαφορών από δημόσιες συμβάσεις ανήκει, σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, στο εφετείο, με εξαίρεση τις διαφορές από δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ή παροχής υπηρεσιών, για τις οποίες αρμόδιο είναι σε πρώτο και τελευταίο βαθμό, το τριμελές πρωτοδικείο, β) των φορολογικών και τελωνειακών εν γένει διαφορών, των οποίων το αντικείμενο δεν υπερβαίνει τις σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, ανήκει σε πρώτο βαθμό στο μονομελές πρωτοδικείο. Εάν το αντικείμενο υπερβαίνει το ποσό των σαράντα χιλιάδων (40.000) ευρώ και μέχρι του ποσού των διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ, ανήκει σε πρώτο βαθμό στο τριμελές πρωτοδικείο. Εάν το αντικείμενο υπερβαίνει το ποσό των διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ, ανήκει σε πρώτο και τελευταίο βαθμό στο τριμελές εφετείο, γ) των χρηματικών διαφορών, των οποίων το αντικείμενο δεν υπερβαίνει το ποσό των σαράντα χιλιάδων (40.000) ευρώ, ανήκει στο μονομελές πρωτοδικείο, δ) των διαφορών που προκύπτουν από την εφαρμογή των άρθρων 13 και 14 του ν. 2523/1997 (Α’ 179), των παρ. 5 και 6 του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), του άρθρου 153 του ν. 2960/2001 (Α’ 265) και των περ. γ’, δ’ και ε’ της παρ. 4 του άρθρου 1 του ν. 1406/1983 (Α’ 182), η οποία προστέθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 51 του ν. 3659/2008 (Α’ 77), ανήκει στον πρόεδρο πρωτοδικών του διοικητικού πρωτοδικείου, ο οποίος αποφαίνεται ανεκκλήτως. Η παρ. 9 του άρθρου 13 του ν. 2523/1997 (Α’ 179), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 51 του ν. 3900/2010 (Α’ 213), εφαρμόζεται για την εκδίκαση των προσφυγών αυτών. Αν πρόκειται για φορολογική ή τελωνειακή εν γένει διαφορά, για την εφαρμογή των παραπάνω περ. β’ και γ’, η αρμοδιότητα προσδιορίζεται με βάση το ποσό του κύριου φόρου, δασμού, τέλους ή προστίμου.».

Με την προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 58 επιχειρείται η αλλαγή του κριτηρίου της κατά τόπο αρμοδιότητας για την εκδίκαση των φορολογικών διαφορών, από εκείνο της έδρας της Αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη, σε εκείνο της κατοικίας ή της έδρας του υπόχρεου φυσικού ή νομικού προσώπου, αντιστοίχως. Η τροποποίηση αυτή επιβάλλεται, αφενός μεν για λόγους ασφάλειας των φορολογουμένων σε σχέση με τον καθορισμό του κατά τόπο αρμόδιου για την επίλυση της διαφοράς Δικαστηρίου, λόγω εκτεταμένων πρόσφατων νομοθετικών αλλαγών στο οργανωσιακό σχήμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) με τη δημιουργία νέων κέντρων ελέγχου, βεβαίωσης και είσπραξης δημοσίων εσόδων και την κατάργηση των αντίστοιχων, μέχρι στιγμής, αρμοδιοτήτων των αποκεντρωμένων υπηρεσιών (ΔΟΥ και Τελωνείων) και αφετέρου δε για την αποφόρτιση των Δικαστηρίων της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, όπου εδρεύουν οι νεοσυσταθείσες κεντρικές φορολογικές υπηρεσίες, ώστε να υπάρχει σύμμετρη κατανομή του όγκου των φορολογικών υποθέσεων στα ανά τη χώρα διοικητικά δικαστήρια και να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη και ταχύτερη δικαστική επίλυση των φορολογικών διαφορών.

Άρθρο 58
Κατά τόπον αρμοδιότητα επί φορολογικών διαφορών – Τροποποίηση περ. ε) παρ. 2 και παρ. 4 άρθρου 7 Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας

1. Η περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 7 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), περί της κατά τόπον αρμοδιότητας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, αντικαθίσταται ως εξής:
«ε) αν πρόκειται για φορολογικές διαφορές, εκείνο στην περιφέρεια του οποίου κατοικεί ή εδρεύει το φορολογούμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα και σε περίπτωση φορολογικών διαφορών που αφορούν αλληλέγγυα ή εις ολόκληρον ευθύνη, εκείνο στην περιφέρεια του οποίου κατοικεί ή εδρεύει το αρχικώς υπόχρεο φορολογούμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα,».

