ΝΕΑ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση “VAT after ViDA” σχετικά με το μέλλον του ΦΠΑ στην ΕΕ. Η έκθεση προτείνει μια αναδιάρθρωση του συστήματος ΦΠΑ έως το 2050 με στόχο την απλοποίηση της συμμόρφωσης, την ουδετερότητα και τη διοικητική αποτελεσματικότητα. Περιλαμβάνει βελτιώσεις στο ισχύον σύστημα, προτάσεις για βιωσιμότητα και προσαρμογές στους σύγχρονους επιχειρηματικούς μοντέλα. Επίσης, περιγράφει τη μετάβαση από τις Οδηγίες ΦΠΑ σε Κανονισμούς και τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργανισμού ΦΠΑ.

Έκθεση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων ΦΠΑ [VEG (Vat Expert Group)] με ημερομηνία 2 Δεκεμβρίου 2024

Σκέψεις για το μέλλον του ΦΠΑ

Πίνακας περιεχομένων

1. ΣΥΝΟΨΗ
1.1. Εισαγωγή
1.2. Μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ. Νέες προσεγγίσεις και αρχές σχεδιασμού
1.3. Τρέχον σύστημα ΦΠΑ. Κοιτάζοντας μπροστά χτίζοντας στο ViDA
1.4. Προτεινόμενα παραδοτέα προς εξέταση από την Επιτροπή της ΕΕ
1.5. Σύναψη

2. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥ ΝΑ ΕΞΕΤΑΘΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ε.Ε.
2.1. Δρόμος από το 2025 στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ το 2050 – προτεινόμενα βήματα και χρονικό πλαίσιο
2.2. Μακροπρόθεσμα – Μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ σε ισχύ έως το 2050

3. ΚΥΡΙΑ ΕΚΘΕΣΗ
3.1. Πλαίσιο
3.1.1. Σκοπός της έκθεσης
3.1.2. Διαδικασία εργασίας
3.2. Εισαγωγή
3.2.1. Απολογισμός του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ το 2024
3.2.2. Επιχείρηση σήμερα και στο μέλλον: εμπορικό και τεχνολογικό τοπίο όπου Ο ΦΠΑ της ΕΕ ταιριάζει
3.2.3. Το πιεστικό αίτημα της βιωσιμότητας φέρνει νέες προκλήσεις για τον ΦΠΑ της ΕΕ
3.3. Μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ: Νέοι τρόποι σκέψης για το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος
3.3.1. Σχεδιασμός του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ
3.3.2. Πώς να ενσωματωθεί το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ στο πλαίσιο της ΕΕ
3.4. Τρέχον σύστημα ΦΠΑ: Κοιτάζοντας μπροστά από το τρέχον σύστημα ΦΠΑ και το ViDA
3.4.1. Καταλληλότητα συναλλαγών για ΦΠΑ
3.4.2. Βελτιώσεις στο δικαίωμα έκπτωσης
3.4.3. Εκσυγχρονισμός των απαλλαγών από τον ΦΠΑ και των ειδικών καθεστώτων
3.4.4. Μέτρα ΦΠΑ που μπορούν να ωφελήσουν τις πολιτικές βιωσιμότητας
3.5. Γεφυρώνοντας το χάσμα από το σήμερα στο αύριο
3.6. Καταληκτικές παρατηρήσεις

4. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ του ViDA
4.1. Η υλοποίηση του ViDA
4.2. Βασικές επιπτώσεις του ViDA στο τρέχον σύστημα ΦΠΑ
4.3. Προτεινόμενες δομικές αλλαγές για ένα αποδοτικό σύστημα ΦΠΑ
4.3.1. Κανόνες εμπλοκής μεταξύ Επιχειρήσεων και Φορολογικών Αρχών σε πραγματικό χρόνο συναλλαγών αναφοράς
4.3.2. Διασφάλιση των δικαιωμάτων των φορολογουμένων και διευκόλυνση της συμμόρφωσης

1. ΣΥΝΟΨΗ.

1.1. Εισαγωγή

Η μελλοντική βιώσιμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, όπως αναφέρεται και στην έκθεση Draghi και Letta, είναι το θεμέλιο για τη μελλοντική ευημερία στην ΕΕ και πέρα ​​από την ΕΕ, και ζωτικής σημασίας για τη μελλοντική ευημερία όλων των πολιτών της ΕΕ και την ευημερία των τον πληθυσμό παγκοσμίως.

Ο κινητήρας που οδηγεί τη μελλοντική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα της ΕΕ είναι μια εύρυθμη ενιαία αγορά της ΕΕ. Αυτή η ενιαία αγορά της ΕΕ, ωστόσο, χρειάζεται ένα σωστά λειτουργικό και αποτελεσματικό σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να λειτουργούν διασυνοριακά στην ΕΕ τόσο απλά και ομαλά όσο και στο εσωτερικό.

Αυτό το έγγραφο εκπονήθηκε από την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων ΦΠΑ (VEG ή Vat Expert Group) κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής της ΕΕ σχετικά με την πρωτοβουλία «ΦΠΑ μετά το ViDA», που αφορά το μέλλον του ΦΠΑ. Εξετάζει μακροπρόθεσμες και άμεσες στρατηγικές εκσυγχρονισμού του συστήματος ΦΠΑ. Βασίζεται σε προηγούμενες πρωτοβουλίες και στοχεύει στην απλοποίηση, τη διεύρυνση και τη διασφάλιση της ουδετερότητας στην εφαρμογή του ΦΠΑ σε ολόκληρη την ΕΕ, μειώνοντας τις επιβαρύνσεις και υποστηρίζοντας τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης.

Αυτή είναι μια έκθεση η οποία  στοχεύει στην παροχή ιδεών στην Επιτροπή της ΕΕ και στα ενδιαφερόμενα μέρη για περαιτέρω διερεύνηση και έρευνα. Δεν αποσκοπεί στην παροχή ολοκληρωμένων λύσεων.

Η έκθεση δομείται σύμφωνα με τις ακόλουθες ενότητες:

1. Περίληψη

2. Προτεινόμενα παραδοτέα προς εξέταση από την Επιτροπή της ΕΕ

3. Κύρια Έκθεση

4. Παράρτημα για την εφαρμογή ViDA

Το έγγραφο εξετάζει το μακροπρόθεσμο μέλλον ενός πιθανού συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ, σκεπτόμενος το μέλλον ανοιχτά και ελεύθερα, λαμβάνοντας υπόψη την αρχική ιδέα και δομή του ΦΠΑ και εμπειρίες από όλο τον κόσμο. Αντανακλά επίσης το πολιτικό και πρακτικό τοπίο στην ΕΕ, εξετάζοντας τις τρέχουσες και πιθανές περαιτέρω εξελισσόμενες τεχνολογίες που θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο σε ένα μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ. Η έκθεση θεωρεί επίσης ότι όταν εξετάζουμε το μακροπρόθεσμο μέλλον ενός συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ και τα χαρακτηριστικά του, πρέπει να ξεκινήσουμε από σήμερα, εξετάζοντας το τρέχον σύστημα ΦΠΑ με τις ελλείψεις του και αναλύοντας τι σημαίνει για αυτό η εφαρμογή του ViDA.

1.2. Μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ. Νέες προσεγγίσεις και αρχές σχεδιασμού 

Βλέποντας τα πράγματα από τη θέση που βρισκόμαστε σήμερα, εμείς ως VAT Expert Group πιστεύουμε ότι ο ΦΠΑ είναι εδώ για να μείνει, τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη ότι ο ΦΠΑ είναι ένας φόρος φιλικός προς την ανάπτυξη, ένας από τους κύριους παράγοντες αύξησης εσόδων για τις κυβερνήσεις, και επίσης μια πολύ αξιόπιστη πηγή εσόδων με σταθερή φορολογική βάση.

 

Το μακροπρόθεσμο όραμα του VAT Expert Group (2050 και μετά) προτείνει ένα θεμελιωδώς αναδιαρθρωμένο σύστημα ΦΠΑ, αντιμετωπίζοντας τις πολυπλοκότητες και τις διοικητικές επιβαρύνσεις εντός του τρέχοντος πλαισίου. Ένα σύστημα ΦΠΑ προσανατολισμένο στο μέλλον θα πρέπει να επικεντρωθεί σε αυτούς τους κύριους στόχους: απλοποίηση της συμμόρφωσης, ενίσχυση της ουδετερότητας σε ολόκληρη την ΕΕ και διασφάλιση των εσόδων ΦΠΑ μέσω της ενίσχυσης της διοικητικής αποτελεσματικότητας.

 

Πρέπει να είναι ευέλικτη σε νέα μοντέλα αγοράς και εξελίξεις που δεν μπορούμε να προβλέψουμε σε αυτό το στάδιο.

 

Μερικές από τις βάσεις στις οποίες θα πρέπει να βασίζεται το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ, όπως περιγράφεται σε αυτό το έγγραφο, παρατίθενται παρακάτω.

 

 • Ουδετερότητα και διεύρυνση της βάσης ΦΠΑ: Η ουδετερότητα θεωρείται ακρογωνιαίος λίθος οποιουδήποτε κοινού συστήματος ΦΠΑ, διασφαλίζοντας ότι ο ΦΠΑ δεν στρεβλώνει τον ανταγωνισμό της αγοράς. Τα μέλη της VAT Expert Group συνιστούν τη μείωση των απαλλαγών και των ειδικών καθεστώτων για τη διεύρυνση της φορολογητέας βάσης, καθιστώντας το σύστημα ΦΠΑ πιο δίκαιο και ευκολότερο στη διαχείριση. Με την επέκταση του φάσματος των αγαθών και των υπηρεσιών που υπόκεινται σε ΦΠΑ, ελαχιστοποιούνται οι πολυπλοκότητες που οφείλονται σε ποικίλες απαλλαγές, ενώ οι πιθανές αυξήσεις εσόδων θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη μείωση των τυπικών συντελεστών ΦΠΑ σε ολόκληρη την ΕΕ.

 

 Τα μέλη του VAT Expert Group προτείνουν μια σταδιακή μείωση του αριθμού των συντελεστών ΦΠΑ εντός της ΕΕ, δυνητικά συγκλίνοντας προς έναν ενιαίο συντελεστή ανά κράτος μέλος, συμπληρωμένο με μηδενικό συντελεστή για βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Αυτή η προσέγγιση αποσκοπεί στη μείωση της διοικητικής πολυπλοκότητας και στην ευθυγράμμιση με τον στόχο της ΕΕ για τη δημιουργία ενός ενιαίου χώρου ΦΠΑ.

 

 •   Ευθυγράμμιση των κανόνων ΦΠΑ για αγαθά και υπηρεσίες και βελτίωση της είσπραξης του ΦΠΑ με βάση τις τεχνολογικές εξελίξεις: Δεδομένης της μετάβασης σε σύστημα παροχής υπηρεσιών με βάση τον προορισμό, της αυξανόμενης σύγκλισης αγαθών και υπηρεσιών στην ψηφιακή οικονομία και της επικείμενης εφαρμογής.

 Η παρακολούθηση συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο της ViDA, η VAT Expert Group συνιστά τη διερεύνηση της ευθυγράμμισης των κανόνων για τον τόπο προμήθειας για διασυνοριακά αγαθά και υπηρεσίες B2B εντός της ΕΕ . Αναπόφευκτα συνδέεται με αυτό το να διερευνηθεί περαιτέρω εάν οι μελλοντικοί μηχανισμοί είσπραξης ΦΠΑ θα ωφεληθούν σημαντικά από τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τις απαιτήσεις ψηφιακής αναφοράς (DRR). Τα μέλη της VAT Expert Group οραματίζονται ένα σύστημα όπου η είσπραξη ΦΠΑ στις συναλλαγές B2B μεταξύ οντοτήτων με πλήρη δικαιώματα έκπτωσης θα μπορούσε να επανεξεταστεί, ενισχύοντας έτσι τις ταμειακές ροές για τις επιχειρήσεις και μειώνοντας τα βάρη συμμόρφωσης. Για τις συναλλαγές B2C, θα μπορούσαν να εξεταστούν και να αναλυθούν περαιτέρω πτυχές όπως η τμηματική πληρωμή αλλά και η χρήση ταμειακών μηχανών σε συναλλαγές B2C.