2. Στην παρ. 4 του άρθρου 7 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) προστίθενται οι λέξεις «ή εδρεύει», β) προστίθεται παραπομπή στην περ. ε’ και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Όταν η αρχή εδρεύει στην αλλοδαπή ή όταν στην αλλοδαπή κατοικεί ή εδρεύει ο διάδικος, στις περ. β’, ε’ και στ’ της παρ. 2, αρμόδια είναι τα δικαστήρια της Πρωτεύουσας.».

Με το άρθρο 83 και την προτεινόμενη τροποποίηση της παρ. 7 του άρθρου 21 του ν. 5026/2023 (Α’ 45) ρητά ρυθμίζεται η υποχρέωση των χρηματοπιστωτικών οργανισμών, των πιστωτικών ιδρυμάτων και των λοιπών φορέων, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση και σε κάθε περίπτωση, είτε διαλειτουργούν πλήρως με την εφαρμογή e-pothen είτε όχι, να χορηγούν στον υπόχρεο εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την υποβολή σε αυτά σχετικού αιτήματος, βεβαιώσεις για τα δεδομένα της περ. α) της παρ. 6, που αφορούν στον ίδιο ή στα ανήλικα τέκνα του, για την υποβολή αρχικών ή ετήσιων δηλώσεων. Κατά αυτό τον τρόπο αποφεύγεται το φαινόμενο φορείς να ζητούν αντίτιμο για τη χορήγηση των ως άνω βεβαιώσεων από τους αιτούντες υπόχρεους είτε για τους ίδιους είτε για τα ανήλικα τέκνα τους.

Άρθρο 83
Επέκταση της υποχρέωσης των φορέων να χορηγούν βεβαιώσεις με τα δεδομένα της παρ. 6 του άρθρου 21 του ν. 5026/2023 – Τροποποίηση παρ. 7 άρθρου 21 ν. 5026/2023

Στο τρίτο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 21 του ν. 5026/2023 (Α’ 45), περί του τρόπου υποβολής της δήλωσης περιουσιακής κατάστασης, προστίθενται οι λέξεις «, σε κάθε περίπτωση, είτε διαλειτουργούν πλήρως με την εφαρμογή e-pothen είτε όχι,» και οι λέξεις «, που αφορούν στον ίδιο ή στα ανήλικα τέκνα του» και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Όλα: α) τα δεδομένα των ανωτέρω δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, όπως έχουν διαμορφωθεί κατά την ημερομηνία οριστικής υποβολής της Δ.Π.Κ. από την υποβολή τροποποιητικών και συμπληρωματικών δηλώσεων εισοδήματος για το έτος που αφορά η Δ.Π.Κ., β) τα στοιχεία της περιουσιακής κατάστασης του υπόχρεου κατά την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους στο οποίο αφορά η Δ.Π.Κ., εφόσον η Δ.Π.Κ. είναι ετήσια, ή του τρέχοντος έτους, εφόσον η Δ.Π.Κ. είναι αρχική, και γ) τα δεδομένα που διαβιβάζουν κατά τη συμπλήρωση της Δ.Π.Κ. οι φορείς που διαλειτουργούν, σύμφωνα με την παρ. 6, επισυνάπτονται αυτόματα ηλεκτρονικά στην υποβαλλόμενη Δ.Π.Κ..
Η για οποιονδήποτε λόγο αδυναμία: α) άντλησης και μεταφοράς των απαιτούμενων δεδομένων της περ. α) της παρ. 6 για τη συμπλήρωση της δήλωσης με αυτόματο τρόπο μέσω της διαλειτουργικότητας της εφαρμογής της παρ. 1 ή β) αυτόματης ηλεκτρονικής επισύναψης των παραστατικών στην υποβαλλόμενη Δ.Π.Κ., δεν απαλλάσσει τα πρόσωπα του Κεφαλαίου Β’ από την υποχρέωση υποβολής Δ.Π.Κ., σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Στην περίπτωση αυτή, τα αναγκαία στοιχεία και δεδομένα συμπληρώνονται και επισυνάπτονται με αποκλειστική ευθύνη του υπόχρεου, οι δε χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, τα πιστωτικά ιδρύματα και οι λοιποί φορείς υποχρεούνται, σε κάθε περίπτωση, είτε διαλειτουργούν πλήρως με την εφαρμογή e-pothen είτε όχι, να χορηγούν στον υπόχρεο, χωρίς επιβάρυνση, εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την υποβολή σε αυτά σχετικού αιτήματος, βεβαιώσεις για τα δεδομένα της περ. α) της παρ. 6, που αφορούν στον ίδιο ή στα ανήλικα τέκνα του, για την υποβολή αρχικών ή ετήσιων δηλώσεων. Ομοίως, με αποκλειστική ευθύνη του υπόχρεου δηλώνονται τα στοιχεία τα οποία περιλαμβάνονται στη Δ.Π.Κ., σύμφωνα με το άρθρο 20, και τα οποία τηρούνται σε οποιονδήποτε φορέα ή νομικό πρόσωπο ή οντότητα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, και δεν μεταφέρονται με αυτόματο τρόπο μέσω διαλειτουργικότητας στη Δ.Π.Κ., σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Τα οικεία παραστατικά για τα στοιχεία του προηγουμένου εδαφίου επισυνάπτονται στη δήλωση με ευθύνη του υπόχρεου, εφόσον τούτο απαιτείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Ειδικώς για πιστωτικά ιδρύματα και χρηματιστοπιστωτικούς οργανισμούς της αλλοδαπής τα απαιτούμενα στοιχεία δηλώνονται με κάθε πρόσφορο τρόπο. Τα υπόχρεα πρόσωπα που για οποιονδήποτε λόγο δεν έχουν καταχωριστεί από τους αρμόδιους φορείς στην κατάσταση υπόχρεων της παρ. 1 του άρθρου 17, δεν απαλλάσσονται από την υποχρέωση υποβολής Δ.Π.Κ. και Δ.Ο.Σ., σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, οφείλουν, δε, να συμπληρώσουν τις εν λόγω δηλώσεις με δική τους ευθύνη, επισυνάπτοντας τα παραστατικά της παρ. 10, εφόσον τούτο απαιτείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Για την υποστήριξη της συμπλήρωσης της δήλωσης από τα υπόχρεα πρόσωπα του προηγούμενου εδαφίου, κατόπιν ενημέρωσής τους, πραγματοποιείται άντληση των απαιτούμενων δεδομένων από τους φορείς που διαλειτουργούν εντός δύο (2) εργάσιμων ημερών από την έναρξη συμπλήρωσης της δήλωσης.».

Με το άρθρο 84 και την προτεινόμενη ρύθμιση τροποποιείται η παρ. 7 του άρθρου 16 του ν. 4714/2020 (Α’ 148) και προβλέπεται ότι σε περίπτωση που δεν υποβληθεί αίτηση για συνέχιση της δίκης από οποιονδήποτε από τους διαδίκους εντός εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση του πρακτικού ματαίωσης προς τον αιτούντα ή από τη σιωπηρή απόρριψη της αιτήσεως εξώδικης επίλυσης λόγω άπρακτης παρόδου της προθεσμίας που ορίζεται στην παρ. 6 του ίδιου άρθρου, η δίκη καταργείται. Η ρύθμιση αυτή παρίσταται εύλογη, προκειμένου να μην μένουν ανοικτές και σε εκκρεμότητα ενώπιον των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων ή του Συμβουλίου της Επικρατείας φορολογικές υποθέσεις για τις οποίες, παρόλο που δεν επιτεύχθηκε τελικώς η εξώδικη επίλυσή τους, οι διάδικοι δεν εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τη συνέχιση της δίκης ενώπιον του δικαστηρίου, στο οποίο είχε αρχικώς εισαχθεί η υπόθεση. Η προθεσμία των εξήντα (60) ημερών για την υποβολή της αίτησης περί συνεχίσεως της δίκης είναι επαρκές χρονικό διάστημα, το δε σημείο έναρξης της προθεσμίας είναι ασφαλές και γνωστό στους διαδίκους, δεδομένου ότι το μεν πρακτικό ματαίωσης κοινοποιείται στον αιτούντα, η δε προθεσμία συντέλεσης της σιωπηρής απόρριψης της αιτήσεως ορίζεται ρητά στον νόμο.

Άρθρο 84
Προθεσμία υποβολής αίτησης συνέχισης της δίκης σε περίπτωση μη επίτευξης εξώδικης επίλυσης φορολογικής διαφοράς – Τροποποίηση παρ. 7 άρθρου 16 ν. 4714/2020