 

 •   Εναρμόνιση του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ στο πλαίσιο της ΕΕ : ​​Για την ομαλή λειτουργία του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ, το VAT Expert Group συνιστά τη μετάβαση από τις Οδηγίες ΦΠΑ, που απαιτούν εθνικές μεταφορές, σε κανονισμούς της ΕΕ που ισχύουν άμεσα, μειώνοντας έτσι τις διαφορές ερμηνείας μεταξύ των κρατών μελών.
Επιπλέον, το VAT Expert Group συνιστά επίσης την επανεξέταση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων εντός του Συμβουλίου της ΕΕ για τον εξορθολογισμό των αποφάσεων που σχετίζονται με τον ΦΠΑ, οι οποίες επί του παρόντος απαιτούν ομόφωνη έγκριση. Τέλος, για να υποστηρίξει την ενιαία εφαρμογή και ερμηνεία των κανόνων ΦΠΑ, το VAT Expert Group προτείνει τη δημιουργία μιας υπηρεσίας ΦΠΑ στην ΕΕ. Αυτός ο οργανισμός θα λειτουργεί ως κεντρικός συντονιστικός φορέας, βοηθώντας ενδεχομένως τα κράτη μέλη με την είσπραξη του ΦΠΑ, την επίλυση διασυνοριακών διαφορών και την προώθηση της εναρμόνισης.

1.3. Τρέχον σύστημα ΦΠΑ. Κοιτάζοντας μπροστά χτίζοντας στο ViDA

Το ολοκληρωμένο πακέτο ViDA, που εγκρίθηκε πρόσφατα πολιτικά στο Συμβούλιο της ΕΕ, με τα τρία διαφορετικά και πολύπλοκα δομικά στοιχεία του και το ευρύ φάσμα του θα έχει μεγάλες επιπτώσεις στο τρέχον σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η επιτυχής εφαρμογή του ViDA θα απαιτήσει προσοχή και επενδύσεις από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη από σήμερα έως το 2030. Ως εκ τούτου, όταν σκεφτόμαστε το τρέχον σύστημα ΦΠΑ, ξεκινήσαμε με τη σύνταξη ορισμένων συστάσεων σχετικά με την εφαρμογή του πακέτου ViDA. Αυτές οι συστάσεις συγκεντρώθηκαν σε ξεχωριστή ενότητα 4 («Εφαρμογή ViDA») που επισυνάπτεται στην έκθεσή μας.

 

 Επιπλέον, είναι σημαντικό να αντιμετωπιστούν προληπτικά οι υπάρχουσες αδυναμίες που προκαλούν τριβές στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ – η διερεύνηση πιθανών λύσεων τώρα θα μπορούσε να οδηγήσει σε απτές βελτιώσεις για τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές και τις φορολογικές αρχές. Πολλά από αυτά θα διευκολυνθούν από τον βελτιωμένο έλεγχο που θα υπάρχει υπό τις απαιτήσεις ψηφιακής αναφοράς σε πραγματικό χρόνο. Επίσης, ορισμένες από αυτές τις συστάσεις θα ήταν βήματα για τη μετάβαση προς το μέλλον του ΦΠΑ.

 

 Μερικές από τις βασικές προκλήσεις και πολυπλοκότητες παρατίθενται παρακάτω:

 

 •   Πιστοποίηση των συναλλαγών για ΦΠΑ και λειτουργικές προκλήσεις: Η ψηφιοποίηση έχει μεταμορφώσει τις δομές των επιχειρήσεων, καθώς και τις επιχειρηματικές προσφορές προϊόντων και υπηρεσιών, έχει αυξήσει τις διασυνοριακές συναλλαγές και έχει οδηγήσει σε νέες προκλήσεις, όπως όταν πρόκειται για τον ορισμό του καθεστώτος φορολογούμενου, σύνθετες προμήθειες, επισκευές, προμήθειες αλυσίδων, περιουσιακά στοιχεία κρυπτογράφησης και πολλά άλλα. Επιπλέον, έχει επίσης αυξήσει περαιτέρω τις ήδη υπάρχουσες προκλήσεις, όπως σταθερές εγκαταστάσεις, εκπτώσεις, προσαρμογές ΦΠΑ και TP, κ.λπ. Τα μέλη της VAT Expert Group προτείνουν επικαιροποιημένους ορισμούς και σαφέστερους κανόνες για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

 

 •   Βελτιώσεις στο δικαίωμα έκπτωσης: η νομολογία του ΔΕΕ βοήθησε στη διασφάλιση της ουδετερότητας του ΦΠΑ. Ωστόσο, η οικονομική πραγματικότητα/επιχειρηματικός σκοπός που αναγνωρίζεται ενόψει της έκπτωσης/ανάκτησης ΦΠΑ, η οποία είναι ευπρόσδεκτη για τη διασφάλιση της ουδετερότητας του ΦΠΑ, δημιουργεί επίσης κάποια αβεβαιότητα στην πράξη, καθώς η τρέχουσα διατύπωση στην οδηγία ΦΠΑ είναι μάλλον περιοριστική (άμεση έναντι έμμεσης σύνδεσης) – θα ήταν χρήσιμο να επικαιροποιηθεί το νομικό κείμενο για να δημιουργηθεί μεγαλύτερη βεβαιότητα. Επιπλέον, υπάρχουν ορισμένα εναπομείναντα πρακτικά ζητήματα που επηρεάζουν την ουδετερότητα, καθώς και ορισμένοι κανόνες από τη νομοθεσία ή τη νομολογία που δεν οδηγούν πλέον σε δίκαιη φορολογία στην τρέχουσα εποχή και που πρέπει να αντιμετωπιστούν, όπως ελάφρυνση επισφαλών χρεών, διαδικασίες διόρθωσης , εταιρικές δομές, εξορθολογισμός της ανάκτησης ΦΠΑ για υποκείμενους στο φόρο που χρησιμοποιούν το καθεστώς OSS κ.λπ. Επιπλέον, τα μέλη της VAT Expert Group προτείνουν την περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών επιστροφής ΦΠΑ για τις επιχειρήσεις. Αυτά τα μέτρα θα υποστήριζαν την ουδετερότητα του ΦΠΑ διασφαλίζοντας ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να ανακτήσουν πλήρως τον ΦΠΑ για επιλέξιμες δαπάνες σε ολόκληρη την ΕΕ.

 

 •   Εκσυγχρονισμός των απαλλαγών από τον ΦΠΑ και των ειδικών καθεστώτων: Απαιτείται η βελτίωση της λειτουργίας των τομέων/δραστηριοτήτων που καλύπτονται από τις απαλλαγές ΦΠΑ στα άρθρα 132-135 της Οδηγίας ΦΠΑ, καθώς οι συνθήκες απαλλαγής αυξάνουν την ανισότητα επηρεάζοντας τους ίσους όρους ανταγωνισμού, το κόστος. αποτελεσματικότητας ή/και καινοτομίας σε αυτούς τους τομείς. Ως εκ τούτου, η αντιμετώπιση των απαλλαγών σε τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες, οι υπηρεσίες δημοσίου συμφέροντος κ.λπ., καθώς και ειδικά καθεστώτα όπως το Σχέδιο Περιθωρίου Περιθωρίου Ταξιδιωτικών Πρακτόρων (TOMS) επισημαίνεται στην έκθεση, με προτάσεις για την εξάλειψη του «κρυφού» κόστους ΦΠΑ που στρεβλώνει τον ανταγωνισμό. ή εμποδίζουν την αποτελεσματικότητα.

 

 Εκτός από τις πτυχές που αναφέρονται στο σημείο 2 «Μελλοντικό σύστημα» και στο σημείο 3 «Τρέχον σύστημα», τα μέλη του VAT Expert Group θα ήθελαν να δώσουν ιδιαίτερη έμφαση σε δύο σημαντικές πτυχές που έχουν αντίκτυπο τόσο στο τρέχον σύστημα όσο και στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ. Αυτές οι πτυχές αναφέρονται παρακάτω:

 

 •   Δεδομένα: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σχετικά και αξιόπιστα δεδομένα που χρησιμοποιούνται με στόχο, αναλογικό και αποτελεσματικό τρόπο βοηθούν πολύ σε πολλούς διαφορετικούς τομείς του σημερινού κόσμου, όπως για παράδειγμα στην υγειονομική περίθαλψη, στις επιχειρήσεις, στην ιδιωτική μας ζωή και επίσης σύγχρονες λειτουργούσες φορολογικές διοικήσεις. Ωστόσο, η συλλογή, η χρήση και η αποθήκευση δεδομένων συνεπάγεται επίσης ευθύνη και ευθύνη, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για το απόρρητο και την ασφάλεια των δεδομένων. Όλες αυτές οι πτυχές πρέπει να λαμβάνονται προσεκτικά υπόψη όταν εξετάζουμε τον τομέα του ΦΠΑ και τις θεμελιώδεις αρχές του, όπως η ουδετερότητα και η αναλογικότητα, αλλά και όταν πρόκειται για τα θεμελιώδη δικαιώματα των φορολογουμένων. Η συλλογή σχετικών δεδομένων θα πρέπει να συμβάλλει στη διατήρηση του συστήματος ΦΠΑ και των θεμελιωδών αρχών του και θα πρέπει επίσης να ενισχύσει τα θεμελιώδη δικαιώματα των φορολογουμένων, δεν θα πρέπει να υπονομεύει καμία από αυτές τις πτυχές. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ληφθεί υπόψη, δεδομένου ότι η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στη συμμόρφωση με τον ΦΠΑ.

 

 Παράλληλα με την εφαρμογή του ViDA, θα θέλαμε επομένως να ενθαρρύνουμε την Επιτροπή της ΕΕ να αναπτύξει επίσης ένα σύνολο κατευθυντήριων αρχών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα που βασίζονται σε συναλλαγές πρέπει να συλλέγονται, να χρησιμοποιούνται και να διασφαλίζονται σωστά από τις φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών με βάση τις θεμελιώδεις αρχές ΦΠΑ και σύμφωνα με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.

 

 Επιπλέον, θα θέλαμε επίσης να επισημάνουμε τις ευρύτερες πρόσφατες φορολογικές αλλαγές της ΕΕ όσον αφορά την αναφορά δεδομένων, τόσο σε έμμεσο όσο και σε άμεσο φορολογικό επίπεδο (εθνικές εντολές DRR, SAF-T, PCBC, τεκμηρίωση TP, DAC6, DAC7, CESOP, τελωνεία ή περιβαλλοντικά αναφορά κ.λπ.). Αυτές οι αλλαγές έχουν δημιουργήσει πολλαπλά επίπεδα γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις και απαιτούν ενδελεχή επανεξέταση και ανάλυση από την Επιτροπή της ΕΕ για τον εντοπισμό και τη μείωση της γραφειοκρατίας διασφαλίζοντας ότι τα ίδια δεδομένα αναφέρονται μόνο μία φορά.

 

 •   Αειφορία και πράσινες πολιτικές ΦΠΑ: Καθώς η βιωσιμότητα διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην πολιτική της ΕΕ, το VAT Expert Group υπογραμμίζει τη σημασία των μέτρων ΦΠΑ που υποστηρίζουν μοντέλα κυκλικής οικονομίας, όπως προγράμματα μεταχειρισμένων αγαθών και φιλικές προς το περιβάλλον κατασκευαστικές πρακτικές. Λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κλιματική κρίση, η ΕΕ έχει φιλόδοξους στόχους όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η φορολογία γενικά, και ο ΦΠΑ ειδικότερα, θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ στον τομέα της βιωσιμότητας. Ωστόσο, υπάρχουν αμφιβολίες κατά πόσον το σύστημα ΦΠΑ είναι αποτελεσματικό για την επίτευξη ενός τέτοιου στόχου και, επιπλέον, εάν είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος, ενώ τέτοια μέτρα ενδέχεται να δημιουργούν εξαιρέσεις από τους κύριους κανόνες που καθιστούν το σύστημα ΦΠΑ πιο πολύπλοκο. Επιπλέον, ιδιαίτερα όταν εξετάζουμε πτυχές που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία, είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι το σύστημα ΦΠΑ σχεδιάστηκε με γνώμονα τη γραμμική οικονομία.

 

 Επομένως, η επιθυμία επίτευξης κυκλικής οικονομίας δημιουργεί προκλήσεις στον τομέα του ΦΠΑ, οι οποίες πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά. Όπως δείχνουν οι προηγούμενες εμπειρίες, τα μέτρα εκτός του συστήματος ΦΠΑ θα είναι πιο αποτελεσματικά για την προώθηση της βιωσιμότητας στην πράξη. Τούτου λεχθέντος, τόσο το τρέχον όσο και το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να είναι βιώσιμο, επομένως ως σημείο εκκίνησης θα πρέπει να αρθούν τυχόν αντικίνητρα του τρέχοντος συστήματος ΦΠΑ σε τομείς όπως οι δωρεές, η καταστροφή, τα μεταχειρισμένα αγαθά κ.λπ.

 

 Η ουδετερότητα μεταξύ των επιλογών των καταναλωτών θα πρέπει επίσης να ενισχυθεί μέσω βραχυπρόθεσμων έως μεσοπρόθεσμων αλλαγών, ενώ το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ θα πρέπει να σχεδιαστεί λαμβάνοντας υπόψη στο μέγιστο δυνατό βαθμό τα ζητήματα βιωσιμότητας.

 

1.4. Προτεινόμενα παραδοτέα προς εξέταση από την Επιτροπή της ΕΕ

H έκθεση περιέχει μια σειρά από προτεινόμενα παραδοτέα με πιθανό χρονικό πλαίσιο που προετοιμάστηκε από το VAT Expert Group για εξέταση από την Επιτροπή της ΕΕ. Αυτά τα παραδοτέα περιγράφονται λεπτομερέστερα σε μια περίληψη στην ενότητα 2 της έκθεσης:

 

 •   Μακροπρόθεσμο όραμα συστήματος ΦΠΑ (2050) : Το VAT Expert Group προτείνει παραδοτέα (βλ. ενότητες 3.3.1 – 3.3.2 της κύριας έκθεσης) που θα διερευνηθούν περαιτέρω με στόχο τη δημιουργία ενός μακροπρόθεσμου μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ προκειμένου να τονωθεί η μελλοντική ανάπτυξη και την οικονομική ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, στόχοι που περιγράφονται επίσης στην έκθεση Draghi και Letta. Για αυτό, η ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς της ΕΕ που βασίζεται σε ένα εύκολο στη λειτουργία και ισχυρό σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας.

 

 •   Τρέχον σύστημα ΦΠΑ. Κοιτάζοντας το μέλλον χτίζοντας στο ViDA (μετά το 2024) : Η έκθεση παρέχει μια διαδρομή με συστάσεις (βλ. ενότητες 3.4.1.- 3.4.4 και ενότητες 3.3.1 – 3.3.2 της κύριας έκθεσης) στον δρόμο προς ένα μακροπρόθεσμο μέλλον σύστημα ΦΠΑ. Αυτό περιλαμβάνει τη βελτίωση του πλαισίου ViDA για τη μείωση του διοικητικού φόρτου και των νομικών αβεβαιοτήτων, με ταυτόχρονη ενημέρωση του τρέχοντος συστήματος ΦΠΑ ώστε να ευθυγραμμιστεί καλύτερα με τα σύγχρονα επιχειρηματικά μοντέλα που βασίζονται στην τεχνολογία και να διασφαλιστεί ότι επιτυγχάνονται επίσης οι στόχοι βιωσιμότητας. Προτείνεται επίσης η ανανέωση ορισμένων βασικών πρωτοβουλιών που τέθηκαν σε αναμονή, όπως η μεταρρύθμιση των κανόνων ΦΠΑ για τις χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες, καθώς και ο ΦΠΑ και το πακέτο τουρισμού.

 

 Για να επιτευχθούν όλα τα παραπάνω, το VAT Expert Group προτείνει τα προτεινόμενα παραδοτέα να διερευνηθούν περαιτέρω και να εφαρμοστούν σταδιακά (2025-2045), επιτρέποντας στο προτεινόμενο σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος να ενταχθεί στο νομικό και διοικητικό πλαίσιο της ΕΕ.

1.5. Συμπέρασμα

Η έκθεση VAT after ViDA που δημιουργήθηκε από το VAT Expert Group κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής της ΕΕ παρουσιάζει έναν στρατηγικό οδικό χάρτη για περαιτέρω διερεύνηση – ξεκινώντας από σήμερα προς ένα μακροπρόθεσμο και εκσυγχρονισμένο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ που αξιοποιεί την ψηφιοποίηση, απλοποιεί τη συμμόρφωση, προστατεύει τα έσοδα ΦΠΑ και υποστηρίζει τους στόχους βιωσιμότητας της ΕΕ .

 

 Το μακροπρόθεσμο όραμα της VAT Expert Group δίνει έμφαση στην οικοδόμηση ενός αποτελεσματικού, δίκαιου και ουδέτερου πλαισίου ΦΠΑ, το οποίο, εάν εγκριθεί, θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις, θα εξορθολογίσει το σύστημα ΦΠΑ στα κράτη μέλη και θα τοποθετήσει τον ΦΠΑ ως μια ισχυρή, έτοιμη για το μέλλον φορολογική δομή που προάγει την Η μελλοντική οικονομική ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.

 

 Εμείς, ως VAT Expert Group, θα χαρούμε να συμβάλουμε ενεργά σε αυτή τη συζήτηση και να συνοδεύσουμε την Επιτροπή της ΕΕ, τα κράτη μέλη και άλλους σχετικούς φορείς πολιτικής σε αυτό το σημαντικό ταξίδι που έχουμε μπροστά μας.

 

 Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι το έγγραφό μας VAT Expert Group παρέχει μια μεγάλη ευκαιρία για την Επιτροπή να οργανώσει μια κοινή συνάντηση μεταξύ της VAT Expert Group και της gFv υπό την ηγεσία της Επιτροπής, στην οποία μπορούμε να παρουσιάσουμε το έγγραφό μας στο GFV και όπου μπορούμε να ξεκινήσουμε σκεφτείτε και σκεφτείτε λεπτομερέστερα το μακροπρόθεσμο μέλλον του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ, έχοντας κατά νου ότι η κύρια εστίασή μας τα επόμενα δύο χρόνια θα είναι η διασφάλιση της επιτυχούς εφαρμογής στην πράξη του ολοκληρωμένου και πολύπλοκου πακέτου ViDA.

 


2. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΣ ΠΟΥ ΝΑ ΕΞΕΤΑΘΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ της ΕΕ.

Αυτή η περίληψη συντάχθηκε με βάση τις ενότητες 3.3 και 3.4 της κύριας έκθεσης και περιγράφει τα προτεινόμενα παραδοτέα που πρέπει να εξετάσει η Επιτροπή της ΕΕ.

 

Εξετάσαμε τα προτεινόμενα παραδοτέα έχοντας υπόψη το ακόλουθο χρονικό πλαίσιο:

 

2.1. Δρόμος από το 2025 στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ το 2050 – προτεινόμενα βήματα και χρονικό πλαίσιο

 

 o Από το 2025 και μετά

 

 ■   Εφαρμογή του ViDA σε ολόκληρη την ΕΕ (βλ. Παράρτημα της κύριας έκθεσης για την εφαρμογή του ViDA):

 

 •   Παράλληλα, η Επιτροπή της ΕΕ θα αναπτύξει ένα σύνολο κατευθυντήριων αρχών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα που βασίζονται σε συναλλαγές πρέπει να συλλέγονται, να χρησιμοποιούνται και να διασφαλίζονται σωστά από τις φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών με βάση τις θεμελιώδεις αρχές ΦΠΑ και σύμφωνα με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Αυτό θα πρέπει να ολοκληρωθεί σε επίπεδο ΕΕ έως το 2028 για να επιτραπεί στα κράτη μέλη και στις επιχειρήσεις να εφαρμόσουν αυτές τις αλλαγές έως το 2030.

 

 •   Επανεξέταση και ανάλυση των ευρύτερων πρόσφατων φορολογικών αλλαγών της ΕΕ όσον αφορά την υποβολή φορολογικών στοιχείων, τόσο σε επίπεδο έμμεσου όσο και σε άμεσο φορολογικό επίπεδο για τον εντοπισμό και τη μείωση της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις διασφαλίζοντας ότι τα ίδια δεδομένα αναφέρονται μόνο μία φορά (βλ. Παράρτημα για την εφαρμογή ViDA στο 4.2 ).

 

 ■   Ρίχνοντας μια ματιά στο μέλλον του ΦΠΑ, ανάλυση κρίσιμης διαδρομής που βασίζεται σε λεπτομερή έρευνα που πρέπει να διεξαχθεί τόσο σε βασικές όσο και πιο μακροπρόθεσμες πτυχές που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση (όπως αναφέρεται στο 3.3.1 της κύριας έκθεσης, για παράδειγμα διεύρυνση της βάσης , ευθυγράμμιση των κανόνων ΦΠΑ για αγαθά και υπηρεσίες ή πιθανούς μελλοντικούς μηχανισμούς είσπραξης ΦΠΑ) προκειμένου να ευθυγραμμιστούν όλοι οι ενδιαφερόμενοι ως προς το γιατί και το τι. Ρυθμίστε μια εκδήλωση καταιγισμού ιδεών για να φέρει σε επαφή το VAT Expert Group και το GFV.

 

 ■   Ανανέωση των πρωτοβουλιών του τρέχοντος σχεδίου δράσης της ΕΕ για τη φορολογία που τέθηκαν σε αναμονή (π.χ. κανόνες ΦΠΑ για χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες, αναθεώρηση των κανόνων ΦΠΑ που ισχύουν στον τομέα των ταξιδιών και του τουρισμού, όπως αναφέρεται στο 3.4.3 της κύριας έκθεσης) .

 

 ■   Έρευνα και κατάργηση πιθανών αντικινήτρων για περιβαλλοντικούς στόχους εκτός της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ για τον ΦΠΑ (βλ. επίσης 3.4.4 της κύριας έκθεσης, όπως δωρεές, δωρεάν προμήθειες, σύστημα μεταχειρισμένων αγαθών κ.λπ.). επίπεδο οδηγίας και πιθανώς καθοδηγητική εθνική νομοθεσία.

 

 ■   Επανεξέταση και βελτίωση:

 

 •   Θέματα που αναφέρονται στο σημείο 3.4.1 της κύριας έκθεσης, όπως ο ορισμός του καθεστώτος φορολογούμενου, οι σύνθετες παροχές κ.λπ.

 

 •   Πτυχές που αναφέρονται στο σημείο 3.4.2 της κύριας έκθεσης, όπως η ελάφρυνση χρέους, οι διορθώσεις κ.λπ.

 

 •   Επιστροφές ΦΠΑ ΕΕ και εκτός ΕΕ: ​​εύκολη και γρήγορη διαδικασία επιστροφής χρημάτων, κριτήρια αμοιβαιότητας σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως αναφέρονται στο 3.3.1 της κύριας έκθεσης.

 

 •   Ενίσχυση του μηχανισμού επίλυσης διαφορών μεταξύ των κρατών μελών, όπως αναφέρεται στο σημείο 3.3.2 της κύριας έκθεσης.

 

 o Από το 2032 και μετά

 

 ■    Λήψη στρατηγικής πρωτοβουλίας παρόμοιας με την πρωτοβουλία της Πράσινης Βίβλου το 2010 σχετικά με τη μελλοντική στρατηγική για τον ΦΠΑ στην ΕΕ με βάση περαιτέρω έρευνα της Επιτροπής της ΕΕ και με βάση τις εμπειρίες των πρώτων 2 ετών μετά την εφαρμογή του ViDA.

 

 ■   Βήματα που διευκολύνονται ή απαιτούνται από την εφαρμογή DRR:

 

 •   Κανόνες εμπλοκής μεταξύ Επιχειρήσεων και Φορολογικών Αρχών σχετικά με την αναφορά συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο.

 

 •   Διασφάλιση των δικαιωμάτων των φορολογουμένων και διευκόλυνση της συμμόρφωσης.

 

 •   Βελτιώσεις στο δικαίωμα έκπτωσης. Συνεχίζεται η κατασκευή ενός πλήρους OSS.

 

 ■   Ξεκινήστε το ταξίδι σε σημεία που αναφέρονται στο 3.3.1 της κύριας έκθεσης:

 

 •   Διεύρυνση της βάσης ΦΠΑ (μείωση του αριθμού των απαλλαγών ΦΠΑ και αντικατάστασή τους με μηδενικό συντελεστή όπου απαιτείται· κατάργηση των παρεκκλίσεων, των δικαιωμάτων προαίρεσης και των ρητρών αναστολής που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη· μείωση του αριθμού των ειδικών καθεστώτων ΦΠΑ· τροποποίηση του ΦΠΑ διάρθρωση των ποσοστών).

 

 •   Ευθυγράμμιση των κανόνων ΦΠΑ για αγαθά και υπηρεσίες.

 

 •   Μελλοντικοί μηχανισμοί είσπραξης ΦΠΑ τόσο B2B όσο και B2C.

 

 ■   Αναδιατύπωση της Οδηγίας ΦΠΑ της ΕΕ και του Κανονισμού εφαρμογής ΦΠΑ.

 

 ■   Αλλάξτε το μοντέλο διακυβέρνησης της ΕΕ για τον ΦΠΑ (βλ. 3.3.2 της κύριας έκθεσης):

 

 •   Νομοθεσία μέσω κανονισμού.

 

 •   Διαδικασία λήψης αποφάσεων.

 

 •   Δημιουργία Οργανισμού ΦΠΑ της ΕΕ.