Στην παρ. 7 του άρθρου 16 του ν. 4714/2020 (Α’148), περί Επιτροπής Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, προστίθεται τελευταίο εδάφιο και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Η Επιτροπή ελέγχει τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς με βάση τη νομολογία και την πάγια πρακτική της Φορολογικής Διοίκησης. Μπορεί να προτείνει την εν όλω ή εν μέρει αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος, υποβάλλει δε, σε κάθε περίπτωση, συγκεκριμένη πρόταση στον αιτούντα, στην οποία αναγράφονται τα ποσά του κύριου φόρου, των πρόσθετων φόρων, των τόκων, των προσαυξήσεων και των προστίμων. Για την καταβολή του ποσού του συμβιβασμού που εμπεριέχεται στην ανωτέρω πρόταση εφαρμόζεται η παρ. 8. Η πρόταση της Επιτροπής περιέχει επαρκή αιτιολογία και κοινοποιείται στον αιτούντα από τη γραμματεία της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 4174/2013 (Α’ 170). Εάν ο αιτών αποδεχθεί την πρόταση της Επιτροπής εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την κοινοποίηση αυτής, συντάσσεται σχετικό πρακτικό εξώδικης επίλυσης, το οποίο δημοσιεύεται στον ιστότοπο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τηρουμένων των διατάξεων περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Η αποδοχή επιβεβαιώνεται με την υπογραφή της πρότασης από τον αιτούντα. Ο αιτών κατά το χρονικό σημείο της υπογραφής της πρότασης, επιλέγει και τον επιθυμητό αριθμό δόσεων. Ο αριθμός των δόσεων είναι ίδιος, τόσο για την καταβολή του κύριου φόρου όσο και για την καταβολή των πρόσθετων φόρων, τόκων, προσαυξήσεων και προστίμων. Το πρακτικό εξώδικης επίλυσης είναι εκτελεστός τίτλος κατά την έννοια του άρθρου 45 του ν. 4174/2013 (Α’ 170) και το αναγραφόμενο σε αυτό ποσό βεβαιώνεται ως δημόσιο έσοδο, ενώ η αρχική βεβαίωση διαγράφεται. Η διαγραφή της αρχικής βεβαίωσης συνεπάγεται την αναστολή της προθεσμίας παραγραφής του αρχικού τίτλου βεβαίωσης έως την ολοσχερή εξόφληση της οφειλής που προκύπτει από το πρακτικό. Το ως άνω πρακτικό που κοινοποιείται στον αιτούντα από τη γραμματεία της Επιτροπής, επιλύει αμετάκλητα την εκκρεμή διαφορά και δεν προσβάλλεται με κανένα ένδικο βοήθημα ή μέσο, εφόσον επί του συνολικού ποσού που προκύπτει για τον φορολογούμενο, καταβληθεί ποσοστό τουλάχιστον τριάντα τοις εκατό (30%) του κύριου φόρου που οφείλεται ή ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) σε περίπτωση αυτοτελών προστίμων, εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την κοινοποίησή του και χωρίσει νομίμως η εξόφληση του συνόλου αυτού, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 8. Ποσά που έχουν καταβληθεί έναντι του κύριου φόρου ή του αυτοτελούς προστίμου συνυπολογίζονται κατά τον προσδιορισμό του ποσοστού του τριάντα τοις εκατό (30%) ή του ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) αντίστοιχα. Αν δεν τηρηθούν οι όροι των προηγούμενων εδαφίων, καθώς και εάν δεν καταβληθούν δύο (2) συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις ή καθυστερήσει η καταβολή των δύο (2) τελευταίων δόσεων για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα, ο συμβιβασμός ανατρέπεται αναδρομικά, θεωρείται ότι δεν επήλθε ποτέ και καταβληθέντα ποσά θεωρούνται ότι καταβλήθηκαν έναντι της οφειλής του αρχικού τίτλου, ο οποίος βεβαιώνεται εκ νέου ως δημόσιο έσοδο. Σε περίπτωση μη αποδοχής από τον αιτούντα της πρότασης της επιτροπής, συντάσσεται πρακτικό ματαίωσης της εξώδικης επίλυσης. Το πρακτικό εξώδικης επίλυσης ή το πρακτικό ματαίωσης αυτής κοινοποιούνται άμεσα, με επιμέλεια της γραμματείας των επιτροπών, στο δικαστήριο, στο οποίο εκκρεμεί η υπόθεση. Με την κοινοποίηση του πρακτικού εξώδικης επίλυσης η υπόθεση τίθεται αυτοδίκαια στο αρχείο με πράξη του προέδρου του δικαστηρίου. Σε περίπτωση μη αποδοχής από τον αιτούντα της πρότασης της επιτροπής και σύνταξης πρακτικού ματαίωσης της εξώδικης επίλυσης ή σε περίπτωση σιωπηρής απόρριψης της αίτησης λόγω άπρακτης παρόδου της προθεσμίας που ορίζεται στην παρ. 6, η ανασταλείσα δίκη συνεχίζεται κατόπιν αίτησης οιουδήποτε εκ των διαδίκων. Για τη συνέχιση της δίκης εκδίδεται πράξη του Προέδρου του δικαστηρίου περί ορισμού δικασίμου, η οποία κοινοποιείται με επιμέλεια του αιτούντος τη συνέχιση της δίκης στον αντίδικο τουλάχιστον εξήντα ημέρες πριν από τη δικάσιμο. Σε περίπτωση μη υποβολής αίτησης περί συνέχισης της δίκης εντός εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση του πρακτικού ματαίωσης προς τον αιτούντα ή από τη συντέλεση της σιωπηρής απόρριψης της αίτησης εξώδικης επίλυσης, λόγω άπρακτης παρόδου της προθεσμίας που ορίζεται στην παρ. 6, η δίκη καταργείται».