 

 2.2. Μακροπρόθεσμο – Μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ σε ισχύ έως το 2050 .

 o Βασικά χαρακτηριστικά που πρέπει να λάβετε υπόψη και να εργαστείτε.

 

 ■   Σχεδιασμός του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ (βλ. ενότητα 3.3.1 της κύριας έκθεσης):

 

 •    Ουδετερότητα.

 

 •   Διεύρυνση της βάσης.

 

 •   Εναρμόνιση των κανόνων ΦΠΑ για αγαθά και υπηρεσίες.

 

 •   Μηχανισμός είσπραξης ΦΠΑ.

 

 ■    πλαίσιο ΕΕ (βλ. ενότητα 3.3.2. της κύριας έκθεσης):

 

 •   Νομοθεσία μέσω κανονισμού.

 

 •   Διαδικασία λήψης αποφάσεων.

 

 •   Οργανισμός ΦΠΑ της ΕΕ.

 

 o Βασικές προτάσεις να δημοσιευθούν πριν από το 2040 και να εγκριθούν πολιτικά στο Συμβούλιο της ΕΕ το αργότερο έως το 2045, έτσι ώστε τα κράτη μέλη και οι επιχειρήσεις της ΕΕ να έχουν επαρκή χρόνο για να εφαρμοστούν αυτές οι εκτεταμένες αλλαγές έως το 2050.

 

 Εμείς ως VAT Expert Group θα χαρούμε να υποστηρίξουμε ενεργά την Επιτροπή σε όλα αυτά τα θέματα και προσπαθήσαμε στην περίληψή μας, όσο καλύτερα μπορούμε, να απαριθμήσουμε τις πτυχές σύμφωνα με την προτεραιότητά τους και ένα πιθανό χρονικό πλαίσιο.

 

3. ΚΥΡΙΑ ΕΚΘΕΣΗ.

 

3.1. Πλαίσιο

Στη συνεδρίαση της VAT Expert Group στις 18 Μαρτίου 2024, η Επιτροπή της ΕΕ παρουσίασε την πρωτοβουλία της με τίτλο «ΦΠΑ μετά το ViDA» και ζήτησε από το VAT Expert Group να συντάξει έκθεση σχετικά με αυτήν την πρωτοβουλία έως τα τέλη Νοεμβρίου 2024.

 

 Η Επιτροπή της ΕΕ μοιράστηκε ορισμένα πιθανά θέματα για προβληματισμό και κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέλη του VAT Expert Group μέσω πρόσκλησης συμμετοχής να υποστηρίξουν ενεργά αυτήν την πρωτοβουλία συγκροτώντας μια άτυπη ομάδα εργασίας για την προετοιμασία έκθεσης με προτάσεις για τομείς δράσης προτεραιότητας για περαιτέρω εκσυγχρονισμό και απλούστευση του συστήματος ΦΠΑ. μετά την υιοθέτηση του ΦΠΑ στην Ψηφιακή Εποχή («ViDA»).

 

 
3.1.1. Σκοπός της έκθεσης

Αυτή είναι μια στρατηγική έκθεση. Στόχος του είναι να παρέχει ιδέες στην Επιτροπή της ΕΕ και στα ενδιαφερόμενα μέρη για περαιτέρω διερεύνηση και έρευνα. Δεν αποσκοπεί στην παροχή ολοκληρωμένων λύσεων.

 

 Η πρωτοβουλία «ΦΠΑ μετά το ViDA» προσεγγίζεται σε αυτήν την έκθεση από δύο οπτικές γωνίες:

 

 •   Η πρώτη οπτική γωνία είναι ένα μακροπρόθεσμο όραμα, σκέψη έξω από το πλαίσιο, διερεύνηση ελεύθερα πώς θα μπορούσε να φαίνεται ένα πιθανό μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ. Λαμβάνει υπόψη την αρχική ιδέα και δομή του ΦΠΑ καθώς και εμπειρίες σχεδιασμού νομικών συστημάτων από όλο τον κόσμο. Εξετάζει τις τρέχουσες και πιθανές περαιτέρω εξελισσόμενες τεχνολογίες που θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις σε ένα πιθανό μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ.

 

 •   Η δεύτερη οπτική γωνία είναι να ξεκινήσουμε από το ισχύον (προσωρινό) σύστημα ΦΠΑ με τις ελλείψεις και τις αδυναμίες του, και να προτείνουμε βελτιώσεις με βάση τα επιτεύγματα του ViDA που εγκρίθηκε πρόσφατα πολιτικά στο Συμβούλιο της ΕΕ. Αυτό το μέρος θα εξετάσει τις επιπτώσεις της εφαρμογής του ViDA στο υπάρχον σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ. Θα διερευνήσει πώς το ViDA μπορεί να χρησιμεύσει ως καταλύτης για μελλοντικές εξελίξεις, ανοίγοντας το δρόμο προς το δυνητικό σύστημα ΦΠΑ που οραματίζεται στην πρώτη οπτική γωνία. Σε αυτό το μέρος, κάνουμε προτάσεις και προτείνουμε ενέργειες που θα βοηθήσουν το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ να φτάσει εκεί με την πάροδο του χρόνου.

 

 Η πρωτοβουλία «ΦΠΑ μετά το ViDA» δεν είναι μεμονωμένη, αλλά συνδέεται στενά με τους στόχους και το πρόγραμμα εργασίας της νεοδιορισθείσας Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Βασίζεται σε πρόσφατες εκθέσεις, ιδίως στην έκθεση Draghi για το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και στην έκθεση Letta για το μέλλον της ενιαίας αγοράς.

 

 Ο προβληματισμός για το μέλλον του ΦΠΑ έχει γίνει σε διάφορες συγκυρίες των συνεχιζόμενων μεταρρυθμίσεων ΦΠΑ τα τελευταία 15 χρόνια. Συγκεκριμένα, μέσω της πρωτοβουλίας για την Πράσινη Βίβλο το 2010 για το μέλλον του ΦΠΑ, τις δράσεις της Λευκής Βίβλου που ανέλαβε η Επιτροπή το 2011 και το 2012 (συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας της ομάδας εμπειρογνωμόνων για τον ΦΠΑ που επιτρέπει την καλύτερη ενσωμάτωση των επιχειρήσεων στη συζήτηση για τον ΦΠΑ της ΕΕ), Σχέδιο δράσης της ΕΕ για τον ΦΠΑ το 2016 και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για το φόρο του 2020 που περιείχε ένα σύνολο 25 πρωτοβουλίες (15 εκ των οποίων αφορούν τον ΦΠΑ) για να καταστεί η φορολογία δικαιότερη, απλούστερη και πιο προσαρμοσμένη στις σύγχρονες τεχνολογίες.

 

Η παρούσα πρωτοβουλία έρχεται σε μια καθοριστική στιγμή για το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ, με την έγκριση των προτάσεων ViDA. Επικροτούμε τον στόχο της Επιτροπής της ΕΕ με το ViDA να σταματήσει τον περαιτέρω κατακερματισμό των εθνικών τεχνολογικών μέτρων σε σχέση με την αναφορά και την είσπραξη του ΦΠΑ και ελπίζουμε ότι αυτά τα μέτρα μπορούν με την πάροδο του χρόνου να διοχετευθούν σε μια πιο συνεπή τεχνολογική προσέγγιση σε ολόκληρη την ΕΕ. Υπάρχουν μεγάλες ελπίδες και προσδοκίες για την ηλεκτρονική τιμολόγηση και την ψηφιακή αναφορά ως μέσο για τη μείωση του φόρτου συμμόρφωσης με τον ΦΠΑ και την αύξηση της διαφάνειας σε ολόκληρη την ΕΕ, ωστόσο, η τεχνολογία από μόνη της μπορεί και δεν θα είναι επαρκής για να διασφαλίσει ένα πλήρως λειτουργικό σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ στο μέλλον.

 

 Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι μετά την εφαρμογή του ViDA, μια στρατηγική πρωτοβουλία για το μέλλον του ΦΠΑ στην ΕΕ – παρόμοια με την πρωτοβουλία της Πράσινης Βίβλου το 2010 – πρέπει να δρομολογηθεί με βάση περαιτέρω έρευνα από την Επιτροπή της ΕΕ και επίσης με βάση τα διδάγματα από τα πρώτα χρόνια εμπειριών μετά την εφαρμογή του ViDA (άρα γύρω στο 2032).

 


 3.1.2. Διαδικασία εργασίας

Μετά την πρόσκληση για συμμετοχή, δημιουργήθηκε μια άτυπη ομάδα εργασίας VAT Expert Group για να υποστηρίξει αυτήν την πρωτοβουλία. Μετά από μια εικονική εναρκτήρια συνάντηση στα τέλη Απριλίου 2024 και μια προσωπική συνάντηση στις Βρυξέλλες τον Μάιο του 2024, συμφωνήθηκε να δημιουργηθούν 2 υποομάδες: η μία επικεντρώθηκε στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ «Νέοι τρόποι σκέψης/ Σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος» και ένα που ξεκινά από το τρέχον σύστημα ΦΠΑ «Το τρέχον σύστημα ΦΠΑ και οι ελλείψεις του/ανάγκες βελτίωσης & αξιοποίηση του ViDA». Το ευρύτερο VAT Expert Group έχει ζητηθεί σε συνεχή βάση και του ζητήθηκε η συμβολή καθώς προχωρούσε η εργασία.

 

 Αυτή η έκθεση δεν αποτελεί τελικό σημείο, αλλά έχει ως στόχο να χρησιμεύσει ως συμβολή στην έναρξη μιας ευρύτερης μακροπρόθεσμης συζήτησης για το μέλλον του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ, με τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερομένων.

 


 3.2. Εισαγωγή

 

 3.2.1. Απολογισμός του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ το 2024

 Ο ΦΠΑ είναι μια ευρωπαϊκή εφεύρεση που έχει ταξιδέψει με επιτυχία σε όλο τον κόσμο τα τελευταία 70+ χρόνια. Τώρα λειτουργεί σε περισσότερες από 170 χώρες παγκοσμίως – σε πολλές χώρες ο ΦΠΑ είναι η κύρια πηγή φορολογικών εσόδων.

 

 Η επιτυχία του ΦΠΑ σε όλο τον κόσμο προέρχεται από το γεγονός ότι είναι ευκολότερο να εισπράττεται και να διαχειρίζεται για τις κυβερνήσεις από άλλους φόρους, αλλά το πιο σημαντικό, είναι πιο φιλικό προς την ανάπτυξη από άλλους φόρους. Εξετάζοντας το μέλλον και τις ανάγκες των κυβερνήσεων από δημοσιονομική άποψη, η διεθνής σημασία του ΦΠΑ αναπόφευκτα θα αυξηθεί περαιτέρω στο μέλλον.

 

 Ο ΦΠΑ είναι εννοιολογικά και συστηματικά ένας φόρος βάσει συναλλαγών που επιβάλλεται στις παραδόσεις αγαθών και υπηρεσιών, που βαρύνει τον τελικό καταναλωτή και ουδέτερος για τις επιχειρήσεις που ενεργούν ως εισπράκτορες. Η αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος ΦΠΑ βασίζεται σε μια ισχυρή συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων (εισπράττοντας τον φόρο) και των φορολογικών αρχών (επίβλεψη της είσπραξης και διαχείρισης του φόρου), καθώς και μεταξύ των ίδιων των φορολογικών αρχών, δεδομένης της διεθνούς διάστασης του ΦΠΑ.

 

 Ο ΦΠΑ της ΕΕ βασίζεται σε ένα σύνολο αρχών, με πυρήνα την αρχή της ουδετερότητας και την αρχή του προορισμού. Η επιτυχής λειτουργία του ΦΠΑ απαιτεί να λαμβάνονται υπόψη και άλλες αρχές, όπως οι ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, η ισότητα, η αναλογικότητα, η ασφάλεια δικαίου και η απλότητα, που είναι το κλειδί για την προώθηση της ικανότητας αυτοματοποίησης, και πιο πρόσφατα, της βιωσιμότητας. Αυτές οι αρχές πρέπει να ληφθούν υπόψη από την οπτική γωνία των κυβερνήσεων, των επιχειρήσεων και των καταναλωτών.

 

 Όπως και άλλα συστήματα ΦΠΑ σε όλο τον κόσμο, το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ βασίζεται σε μια σταδιακή διαδικασία είσπραξης του ΦΠΑ. Αυτό ήταν ένα βασικό χαρακτηριστικό σχεδιασμού την εποχή που εισήχθη το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ πριν από σχεδόν 60 χρόνια, όταν η τεχνολογία ήταν λιγότερο προηγμένη και οι ροές τιμολογίων και πληρωμών ήταν πολύ λιγότερο ψηφιοποιημένες από σήμερα. Η σταδιακή είσπραξη του ΦΠΑ εξακολουθεί να είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό σχεδιασμού σήμερα, με στόχο τη διάδοση του κινδύνου έλλειψης εσόδων σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού των επιχειρήσεων. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό οδήγησε σε προκλήσεις και πολυπλοκότητες τόσο για τις φορολογικές διοικήσεις όσο και για τις επιχειρήσεις και έχει γίνει πύλη για δόλια συμπεριφορά.

 

 Δεδομένων των τεχνολογικών εξελίξεων των τελευταίων δεκαετιών, τις οποίες στοχεύει να αξιοποιήσει το πακέτο ViDA, και των περαιτέρω εξελίξεων που θα επέλθουν τα επόμενα χρόνια, είναι σημαντικό να διατηρήσουμε ανοιχτό μυαλό και να διερευνήσουμε εάν και ποιες ευκαιρίες θα φέρει το μέλλον για τη δημιουργία ΦΠΑ συλλογή όσο το δυνατόν ασφαλέστερη για τις κυβερνήσεις και πιο αποτελεσματική για τις επιχειρήσεις. Και οι δύο αυτοί ενδιαφερόμενοι έχουν κοινούς στόχους και κοινές ευθύνες, οι οποίες είναι αλληλένδετες, όπως η διασφάλιση των εσόδων από τον ΦΠΑ και η δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού εντός της ενιαίας αγοράς και πέραν αυτής.

 

 Παρά τις μεγάλες προσπάθειες που κατέβαλαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη για να καταστεί απλούστερο και πιο εύρωστο το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ, ο ΦΠΑ έχει καταστεί εμπόδιο για την εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, ιδίως για τις ΜΜΕ. Το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ εξακολουθεί να είναι ένα προσωρινό σύστημα ΦΠΑ, εξαιρετικά κατακερματισμένο, όπως συχνά εφαρμόζεται και εφαρμόζεται με 27 διαφορετικούς τρόπους στην ΕΕ  από τις εθνικές φορολογικές αρχές. Αυτό δημιουργεί τεράστιο βάρος και κόστος για τις επιχειρήσεις και συνεπώς επηρεάζει την ικανότητά τους να αναπτυχθούν, ιδιαίτερα σε επίπεδο ΜΜΕ. Επιπλέον, η διοικητική συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών συχνά δεν λειτουργούν όσο θα έπρεπε, λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών. Χωρίς μια τέτοια συνεργασία και χωρίς την υποστήριξη της επιχειρηματικής κοινότητας, δεν θα είναι επιτυχής μια αποτελεσματική και αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, η οποία έχει διεθνή διάσταση.

 

Θα χρειαζόμαστε πάντα ένα υγιές, απλό, στιβαρό και με συνέπεια εφαρμοσμένο νομικό πλαίσιο ΦΠΑ της ΕΕ, στο οποίο θα μπορούμε να τρέχουμε τη σύγχρονη τεχνολογία με αποτελεσματικό τρόπο. Ως εκ τούτου, παράλληλα με την εφαρμογή του ViDA, πρέπει να ξεκινήσουμε την ανταλλαγή απόψεων για ένα μακροπρόθεσμο όραμα για το σχεδιασμό και τη λειτουργία ενός μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ λαμβάνοντας υπόψη τις εξελισσόμενες τεχνολογικές και εμπορικές εξελίξεις.

 

3.2.2. Επιχειρήσεις σήμερα και στο μέλλον: εμπορικό και τεχνολογικό τοπίο όπου εντάσσεται ο ΦΠΑ της ΕΕ

Η τελευταία στρατηγική συζήτηση για το μέλλον του ΦΠΑ υπό την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης μιας ευρείας δημόσιας διαβούλευσης, έγινε πριν από σχεδόν 15 χρόνια με την Πράσινη Βίβλο. Έκτοτε, έχουν συμβεί πολλά τόσο από εμπορική όσο και από τεχνολογική άποψη, με μεγάλες επιπτώσεις στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ ως τέτοιο, αλλά και στις προκλήσεις και τις δυνατότητες συμμόρφωσης και είσπραξης του ΦΠΑ. Η παγκοσμιοποίηση και η ψηφιοποίηση ολόκληρης της οικονομίας είχε και θα συνεχίσει να έχει τεράστιο αντίκτυπο στα επιχειρηματικά μοντέλα, στις στρατηγικές αγοράς, στις αλυσίδες εφοδιασμού και στα μοντέλα κατανάλωσης, δοκιμάζοντας την προσαρμοστικότητα του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ.

 

 Αυτές οι εξελίξεις απαιτούσαν και εξακολουθούν να απαιτούν αλλαγές στο σύστημα ΦΠΑ, τόσο όσον αφορά τον τόπο φορολόγησης όσο και όσον αφορά την είσπραξη του ΦΠΑ, ιδίως σε διασυνοριακό πλαίσιο. Βρισκόμενοι ανάμεσα σε δύο κόσμους αυτή τη στιγμή, την παραδοσιακή οικονομία και την ψηφιακή οικονομία, βλέπουμε μεγάλες εμπορικές και τεχνολογικές εξελίξεις γύρω μας, οι οποίες δεν επηρεάζουν μόνο τις παραδοσιακές επιχειρήσεις αλλά και τις μη επιχειρήσεις (πότε το C γίνεται ΣΙ;). Η διατήρηση της ουδετερότητας του συστήματος ΦΠΑ και η εξασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές σήμερα και στο μέλλον είναι υψίστης σημασίας για την προώθηση της μελλοντικής ανάπτυξης, η οποία είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση των εσόδων από τον ΦΠΑ.

 

 Σε αυτό το δυναμικό και προκλητικό πλαίσιο, ο ΦΠΑ δεν μπορεί να είναι παράγοντας στρέβλωσης για τις επιχειρήσεις και δεν πρέπει να οδηγεί σε εμπορικές αποφάσεις, είτε λαμβάνονται από επιχειρήσεις είτε από καταναλωτές. Ως εκ τούτου, η σωστή επιχειρηματική και εμπορική κατανόηση είναι το κλειδί κατά τον σχεδιασμό του μέλλοντος του ΦΠΑ και η συνεχής διαβούλευση με τις επιχειρήσεις είναι σημαντική από αυτή την άποψη.

 

 Το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να είναι ευέλικτο σε νέα μοντέλα αγοράς και εξελίξεις που δεν μπορούμε να προβλέψουμε σε αυτό το στάδιο.

 

 3.2.3. Το πιεστικό αίτημα της βιωσιμότητας φέρνει νέες προκλήσεις για τον ΦΠΑ της ΕΕ

Λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κλιματική κρίση, η ΕΕ έχει φιλόδοξους στόχους όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η φορολογία γενικά θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ στον τομέα της βιωσιμότητας και η πρόκληση του οικολογικού χαρακτήρα του συστήματος ΦΠΑ έχει γίνει βραχυπρόθεσμη φιλοδοξία για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ωστόσο, υπάρχουν αμφιβολίες κατά πόσον ένα σύστημα ΦΠΑ είναι αποτελεσματικό στην επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, ενώ τέτοια μέτρα ενδέχεται να δημιουργούν εξαιρέσεις από τους κύριους κανόνες καθιστώντας το σύστημα ΦΠΑ πιο πολύπλοκο. Επιπλέον, ιδιαίτερα όταν εξετάζουμε πτυχές που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία, είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι το σύστημα ΦΠΑ σχεδιάστηκε με γνώμονα τη γραμμική οικονομία. Επομένως, η επιθυμία επίτευξης κυκλικής οικονομίας δημιουργεί προκλήσεις στον τομέα του ΦΠΑ, οι οποίες πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά. Όπως δείχνουν οι προηγούμενες εμπειρίες, τα μέτρα εκτός του συστήματος ΦΠΑ θα είναι πιο αποτελεσματικά για την προώθηση της βιωσιμότητας στην πράξη. Τούτου λεχθέντος, τόσο το τρέχον όσο και το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να είναι βιώσιμα, επομένως ως σημείο εκκίνησης θα πρέπει να αρθούν τυχόν αντικίνητρα στο τρέχον σύστημα ΦΠΑ.

 

 Οι ιδέες μας για λύσεις και αλλαγές για την αντιμετώπιση του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρούν οι στόχοι ΦΠΑ και βιωσιμότητας θα εξηγηθούν σε περαιτέρω ενότητες της έκθεσής μας.

 

3.3. Μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ: Νέοι τρόποι σκέψης για το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος

Τα προτεινόμενα μέτρα που αποσκοπούν στη δημιουργία του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ θα πρέπει να επικεντρωθούν στην ενίσχυση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να λάβουν διάφορες μορφές, εστιάζοντας στην απλούστευση του συστήματος ΦΠΑ με πολλούς τρόπους, στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις και στην προώθηση της ανάπτυξης, της καινοτομίας και της βιωσιμότητας που είναι καίριας σημασίας για την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς και ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων που περιγράφονται στο Ντράγκι και στη Letta αναφορά. Στα ακόλουθα σημεία αυτής της έκθεσης, περιγράφουμε ποια είναι τα μακροπρόθεσμα μέτρα και προτάσεις που θα μπορούσαν να ακολουθηθούν προκειμένου να υποστηριχθεί η επίτευξη αυτών των στόχων.

 

 Όντας ήδη σχεδόν 60 ετών, αυτό που ξεκίνησε ως ένας απλός φόρος σε ένα πιο εγχώριο/τοπικό εμπορικό περιβάλλον, είναι εννοιολογικά ακόμα ένας απλός φόρος, αλλά σε έναν διαφορετικό και περίπλοκο κόσμο σήμερα, που οδηγεί στην πράξη σε πολυπλοκότητα για την εφαρμογή του φόρου και είναι ευάλωτο στην απάτη.

 

 Ως εκ τούτου, σκεπτόμενοι το μέλλον του ΦΠΑ είδαμε να έρχονται ερωτήματα, όπως:

 

 Έχει ακόμη μέλλον ο ΦΠΑ στον παγκόσμιο φορολογικό στίβο ως ένας από τους κύριους παράγοντες άντλησης εσόδων για τις κυβερνήσεις ή υπάρχουν άλλες μελλοντικές φορολογικές πηγές για την αύξηση του ίδιου ή και υψηλότερου ποσού φορολογικών εσόδων;

 

 Αυτό είναι ένα έγκυρο ερώτημα, στο οποίο κανείς δεν έχει ακριβείς απαντήσεις αυτή τη στιγμή, ιδιαίτερα δεδομένης της εποχής που ζούμε αυτή τη στιγμή, χωρίς να γνωρίζουμε πού και πόσο μακριά θα μας οδηγήσουν οι μελλοντικές τεχνολογικές εξελίξεις.

 

 Βλέποντας τα πράγματα από τη θέση που βρισκόμαστε σήμερα, εμείς ως VAT Expert Group πιστεύουμε ότι ο ΦΠΑ είναι εδώ για να μείνει, τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη ότι ο ΦΠΑ δεν είναι μόνο ένας από τους κύριους παράγοντες αύξησης εσόδων για τις κυβερνήσεις, αλλά είναι επίσης αξιόπιστη πηγή εσόδων με σταθερή φορολογική βάση. Είναι ο λιγότερο στρεβλωτικός και ο πιο φιλικός προς την ανάπτυξη φόρος, ένας φόρος που διευκολύνει το διεθνές εμπόριο. Ωστόσο, λόγω ορισμένων πολυπλοκοτήτων, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος οι επιχειρήσεις να μην μπορούν να διεκδικήσουν το σύνολο της έκπτωσης του ΦΠΑ των εισροών τους και, ως εκ τούτου, να επιβαρυνθούν με ΦΠΑ. Υπάρχει επίσης σημαντικό κόστος συμμόρφωσης που σχετίζεται με την είσπραξη του ΦΠΑ. Όλα αυτά συνεπάγονται μείωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων της ΕΕ εις βάρος της οικονομίας της ΕΕ συνολικά, δεδομένης της πολυπλοκότητας γύρω από αυτήν. Ο αυστηρός σχεδιασμός του νομικού συστήματος και η χρήση σύγχρονης τεχνολογίας θα ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία για την οικοδόμηση ενός ισχυρού μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ με την πάροδο του χρόνου, εντελώς ουδέτερο για τις επιχειρήσεις και που θα βαρύνει αποτελεσματικά τον τελικό καταναλωτή.