ΕΚΘΕΣΗ Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Αντιμετώπιση νέων μορφών βίας κατά των γυναικών – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (EE) 2024/1385 – Πρόσθετες ρυθμίσεις στον νόμο περί ενδοοικογενειακής βίας – Αναδιοργάνωση των ιατροδικαστικών υπηρεσιών – Ενίσχυση της λειτουργίας της Eurojust – Μέτρα για την προστασία των ανηλίκων και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας – Δικονομικές διατάξεις αρμοδιότητας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων και άλλες ρυθμίσεις»

ΜΕΡΟΣ Α’

Περιλαμβάνονται, στο πλαίσιο ενσωμάτωσης σχετικής Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ρυθμίσεις για συγκεκριμένα αδικήματα που αφορούν στη γενετήσια εκμετάλλευση γυναικών και παιδιών και στην εγκληματικότητα στον χώρο της πληροφορικής. Μεταξύ άλλων:

1. Επανακαθορίζεται το πλαίσιο επιβολής ποινής, με την αυστηροποίηση υφιστάμενων ή τη θέσπιση νέων ποινών, για τα προαναφερόμενα αδικήματα, όπως αυτά επαναπροσδιορίζονται ή προστίθενται στις οικείες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα (ν.4619/2019), στα οποία συμπεριλαμβάνονται ο ακρωτηριασμός γεννητικών οργάνων, η παράνομη βία και ο καταναγκασμός σε γάμο, η παρενοχλητική κυβερνοπαρακαλούθηση, η κυβερνοπαρενόχληση κ.λπ. (άρθρα 1 – 9)

2. α. Προβλέπεται η διαδικασία υποβολής καταγγελιών βίας κατά γυναικών ή εξ οικείων βίας, μέσω τηλεφώνου ή άλλων συστημάτων φωνητικών μηνυμάτων ή μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, προσβάσιμης και σε άτομα με αναπηρία, στην αρμόδια υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛ.ΑΣ.).
Επιπλέον, παρέχεται στους καταγγέλλοντες βοήθεια πρόσφορη και ανάλογη με την ηλικία τους, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και δωρεάν μετάφραση του έγγραφου αποδεικτικού της καταγγελίας.
β. Επεκτείνεται και για τις περιπτώσεις αδικημάτων βίας κατά γυναικών ή εξ οικείων βίας, η αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του: 
– ν.3500/2006, αναφορικά με την υποχρέωση κοινωνικής συμπαράστασης στα θύματα, την υποχρέωση και την ενθάρρυνση καταγγελίας των επαγγελματιών, την ατομική αξιολόγηση των θυμάτων κ.λπ.,
– ν.3811/2009, περί της διαδικασίας αποζημίωσης των θυμάτων από την Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης. (άρθρα 10 – 12)

3. Συμπληρώνεται το υφιστάμενο πλαίσιο για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας (ν.3500/2006), με την προσθήκη, μεταξύ άλλων, νέων ρυθμίσεων για τη(ν):
– επιβολή αυξημένης ποινής φυλάκισης, σε περίπτωση απειλής μέσω επίμονης καταδίωξης ή αθέμιτης παρακολούθησης μέλους οικογένειας,
– απαγόρευση μετατροπής συγκεκριμένων ποινών φυλάκισης σε χρηματικές καθώς και χορήγησης αναστολής,
– επιβολή κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση ή προσωρινής κράτησης στους κατηγορουμένους, εφόσον δεν επαρκούν οι περιοριστικοί όροι,
– υποχρέωση όλων των φορέων Γενικής Κυβέρνησης για την κατά παρέκκλιση απόσπαση ή μετάθεση υπαλλήλων – θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας,
– καταβολή αποζημίωσης στο θύμα, πέραν της ισχύουσας χρηματικής ικανοποίησης, από το πρόσωπο στο οποίο αποδίδεται η τέλεση του εγκλήματος, ως προϋπόθεσης για την έναρξη της διαδικασίας ποινικής διαμεσολάβησης,
– δυνατότητα απόρριψης της συμφωνίας διαμεσολάβησης, διακοπής αυτής ή απαγόρευσης μελλοντικής υπαγωγής στη σχετική διαδικασία,
– επιβολή επιπλέον περιοριστικών όρων στον κατηγορούμενο και την πρόβλεψη ποινής φυλάκισης για όσους τους παραβιάζουν,
– αυστηρότερη ποινική αντιμετώπιση των υπότροπων και εν γένει των υπό κρίση αδικημάτων, κατά παρέκκλιση του άρθρου 6 του Ποινικού Κώδικα. (άρθρα 13-21)

ΜΕΡΟΣ Β’

Περιλαμβάνονται παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν.4620/2019), αναφορικά με την προστασία των ανηλίκων και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας. Ειδικότερα:
α. Οι παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα αναφέρονται μεταξύ άλλων στη(ν):
– δυνατότητα αντικατάστασης αναμορφωτικών μέτρων με κατ’ οίκον έκτιση ή με παροχή κοινωφελούς εργασίας και, σε περίπτωση που αυτά δεν επαρκούν, με περιορισμό σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων,
– αλλαγή του ηλικιακού ορίου για την αυτοδίκαιη παύση αναμορφωτικών μέτρων,
– επιβολή ποινών φυλάκισης και χρηματικής ποινής για όσους παρεμποδίζουν την απονομή της δικαιοσύνης, η οποία συνιστά επιβαρυντική περίσταση για τα αδικήματα της ενδοοικογενειακής βίας,
– πρόβλεψη αυστηρών ποινών για διακεκριμένες μορφές συμπλοκής, τη διευκόλυνση επαιτείας, την παραμέληση εποπτείας ανηλίκου,
– διεύρυνση των περιπτώσεων γενετήσιων πράξεων ενώπιον ανηλίκων,
– πρόβλεψη πλήρους ικανοποίησης σε πλημμελήματα και κακουργήματα κατά της ιδιοκτησίας και κατά της περιουσίας κ.λπ..
β. Με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η υπέρβαση ή παράταση της διάρκειας προσωρινής κράτησης καθώς και η αντικατάσταση περιοριστικών όρων με προσωρινή κράτηση για συγκεκριμένα αδικήματα. (άρθρα 22 – 38)

ΜΕΡΟΣ Γ’

Προβλέπεται η αναδιοργάνωση των ιατροδικαστικών υπηρεσιών της χώρας (ν.3772/2009), με τις κυριότερες μεταβολές να εντοπίζονται στα ακόλουθα σημεία:
α. Επανακαθορίζεται η αρμοδιότητα των ιατροδικαστικών υπηρεσιών και το πλαίσιο άσκησης αυτής.
β. Θεσπίζεται ειδική διαδικασία πλήρωσης των θέσεων του κλάδου ΥΕ Βοηθητικού Υγειονομικού Προσωπικού ειδικότητας ΥΕ Νεκροτομών, για την κάλυψη επιτακτικών αναγκών των ιατροδικαστικών υπηρεσιών της χώρας και συγκεκριμένα:
– καταρτίζεται και αναρτάται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Δικαιοσύνης ηλεκτρονικός κατάλογος για τον προαναφερόμενο κλάδο, ανεξάρτητα από την ύπαρξη κενών οργανικών θέσεων, στον οποίον εγγράφονται, μέσω ηλεκτρονικής εφαρμογής, οι υποψήφιοι με τα απαιτούμενα προσόντα,
– το προσωπικό προσλαμβάνεται με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου (ι.δ.ο.χ.) με τη μνημονευόμενη διάρκεια και είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης,
– σε περίπτωση απόλυσης προσωπικού, σε συμμόρφωση αποφάσεων του ΑΣΕΠ στο πλαίσιο κατ’ ένστασης ελέγχου νομιμότητας των πινάκων κατάταξης, οι απολυόμενοι λαμβάνουν τις δικαιούμενες αποδοχές, χωρίς περαιτέρω αποζημίωση,
– καθορίζεται ο τρόπος κάλυψης της δαπάνης για την αμοιβή του προσωπικού και, σε περίπτωση που καλύπτεται από ενωσιακούς πόρους και συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, η διάρκεια της σύμβασης δύναται να ανανεώνεται, πέραν της διετίας και μέχρι τη λήξη των ως άνω προγραμμάτων.
γ. Επανακαθορίζονται η σύνθεση του Πειθαρχικού Συμβουλίου Ιατροδικαστών και επιμέρους θέματα λειτουργίας του.
δ. Αναπτύσσεται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης πληροφοριακό σύστημα Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας του Κράτους, το οποίο περιλαμβάνει τις μνημονευόμενες λειτουργίες και τηρείται στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες, με σκοπό τη διαχείριση των ιατροδικαστικών πράξεων.
ε. Επιτρέπεται στους ιατροδικαστές η άσκηση συγκεκριμένου ιδιωτικού έργου επ’ αμοιβή.
στ. Προβλέπεται η καταβολή παραβόλου ύψους τριάντα (30) ευρώ υπέρ του Ταμείου Χρηματοδότησης Δικαστικών κτιρίων (ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.), για τη διενέργεια ταρίχευσης σορού εντός του νεκροτομείου ιατροδικαστικής υπηρεσίας του κράτους.
ζ. Παρέχονται νομοθετικές εξουσιοδοτήσεις για την έκδοση κανονιστικών πράξεων σχετικά με:
– την υλοποίηση, κατά περίπτωση, των προαναφερόμενων ρυθμίσεων,
– τη σύσταση ειδικού συμβουλίου ιατροδικαστών επιλογής προϊσταμένων όλων των οργανικών μονάδων των ιατροδικαστικών υπηρεσιών και τη ρύθμιση του σχετικού πλαισίου καθώς και του πλαισίου αξιολόγησης του προσωπικού των εν λόγω υπηρεσιών. (άρθρα 39 – 47)