 

 Κατά τη διάρκεια της εργασίας μας ως VAT Expert Group, κάναμε συνεχώς την ακόλουθη ερώτηση:

 

 Πώς πρέπει να είναι το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος;

 

 Μετά από πολλές συνεδρίες καταιγισμού ιδεών και συζητήσεις, μπορούμε να απαντήσουμε, συνοπτικά, σε κάτι που φαίνεται προφανές, αλλά για πολλούς λόγους δεν έχει εφαρμοστεί όλα αυτά τα χρόνια: θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν απλούστερο, να φορολογεί την κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών και να διατηρεί την ουδετερότητα για τις επιχειρήσεις ως φοροεισπράκτορες, ώστε ο ΦΠΑ να βαρύνει τελικά αποκλειστικά τους τελικούς καταναλωτές. Ταυτόχρονα, ο ΦΠΑ θα πρέπει επίσης να είναι δίκαιος και δίκαιος για αυτούς τους τελικούς καταναλωτές.

 

 Όσο πιο απλό και απλό είναι το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος, τόσο το καλύτερο για τις επιχειρήσεις και τις φορολογικές διοικήσεις. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι δυνατότητες και οι κίνδυνοι που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία.

 

 Τα παραπάνω είναι μια πολύ σύντομη περίληψη των συζητήσεων που είχαμε στο πλαίσιο του VAT Expert Group σχετικά με το πώς θα πρέπει να είναι το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος.

 

 Πιστεύουμε ότι το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος θα πρέπει να βασίζεται στις ακόλουθες βασικές αρχές σχεδιασμού:

 

 •   Όλα τα πρόσωπα που ασκούν οικονομικές δραστηριότητες θα πρέπει να φορολογούνται.

 

 •   Δεν πρέπει να υπάρχουν (ή πολύ λίγες) εξαιρέσεις.

 

 •   Ευθυγράμμιση των κανόνων που ισχύουν για την παροχή αγαθών και υπηρεσιών (δηλαδή, ένα πλήρες σύστημα βασισμένο στον προορισμό).

 

 •   Το σύστημα θα πρέπει να έχει πολύ απλή δομή συντελεστών ΦΠΑ.

 

 •   Οι παρεκκλίσεις, οι ρήτρες standstill και τα ειδικά καθεστώτα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά.

 

 •   Όλα τα μέτρα που προτείνονται για το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να λαμβάνουν πλήρως υπόψη την αρχή της βιωσιμότητας. Αναφερόμαστε στην περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα για να διασφαλίσουμε τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος, τη δικαιοσύνη και την ελάχιστη βλάβη στην κοινωνία και στον πλανήτη. Το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να είναι βιώσιμο, επομένως θα πρέπει να καταργηθούν τυχόν αντικίνητρα στο τρέχον σύστημα ΦΠΑ (βλ. περισσότερα στην ενότητα 4). Οι στόχοι βιωσιμότητας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων αλλαγών που προτείνονται σε αυτό το τμήμα.

 

 •   Όταν σχεδιάζουμε τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργεί το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος, πρέπει να εκμεταλλευόμαστε τις τεράστιες δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία. Οι μηχανισμοί είσπραξης και επιστροφής ΦΠΑ θα πρέπει να εκσυγχρονιστούν, αξιοποιώντας πλήρως τις Απαιτήσεις Ψηφιακής Αναφοράς (DRR).

 

 Παρακάτω περιγράφουμε λεπτομερέστερα πώς πιστεύουμε ότι μπορεί να μοιάζει το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ. Αν και γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει τέλειο σύστημα, πιστεύουμε ότι το σύστημα ΦΠΑ που περιγράφεται παρακάτω μπορεί να βοηθήσει στην άρση πολλών από τις αδυναμίες του τρέχοντος συστήματος ΦΠΑ και να επιτρέψει σε όλους τους ενδιαφερόμενους να δημιουργήσουν ένα σύστημα ΦΠΑ κατάλληλο για το μέλλον. Ταυτόχρονα, θα ήταν περισσότερο συνδεδεμένο με αυτό που συμβαίνει στον κόσμο μας σήμερα, βασιζόμενος στην αναπόφευκτη βοήθεια των νέων τεχνολογιών και αποφεύγοντας τον κατακερματισμό σε πολλαπλά μίνι συστήματα ως αποτέλεσμα διαφορετικών ερμηνειών σε διαφορετικά κράτη μέλη.

3.3.1. Σχεδιασμός του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ

Α) Ουδετερότητα .

Η ουδετερότητα πρέπει να είναι ο θεμέλιος λίθος οποιουδήποτε κοινού συστήματος ΦΠΑ. Ως εκ τούτου, κάθε μέτρο που προτείνεται για το μέλλον πρέπει να έχει πάντα υπόψη τον σεβασμό αυτής της θεμελιώδης αρχής. Ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ που δεν σέβεται την αρχή της ουδετερότητας είναι ένα αναποτελεσματικό σύστημα, δημιουργεί κόστος για τις επιχειρήσεις, αποτελεί πηγή σημαντικών διαφορών και επηρεάζει αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στις παγκόσμιες αγορές.

 

 Η διασφάλιση της ουδετερότητας του ΦΠΑ συνεπάγεται ίσους όρους ανταγωνισμού για όλα τα είδη επιχειρήσεων, μεγάλες και μικρές, εγχώριες και ξένες – σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της παραδοσιακής και ψηφιακής οικονομίας. Αυτό είναι απαραίτητο για τον θεμιτό ανταγωνισμό, ο οποίος είναι καθοριστικός για την προώθηση του διεθνούς εμπορίου και της παγκόσμιας ανάπτυξης και επίσης απαραίτητο για την αποτελεσματική είσπραξη των εσόδων από τον ΦΠΑ.

 

 Η ουδετερότητα του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ μπορεί να επιτευχθεί με διάφορες μορφές που μπορεί να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

 

 • Ισότιμοι όροι ανταγωνισμού : Το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να εγγυάται ίση μεταχείριση για τους ημεδαπούς και τους αλλοδαπούς υποκείμενους στο φόρο, καθώς και για όσους δραστηριοποιούνται στην παραδοσιακή και την ψηφιακή οικονομία, δηλαδή, όλοι θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες ΦΠΑ που αποτρέπουν τα ανταγωνιστικά μειονεκτήματα. Τα ίδια πρότυπα γεγονότων πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο για σκοπούς ΦΠΑ. Ο ΦΠΑ δεν πρέπει να επηρεάζει και να μην οδηγεί σε επιχειρηματικές αποφάσεις.

 

 Τα παραπάνω θα βοηθήσουν στην εξάλειψη των στρεβλώσεων του ΦΠΑ, δηλαδή, οι φορολογικές αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για την εξάλειψη αυτών των κανόνων ΦΠΑ που δημιουργούν στρεβλώσεις μεταξύ ισοδύναμων καταστάσεων όπως, για παράδειγμα, η παραδοσιακή και η ψηφιακή οικονομία.

 

 •   Ίση μεταχείριση παρόμοιων δραστηριοτήτων ΦΠΑ : Πρέπει να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση παρόμοιων οικονομικών δραστηριοτήτων (π.χ. ψηφιακή έναντι παραδοσιακής οικονομίας).

 

 Όσον αφορά τους συντελεστές ΦΠΑ, οι ίδιοι συντελεστές ΦΠΑ θα πρέπει να ισχύουν τόσο για τα παραδοσιακά όσο και για τα ψηφιακά επιχειρηματικά μοντέλα στους ίδιους τομείς δραστηριότητας, διασφαλίζοντας ότι οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται δίκαια και ότι οι προτιμήσεις των καταναλωτών δεν αλλοιώνονται (περισσότερα για τους συντελεστές ΦΠΑ στο σημείο 3.1.B).

 

 •   Θεμελιώδες δικαίωμα έκπτωσης / ανάκτησης ΦΠΑ εισροών : Η έκπτωση ΦΠΑ εισροών πρέπει να βασίζεται στην οικονομική πραγματικότητα/επιχειρηματικό σκοπό. Επομένως, η εξέταση του επιχειρηματικού σκοπού και της ξεκάθαρης επιχειρηματικής «πρόθεσης» των συναλλαγών είναι εξαιρετικά σημαντική. Αυτό πρέπει να περιλαμβάνει ΦΠΑ για όλα τα είδη επιχειρηματικών δαπανών (δηλαδή, που πραγματοποιούνται από οποιονδήποτε που δεν ενεργεί ως ιδιώτης καταναλωτής), καθώς και είδη που επί του παρόντος δεν επιτρέπονται πλήρως σε πολλά κράτη μέλη σήμερα, ακόμη και αν χρησιμοποιούνται για επιχειρηματικούς σκοπούς. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μπορούν να διεκδικούν πιστώσεις ΦΠΑ εισροών για τον ΦΠΑ που καταβάλλεται για τις αγορές τους με παρόμοιους τρόπους και συνθήκες, ανεξάρτητα από το αν δραστηριοποιούνται στην ψηφιακή ή παραδοσιακή οικονομία και σε διαφορετικά κράτη μέλη της ΕΕ (είτε είναι εγκατεστημένες σε τοπικό είτε στο εξωτερικό.

 

 •   Απλή συμμόρφωση και διαχείριση του ΦΠΑ : Η ουδετερότητα επιτυγχάνεται επίσης με απλές διαδικασίες συμμόρφωσης με τον ΦΠΑ που μειώνουν τον διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις ΜΜΕ και με την προσαρμογή του συστήματος ΦΠΑ σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα που ανθίζουν κάτω από την ομπρέλα της ψηφιακής οικονομίας. Αυτό περιλαμβάνει την ανάγκη και περαιτέρω εξέταση για μελλοντική ευθυγράμμιση των δικονομικών νόμων στην ΕΕ.

 

 Β) Διεύρυνση της φορολογητέας βάσης

 Η διεύρυνση της φορολογητέας βάσης συνεπάγεται, μεταξύ άλλων μέτρων, διεύρυνση του φάσματος αγαθών και υπηρεσιών που υπόκεινται και δεν απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ. Αυτό θα απλουστεύσει τη διαχείριση του ΦΠΑ εξαλείφοντας τις απαλλαγές και τις εξαιρέσεις που σε πολλές περιπτώσεις έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικές, έχουν δημιουργήσει ευκαιρίες προγραμματισμού και επιπλέον ήταν επαχθής η τήρηση τους στην πράξη. Η διεύρυνση της βάσης του ΦΠΑ μπορεί επίσης να δημιουργήσει περιθώρια για μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος έχει αποδειχθεί ότι είναι οικονομικά επωφελής.

 

 Ένα άλλο σημαντικό θέμα που πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη διεύρυνση της φορολογητέας βάσης του ΦΠΑ είναι ότι η οικονομία είναι «ζωντανή», κινείται με ιλιγγιώδη ταχύτητα και δραστηριότητες που πριν από χρόνια ήταν αδιανόητες, είναι πλέον κοινές σε πολλές περιπτώσεις χάρη στη χρήση τεχνολογίας, ψηφιακών πλατφορμών και επέκταση της οικονομίας του διαμοιρασμού. Το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος πρέπει να διαθέτει μηχανισμούς αρκετά ευέλικτους ώστε να εντάσσει όλες αυτές τις δραστηριότητες στο πεδίο εφαρμογής του, διασφαλίζοντας ότι φορολογούνται σωστά προκειμένου να δημιουργηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και διασφαλίζοντας ότι η συμμόρφωση παραμένει απλή.

 

 Τα οφέλη από τη διεύρυνση της φορολογητέας βάσης είναι σημαντικά καθώς συνεπάγονται αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ, καθώς και ενίσχυση της ουδετερότητας του ΦΠΑ και πιθανή ευκολία συμμόρφωσης στην πράξη. Ωστόσο, δεν μπορούμε να ξεχνάμε ότι η διεύρυνση της βάσης του ΦΠΑ θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις καθιστώντας τον φόρο πιο οπισθοδρομικό. Επομένως, η διεύρυνση της βάσης του ΦΠΑ θα πρέπει να γίνει με στοχαστικό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη κάθε πιθανή οπισθοδρομική επίδραση που, πιστεύουμε, θα πρέπει να αντισταθμιστεί άμεσα από τις κυβερνήσεις με μέτρα εκτός του συστήματος ΦΠΑ. Αυτή η αποζημίωση θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να πραγματοποιείται μέσω στοχευμένων διαδικασιών επιστροφής χρημάτων ή πληρωμών μεταφοράς και όχι μέσω ουσιαστικών διατάξεων ΦΠΑ.

 

 Η διεύρυνση της φορολογητέας βάσης απαιτεί μια σειρά ενεργειών. Μπορούμε να πούμε ότι είναι ένα είδος «δέσμης μέτρων» που περιλαμβάνει διάφορα βήματα, όπως η κατάργηση των απαλλαγών και των ειδικών καθεστώτων καθώς και η απλοποίηση της δομής των συντελεστών ΦΠΑ.