MEPOΣ Δ’

Ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν στην Ευρωπαϊκή Μονάδα Δικαστικής Συνεργασίας (EUROJUST). Συγκεκριμένα:
α. Επανακαθορίζονται τα προσόντα του εισαγγελικού λειτουργού για τον ορισμό του ως Εθνικού Μέλους, ως αναπληρωτή και ως βοηθού στην ανωτέρω Μονάδα.
β. Διευρύνονται τα προς διακρίβωση από την κοινή ομάδα έρευνας αδικήματα με την προσθήκη και του αδικήματος της διευκόλυνσης εισόδου ή εξόδου από τη χώρα πολίτη τρίτης χώρας. (άρθρα 48 – 52)

MEPOΣ Ε’

Εισάγονται αλλαγές στην καθ’ ύλη και στην κατά τόπο αρμοδιότητα των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, οι κυριότερες από τις οποίες εστιάζονται, κατά βάση, στα ακόλουθα:
α. Εξαιρούνται από την καθ’ ύλη αρμοδιότητα του εφετείου οι διαφορές από δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ή παροχής υπηρεσιών, οι οποίες υπάγονται στην αρμοδιότητα του τριμελούς πρωτοδικείου της περιφέρειας στην οποία εκτελείται η σύμβαση, το οποίο κρίνει σε πρώτο και τελευταίο βαθμό.
β. Μεταφέρονται από το τριμελές διοικητικό εφετείο στην αρμοδιότητα του τριμελούς διοικητικού πρωτοδικείου οι ακυρωτικές διαφορές που αφορούν στον διορισμό και στην εν γένει υπηρεσιακή κατάσταση των στρατιωτικών.
γ. Ειδικά για την εκδίκαση των φορολογικών διαφορών, κατά τόπον αρμόδιο δικαστήριο είναι εκείνο στην περιφέρεια του οποίου κατοικεί ή εδρεύει το φορολογούμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα και σε περίπτωση αλληλέγγυας ή εις ολόκληρον ευθύνης, εκείνο στην περιφέρεια του οποίου κατοικεί ή εδρεύει το αρχικώς υπόχρεο φορολογούμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα. (άρθρα 53 – 62)

MEPOΣ ΣΤ’

Ρυθμίζονται λοιπά ζητήματα. Μεταξύ άλλων:

1. α. Διευρύνονται οι αρμοδιότητες των περιφερειακών υπηρεσιών της Δικαστικής Αστυνομίας αστυνομικού τομέα.
β. Καθορίζεται αποζημίωση για τα μέλη (πρόεδροι, μέλη, γραμματείς, αναπληρωματικά μέλη) των επιτροπών που συγκροτήθηκαν δυνάμει της μνημονευόμενης απόφασης και απασχολήθηκαν στις προκαταρκτικές υγειονομικές, αθλητικές και ψυχομετρικές εξετάσεις των υποψηφίων του διαγωνισμού για το προσωπικό του αστυνομικού τομέα της Δικαστικής Αστυνομίας, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα. (άρθρα 63 – 64)

2. Αυστηροποιούνται οι ποινές (φυλάκιση και χρηματικές) που επιβάλλονται σε όποιον προβαίνει σε αντιποίηση του επαγγέλματος του φυσικοθεραπευτή και του ιατρικού λειτουργήματος. (άρθρα 65 – 67)

3. α. Επέρχονται τροποποιήσεις στον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών (ν.4938/2022), αναφορικά με:
– τη διαδικασία ορισμού ανακριτών και δικαστών ανηλίκων,
– την εναρμόνιση επιμέρους διατάξεων με τον ν.5108/2024,
– τον περιορισμό των πόλεων που εξαιρούνται από την εφαρμογή των κωλυμάτων εντοπιότητας δικαστικών λειτουργών,
– τη διαδικασία περικοπής μισθού δικαστικών λειτουργών κ.α.
β. Ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την ένταξη των υπηρετούντων ειρηνοδικών στη γενική επετηρίδα, με τροποποίηση των οικείων διατάξεων του ν.5108/2024.
(άρθρα 68-78)