 

 Παρακάτω αναπτύσσουμε λεπτομερέστερα πώς θεωρούμε ότι αυτές οι ενέργειες πρέπει να υλοποιηθούν.

 

 •   Απαλλαγές από τον ΦΠΑ: Η διεύρυνση της φορολογητέας βάσης θα μπορούσε να συνεπάγεται μείωση του αριθμού των απαλλασσόμενων παραδόσεων αγαθών και υπηρεσιών. Στο ισχύον σύστημα ΦΠΑ, υπάρχει μεγάλος αριθμός απαλλαγών ως εξαιρέσεις από τον γενικό κανόνα. Αυτές οι εξαιρέσεις καθιστούν δύσκολη τη διαχείριση του ΦΠΑ. Επιπλέον, ορισμένες από αυτές τις εξαιρέσεις μπορεί να είναι πιο δύσκολο να δικαιολογηθούν στον σύγχρονο κόσμο, π.χ. ασφαλιστικές και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες. Υπό αυτή την έννοια, κάθε προτεινόμενο μέτρο θα πρέπει να εξετάζεται ολιστικά με όλους τους φόρους ή τις εισφορές στους χρηματοπιστωτικούς και ασφαλιστικούς τομείς να εξετάζονται μαζί και όχι μόνο ο ΦΠΑ από μόνος του.

 

 Σε ένα ιδανικό σύστημα ΦΠΑ, δεν θα πρέπει πλέον να υπάρχουν απαλλαγές από τον ΦΠΑ. Υπό αυτή την έννοια, θεωρούμε ότι στο σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος πρέπει να καταργηθούν οι απαλλαγές ΦΠΑ όπως είναι γνωστές σήμερα. Κατά γενικό κανόνα, όλες οι οικονομικές συναλλαγές θα πρέπει γενικά να φορολογούνται με ΦΠΑ ως τον ενιαίο φόρο κατανάλωσης που εφαρμόζεται στις παραδόσεις αγαθών και υπηρεσιών.

 

 Για τις δραστηριότητες που καλύπτουν υπαρξιακές ανάγκες και είναι γενικού ενδιαφέροντος, η ισχύουσα απαλλαγή από τον ΦΠΑ θα μπορούσε να αντικατασταθεί με μηδενικό συντελεστή, με δικαίωμα άσκησης της έκπτωσης του ΦΠΑ των εισροών.

 

 Το πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ και τυχόν παρακρατούμενων απαλλαγών πρέπει να καθορίζονται αποκλειστικά σε επίπεδο ΕΕ.

 

 •   Παρεκκλίσεις, επιλογές και ρήτρες standstill που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη: Κάτι παρόμοιο με τα παραπάνω ζητήματα απαλλαγής από τον ΦΠΑ παρουσιάζεται με τη δυνατότητα που υπάρχει στο τρέχον σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ όπου τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν εξαιρέσεις στους γενικούς κανόνες που διέπουν το κοινό σύστημα ΦΠΑ. Επιτρέπεται ακόμη και να συνεχίσουν να εφαρμόζουν παλιές ρήτρες standstill που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δύσκολο να δικαιολογηθούν σήμερα.

 

 Το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ του μέλλοντος πρέπει να είναι ένα πραγματικό «κοινό σύστημα», επομένως αυτού του είδους οι εξαιρέσεις θα πρέπει να περιοριστούν στο ελάχιστο δυνατό και, τελικά, να εξαλειφθούν πλήρως. Θα μπορούσαν να γίνουν δεκτά προσωρινά εθνικά πιλοτικά έργα επιτρέποντας τη δοκιμή νέων ρυθμιστικών προσεγγίσεων. Αυτές οι προσωρινές παρεκκλίσεις θα πρέπει πάντα να είναι πολύ καλά καθορισμένες και περιορισμένες ως προς το περιεχόμενό τους και, κυρίως, ως προς τη διάρκειά τους, η οποία πρέπει πάντα να περιορίζεται.

 

 •   Ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ: Τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ αποτελούν εξαίρεση στη γενική λειτουργία του κοινού συστήματος ΦΠΑ. Κάποια από αυτά τα ειδικά καθεστώτα ήταν δικαιολογημένα στο παρελθόν, μερικά μπορεί να έχουν ακόμη και μια θεωρητική αιτιολόγηση ακόμα και σήμερα, αλλά στην πράξη σε πολλές περιπτώσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο να τα διαχειριστούν.

 

 Εμείς ως VAT Expert Group θεωρούμε ότι το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ θα πρέπει να είναι απαλλαγμένο από ειδικά συστήματα που βασίζονται κυρίως σε ιστορικές αιτιολογήσεις.

 

 Τα ειδικά καθεστώτα θα πρέπει να διατηρηθούν μόνο για τη διασφάλιση των βασικών αρχών του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ. Στην περίπτωση αυτή θα αναφερόμασταν, για παράδειγμα, σε ειδικό καθεστώς για μεταχειρισμένα είδη που είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες της κυκλικής οικονομίας.

 

 Σε αντίθεση με την παραδοσιακή γραμμική οικονομία, η κυκλική οικονομία στοχεύει στη δημιουργία ενός συστήματος κλειστού βρόχου, μειώνοντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και προάγοντας τη βιωσιμότητα. Αυτό το μοντέλο είναι όλο και πιο επίκαιρο σήμερα, καθώς οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις το υιοθετούν για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή και τη σπανιότητα των πόρων. Τα μέλη της VAT Expert Group πιστεύουν ότι το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να λάβει υπόψη αυτή την περίσταση και φαίνεται λογικό να καθιερωθεί ένα νέο ειδικό σύστημα για μεταχειρισμένα αγαθά που θα συμβάλει στην τόνωση αυτής της κυκλικής οικονομίας.

 

 •   Διάρθρωση των συντελεστών ΦΠΑ: Με την έκδοση της Οδηγίας 2022/542, τροποποιήθηκε ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι συντελεστές ΦΠΑ σε επίπεδο ΕΕ, κλείνοντας έτσι μια μακρά συζήτηση μεταξύ δύο αντίθετων θέσεων: περισσότερη ομοιομορφία εφαρμογής των συντελεστών ΦΠΑ σε όλα τα κράτη μέλη ή παροχή περισσότερη ελευθερία για τα κράτη μέλη, με την τελευταία θέση να είναι ο νικητής που επιτρέπει επί του παρόντος στα κράτη μέλη να διατηρούν πολλούς συντελεστές ΦΠΑ. Εάν προσθέσουμε σε αυτό τις εξαιρέσεις και τις παρεκκλίσεις που υπάρχουν στα περισσότερα κράτη μέλη, μπορούμε να πούμε ότι στην πράξη, εκατοντάδες διαφορετικοί συντελεστές ΦΠΑ εφαρμόζονται επί του παρόντος εντός της ΕΕ, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη τη διασυνοριακή λειτουργία των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ. . Ακόμη περισσότερο, δεν υπάρχει διαθέσιμη βάση δεδομένων με όλους αυτούς τους διαφορετικούς συντελεστές ΦΠΑ που να είναι ενημερωμένη, αξιόπιστη και νομικά δεσμευτική για τα κράτη μέλη.

 

 Υπό αυτή την έννοια, ένα από τα πρώτα πράγματα που θα πρέπει να είναι διαθέσιμο στο σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος είναι ένας ακριβής και συνεχώς ενημερωμένος κατάλογος των συντελεστών ΦΠΑ που ισχύουν σε όλη την επικράτεια της ΕΕ (βάση δεδομένων Taxes in Europe – TEDB). Αυτή η ενημέρωση θα πρέπει να είναι απλή και γρήγορη στην εφαρμογή χάρη στη χρήση της τεχνολογίας, παρέχοντας ασφάλεια δικαίου στους φορολογούμενους.

 

 Τα μέλη του VAT Expert Group πιστεύουν ότι η τρέχουσα δομή των συντελεστών είναι δύσκολο να διαχειριστεί για τις επιχειρήσεις και τις φορολογικές αρχές και συγκρούεται με δύο αρχές που θεωρούμε ότι πρέπει να διέπουν τη λειτουργία του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ: ουδετερότητα και ομοιομορφία.

 

 Ως εκ τούτου, ως VAT Expert Group προτείνουμε να αναιρέσουμε τη διαδρομή που έχει διανυθεί με την πάροδο του χρόνου. Προτείνουμε το σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος να εφαρμόζει μια απλή δομή συντελεστών ΦΠΑ.

 

 Υπό αυτή την έννοια, αυτό που προτείνει η VAT Expert Group είναι να ακολουθηθεί μια σταδιακή προσέγγιση που ξεκινά με έναν μόνο κανονικό συντελεστή για κάθε κράτος μέλος, σε συνδυασμό με έναν ενιαίο μειωμένο συντελεστή. Αυτό θα μπορούσε να είναι το πρώτο βήμα προς μια ιδανική δομή συντελεστή ΦΠΑ με στόχο έναν δυνητικό μελλοντικό ενιαίο συντελεστή ΦΠΑ που θα ισχύει σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, εφόσον το επιτρέπουν οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες. Έχουμε επίγνωση των επιπτώσεων και των δυσκολιών που αυτό συνεπάγεται, καθώς επηρεάζει την κυριαρχία των κρατών μελών, καθώς κάθε κράτος μέλος έχει τις δικές του οικονομικές προτεραιότητες και τις ανάγκες του να ελέγχει τα φορολογικά έσοδα.

 

 Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ μπορεί να τονώσει την οικονομική ανάπτυξη αυξάνοντας τις καταναλωτικές δαπάνες και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ωστόσο, μπορεί επίσης να δημιουργήσει προκλήσεις για τα κρατικά έσοδα και θα εξαρτηθεί από το πώς θα αντιδράσουν οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές στη φορολογική αλλαγή.

 

 Γνωρίζουμε την επίδραση που μπορεί να έχει ένας ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ στους καταναλωτές χαμηλού εισοδήματος και την πιθανή οπισθοδρομική επίδραση που, όπως προαναφέρθηκε, πιστεύουμε ότι θα πρέπει να αντισταθμιστεί άμεσα από τις κυβερνήσεις με μέτρα εκτός του συστήματος ΦΠΑ. Αυτή η αποζημίωση θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να πραγματοποιείται μέσω στοχευμένων διαδικασιών επιστροφής χρημάτων ή πληρωμών μεταφοράς και όχι μέσω ουσιαστικών διατάξεων ΦΠΑ.

 

 Τα παραπάνω πρέπει να συνυπάρχουν με τη δυνατότητα εφαρμογής μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε όσες δραστηριότητες καλύπτουν υπαρξιακές ανάγκες και γενικού ενδιαφέροντος, όπως περιγράφεται στις παραπάνω παραγράφους.

 

 Συνοπτικά, αυτό που προτείνει η VAT Expert Group είναι μια σταδιακή προσέγγιση όπου σε πρώιμο στάδιο θα υπάρχουν δύο συντελεστές ΦΠΑ (ένας κανονικός συντελεστής και ένας μειωμένος συντελεστής) ανά κράτος μέλος, οι οποίοι θα πρέπει τελικά να γίνουν ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ σε επίπεδο ΕΕ (εάν οι συνθήκες το επιτρέπουν το). Αυτός ο ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ θα μπορούσε να συνδυαστεί με μηδενικό συντελεστή για ορισμένες δραστηριότητες που καλύπτουν υπαρξιακές ανάγκες και είναι γενικού ενδιαφέροντος όπως εξηγείται στις παραπάνω παραγράφους.

 

 Γ) Εναρμόνιση των κανόνων ΦΠΑ για αγαθά και υπηρεσίες .

Από τις αρχές αυτού του αιώνα, το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ κινείται προς μια αρχή προορισμού της φορολογίας όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών. Δεδομένων των τρεχουσών και μελλοντικών εξελίξεων που βασίζονται στην ψηφιοποίηση της οικονομίας, τίθεται το ερώτημα εάν δεν θα είχε νόημα να διερευνηθεί εάν η επιτυχημένη διαδρομή που βρέθηκε για τις υπηρεσίες θα μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί στον τόπο προμήθειας των διασυνοριακών προμηθειών αγαθών B2B της ΕΕ διασφαλίζοντας ότι η επιχείρηση δεν επιβαρύνεται με δυσανάλογες απαιτήσεις συμμόρφωσης.

 

 Αυτό θα σήμαινε την απομάκρυνση από την παρακολούθηση της ροής αγαθών για τον καθορισμό του τόπου φορολόγησης για τις διασυνοριακές παραδόσεις αγαθών B2B της ΕΕ (τρέχον σύστημα) σε μια πραγματική αρχή προορισμού, δηλαδή ακολουθώντας τις διασυνοριακές υπηρεσίες B2B και τις εξ αποστάσεως πωλήσεις κανόνας αγαθών για χρέωση ΦΠΑ όπου είναι εγκατεστημένος ο πελάτης (μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ).