4. α. Επανακαθορίζεται το ύψος των εξόδων ανάκλησης της έγκλησης (άρθρο 579 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας), με την πρόβλεψη διάκρισης αυτών ανάλογα με το στάδιο της ποινικής δίκης. Κατά την κύρια διαδικασία, τα εν λόγω έξοδα ισούνται με το ελάχιστο των εξόδων του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου και στο ήμισυ αυτών, σε περίπτωση που η έγκληση ανακαλείται κατά την προδικασία ή την προπαρασκευαστική διαδικασία.
β. Επεκτείνεται, κατά τα οριζόμενα, η υποχρέωση των φορέων να χορηγούν βεβαιώσεις με τα μνημονευόμενα δεδομένα, στο πλαίσιο της υποβολής της Δήλωσης Περιουσιακής Κατάστασης (Δ.Π.Κ.) είτε διαλειτουργούν πλήρως με την εφαρμογή e-pothen είτε όχι.
γ. Επιτρέπεται και για τις ανάγκες στέγασης των διοικητικών δικαστηρίων, η σύναψη από το Υπουργείο Δικαιοσύνης μισθώσεων ακινήτων, κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας (ιδίως ν.3130/2003) έως την οριζόμενη ημερομηνία (άρθρο 34 του ν. 5119/2024).
δ. Επιτρέπεται επίσης, σύμφωνα με την οριζόμενη διαδικασία, η παραχώρηση της χρήσης των ακινήτων όπου στεγάζονται ή στεγάζονταν δικαστικές υπηρεσίες και ανήκουν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης ή στο Ταμείο Χρηματοδοτήσεως Δικαστικών Κτιρίων (ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.), προς τους φορείς του δημοσίου τομέα, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για κοινωφελείς σκοπούς.
ε. Καθορίζονται εκ νέου μεταβατικά για το οριζόμενο χρονικό διάστημα, τα μέλη των πρωτοβάθμιων πειθαρχικών συμβουλίων. (άρθρα 79 – 87)

5. α. Περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη λειτουργία του Κτηματολογικού Γραφείου Δωδεκάνησου (Περιφερειακή Υπηρεσία του Ελληνικού Κτηματολογίου). Μεταξύ άλλων, δύναται να ανατίθενται σε υπαλλήλους του εν λόγω Φορέα, κατηγορίας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης (ΠΕ), ο έλεγχος των εγγραπτέων πράξεων αρμοδιότητας Κτηματολογικού Γραφείου Δωδεκανήσου και του Υποκαταστήματος Κω και η έκδοση απόφασης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.
Οι εν λόγω υπάλληλοι, για το μνημονευόμενο διάστημα άσκησης των προαναφερόμενων καθηκόντων, δικαιούνται επιμίσθιο ύψους διακοσίων (200) ευρώ μηνιαίως (άρθρο 18 παρ.9 του ν. 4512/2018). [Σήμερα, το εν λόγω επιμίσθιο καταβάλλεται σε δικηγόρους με σχέση έμμισθης εντολής και σε υπαλλήλους ΠΕ Νομικών για τον νομικό έλεγχο εγγραπτέων πράξεων και την έκδοση απόφασης].
β. Παρέχεται η δυνατότητα σε υπαλλήλους των καταργηθέντων Κτηματολογικών Γραφείων Ρόδου και Κω-Λέρου, οι οποίοι υπέβαλαν την προβλεπόμενη στην παρ. 4 του άρθρου 20 του ν. 4512/2018 αίτηση μετάταξης, να αποσπασθούν, κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας, στο Κτηματολογικό
Γραφείο Δωδεκανήσου για το μνημονευόμενο χρονικό διάστημα. Οι αποσπασμένοι υπάλληλοι:
– εκτελούν καθήκοντα εκπαίδευσης προσωπικού και διεκπεραίωσης πράξεων του Κτηματολογικού Γραφείου, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα,
– δικαιούνται επιμίσθιο καθοριζόμενο με κ.υ.α.,
– επιστρέφουν αυτοδικαίως στις οργανικές τους θέσεις, μετά τη λήξη της απόσπασης. (άρθρο 88)

6. Επιτρέπεται, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα, η υποβολή εκπρόθεσμων δηλώσεων κτηματογράφησης σε περιοχές στις οποίες δεν έχει πραγματοποιηθεί η ανάρτηση του άρθρου 4 του ν. 2308/1995. (άρθρο 89)