 

 Τα παραπάνω θα φέρουν προκλήσεις, όπως ο τρόπος αντιμετώπισης των απαλλασσόμενων τομέων (που θα πρέπει να αποτελεί εξαίρεση στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ) ή των επιχειρήσεων εκτός ΕΕ που εμπλέκονται στη ροή αγαθών εντός της ΕΕ. Το 2012 διεξήχθη μια μελέτη για την Επιτροπή – TAXUD/2011/DE/304, Τελική έκθεση 8 Φεβρουαρίου 2012, η ​​οποία εξέτασε αυτό το θέμα και παρόλο που τόνισε ορισμένες προκλήσεις, αυτός ο τομέας θα μπορούσε να διερευνηθεί περαιτέρω, καθώς καμία από τις προκλήσεις που τέθηκαν στο η έκθεση φαινόταν ανυπέρβλητη.

 

 Τα παραπάνω συνδέονται αναπόφευκτα με μηχανισμούς συλλογής και αναφοράς (OSS, σύστημα αντίστροφης χρέωσης, ψηφιακή αναφορά, αναφορά σε πραγματικό χρόνο κ.λπ.). Προκειμένου να καταστεί εφαρμόσιμη αυτή η αρχή προορισμού για τις διασυνοριακές προμήθειες B2B αγαθών (και να περιοριστεί ο κίνδυνος απάτης), και τα δύο πράγματα θα πρέπει να εξεταστούν μαζί. Ο κίνδυνος και οι προκλήσεις που μπορεί να συνεπάγεται αυτό το προτεινόμενο μέτρο όσον αφορά, για παράδειγμα, τον έλεγχο των διασυνοριακών παραδόσεων αγαθών που αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο με τις παροχές υπηρεσιών, θα πρέπει να είναι διαχειρίσιμες λόγω της εφαρμογής της ΜΚΚ που θα παρέχει εκτεταμένη και έγκαιρη πληροφόρηση στους οι Αρχές δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αντιδρούν γρήγορα και αποτελεσματικά όταν χρειάζεται.

 

 Σε αυτό το πλαίσιο, τίθεται το ερώτημα εάν το σύστημα κλασματικών πληρωμών στον ΦΠΑ εξακολουθεί να είναι κατάλληλο για τις επόμενες δεκαετίες. Η διοικητική συνεργασία είναι επίσης πολύ σημαντική από αυτή την άποψη, και πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι ο ΦΠΑ εισπράττεται από ξένες επιχειρήσεις.

 

 Οι μηχανισμοί είσπραξης του ΦΠΑ εξετάζονται στην ενότητα Δ), παρακάτω.

 

 Δ) Μηχανισμός είσπραξης ΦΠΑ .

 Ένα από τα θέματα που έχουμε συζητήσει ως VAT Expert Group είναι ο μηχανισμός είσπραξης του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ.

 

 Το κλασματοποιημένο σύστημα πληρωμών του ΦΠΑ στην ΕΕ, όπου κάθε επιχείρηση στην αλυσίδα εφοδιασμού καταβάλλει ΦΠΑ για τις πωλήσεις της και διεκδικεί επιστροφή του ΦΠΑ που καταβλήθηκε για τις αγορές της, έχει ορισμένες αδυναμίες παρά τα οφέλη του. Είναι αλήθεια ότι συμβάλλει στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων φοροδιαφυγής ΦΠΑ και ενθαρρύνει τη συμμόρφωση, αλλά έχει σημαντικές αδυναμίες. Αυτά περιλαμβάνουν διοικητική πολυπλοκότητα και επιβαρύνσεις ταμειακών ροών για τις επιχειρήσεις.

 

 Μόλις μεταφερθούν οι προτάσεις ViDA, με όλα τα κράτη μέλη να εξετάζουν το ενδεχόμενο εισαγωγής DRR (ψηφιακών αναφορών), τίθεται ένα σχετικό ερώτημα: δεδομένων των τρεχουσών και μελλοντικών τεχνολογικών εξελίξεων, το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ θα εξακολουθεί να απαιτεί χρέωση και είσπραξη ΦΠΑ στις συναλλαγές B2B μεταξύ υποκειμένων στον φόρο που έχουν απεριόριστο ΦΠΑ δικαιώματα έκπτωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ΦΠΑ γίνεται, στην ουσία, απλώς θέμα αναφοράς.

 

 Μέσω της DRRs (ψηφιακών αναφορών), οι φορολογικές διοικήσεις θα έχουν στη διάθεσή τους τεράστιες ποσότητες πληροφοριών σε πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη, ίσως είναι καιρός να εξετάσουμε επιλογές για την ελαχιστοποίηση της τριβής για τις επιχειρήσεις που προκαλεί ο μηχανισμός της υποχρέωσης χρέωσης, είσπραξης και πληρωμής ΦΠΑ, ενώ ο παραλήπτης των αγαθών ή της υπηρεσίας θα τον αφαιρέσει.

 

 Εκμεταλλευόμενοι τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η τεχνολογία, που αντικατοπτρίζονται στην ομοιόμορφη χρήση των DRRs (ψηφιακών αναφορών) και επίσης στην υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα μέλη της VAT Expert Group προτείνουν τη διερεύνηση εναλλακτικών μηχανισμών είσπραξης ΦΠΑ που είναι λιγότερο επαχθείς (με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων στις ταμειακές ροές των υποκειμένων στο φόρο). Η μείωση τυχόν αρνητικών οικονομικών επιπτώσεων του ΦΠΑ στους υποκείμενους στο φόρο θα έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της αρχής της ουδετερότητας του ΦΠΑ.

 

 Τα παραπάνω αναφέρονται αποκλειστικά σε συναλλαγές B2B. Ωστόσο, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τις συναλλαγές B2C. Πιστεύουμε ότι το σύστημα είσπραξης ΦΠΑ στις δραστηριότητες B2C μπορεί και πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά για να βελτιωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο. Κάθε προτεινόμενο μέτρο πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία και, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να εναρμονίζεται και να συμφωνείται από τα κράτη μέλη. Θα μπορούσαν να εξεταστούν και να αναλυθούν περαιτέρω πτυχές όπως η κατανομή πληρωμής στον τομέα του B2C αλλά και όταν πρόκειται για τη χρήση ταμειακών μηχανών σε συναλλαγές B2C (λόγω της τεράστιας τεχνολογικής εξέλιξης, οι ταμειακές μηχανές είναι πιο προσιτές από ποτέ).

 

 Ε) Επιστροφές ΦΠΑ .

 Πώς να κάνετε τη διαδικασία επιστροφής χρημάτων εύκολη και αποτελεσματική ;

 

 Το θεμελιώδες δικαίωμα ανάκτησης ΦΠΑ εισροών και η διαδικασία γύρω από αυτόν θα πρέπει να είναι το ίδιο είτε μια επιχείρηση είναι εγκατεστημένη σε τοπικό επίπεδο είτε εκτός του κράτους μέλους όπου οφείλονταν ο ΦΠΑ και θα πρέπει να είναι μια εύκολη και αποτελεσματική διαδικασία τόσο για εγχώρια όσο και για αλλοδαπή επιχειρήσεις.

 

 Η εύκολη και αποτελεσματική διευκόλυνση της διαδικασίας επιστροφής ΦΠΑ είναι υψίστης σημασίας για τη διατήρηση της αρχής της ουδετερότητας του ΦΠΑ. Δεν αρκεί να έχουν οι επιχειρήσεις το δικαίωμα να ανακτούν τον ΦΠΑ τους – πρέπει επίσης να ανακτηθεί γρήγορα και αποτελεσματικά. Η καθυστερημένη επιστροφή ΦΠΑ δεν είναι δίκαιη επιστροφή και δεν θα πρέπει να έχει θέση στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ.

 

 Όσον αφορά τις επιστροφές ΦΠΑ, έχει σημειωθεί πρόοδος σε αυτόν τον τομέα, π.χ. η οδηγία 2008/9/ΕΚ σε σύγκριση με την προηγούμενη 8η Οδηγία ΦΠΑ και πολλά κράτη μέλη έχουν εισαγάγει τις δικές τους τεχνολογικές λύσεις για την αποτελεσματική διαχείριση των διατάξεων της 13ης οδηγίας ΦΠΑ. Ο περαιτέρω εξορθολογισμός θα καταστήσει τη διαδικασία πιο αποτελεσματική και αποδοτική.

 

 Κριτήρια αμοιβαιότητας σε επίπεδο ΕΕ .

 

 Μια σημαντική πτυχή που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν πρόκειται για επιστροφές ΦΠΑ της ΕΕ σε επιχειρήσεις εκτός ΕΕ είναι το κριτήριο της αμοιβαιότητας για τους σκοπούς της εφαρμογής της διαδικασίας επιστροφής που προβλέπεται στην οδηγία 86/560 (τα κράτη μέλη μπορούν να εξαρτήσουν τις επιστροφές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 με τη χορήγηση από τρίτα κράτη συγκρίσιμων πλεονεκτημάτων όσον αφορά τους φόρους κύκλου εργασιών).

 

 Στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ, προτείνουμε να υπάρχει ένα ενιαίο κριτήριο αμοιβαιότητας, το οποίο θα εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη.

 

 Μελλοντική ιδέα OSS .

 

 Ένα μακρινό μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ, τόσο από τη σκοπιά του σχεδιασμού του νομικού συστήματος όσο και από την προοπτική του μηχανισμού είσπραξης, μπορεί να έχει αντίκτυπο και στη μελλοντική ιδέα του OSS. Η λειτουργία σε μια πραγματική ενιαία αγορά με πραγματικό ενιαίο χώρο ΦΠΑ θα μπορούσε να μειώσει τις περιπτώσεις χρήσης του OSS.

 

 Ωστόσο, μέχρι τότε, που μπορεί να απέχουν δεκαετίες, πρέπει να χτίσουμε με τρόπο συνεχή και βήμα προς βήμα στην καινοτόμο ιδέα του OSS, καθιστώντας τα θεμέλιά του πιο στέρεα και αποτελεσματικά και μετατρέποντάς το από καθεστώς ΦΠΑ μόνο για πληρωμή σε ένα ισχυρό και ασφαλές πλήρες καθεστώς ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι η έννοια του OSS πρέπει επίσης να φροντίζει για την ανάκτηση του ΦΠΑ των εισροών, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το OSS να αντισταθμίζουν τον ΦΠΑ των εισροών που επιβαρύνουν ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος της ΕΕ με τον ΦΠΑ εκροών που πρέπει να καταβάλουν σε άλλο κράτος μέλος.

 

 Τα μέλη της VAT Expert Group πιστεύουν ότι η μελλοντική δήλωση OSS θα πρέπει να επιτρέπει τον συμψηφισμό του πληρωτέου ΦΠΑ σε ένα κράτος μέλος με τον ΦΠΑ που προκύπτει σε άλλο κράτος μέλος και να καταβάλει στη φορολογική διοίκηση το καθαρό ποσό που προκύπτει. Αυτός θα πρέπει να είναι ο απώτερος στόχος μιας πραγματικά ολοκληρωμένης δήλωσης OSS και θα αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν πράγματι σε μια γνήσια ενιαία αγορά ΦΠΑ της ΕΕ.

 

3.3.2. Πώς να ενταχθεί το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ στο πλαίσιο της ΕΕ

Πρώτον, θα θέλαμε να τονίσουμε ότι μια απρόσκοπτα λειτουργούσα ενιαία αγορά της ΕΕ απαιτεί επίσης έναν απρόσκοπτα λειτουργικό ενιαίο χώρο ΦΠΑ της ΕΕ. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό, κοιτάζοντας το μέλλον προκειμένου να προωθήσουμε τη μελλοντική ανάπτυξη στην ΕΕ.

 

 Στην ενότητα 3.1 αυτής της έκθεσης, εξηγήσαμε τον σχεδιασμό που θα μπορούσε να έχει το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ. Είναι επίσης σημαντικό να καθοριστεί πώς αυτό το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ θα μπορούσε να ενταχθεί στο πολιτικό και ρυθμιστικό περιβάλλον της ΕΕ. Κατά τη γνώμη των μελών του VAT Expert Group, ορισμένες πτυχές που πρέπει να ληφθούν υπόψη θα μπορούσαν να είναι οι ακόλουθες.

 

 Α) Οι κανόνες ΦΠΑ της ΕΕ που ισχύουν άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη. Κανονισμοί ΦΠΑ αντί για οδηγίες ΦΠΑ

 Μία από τις πτυχές που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την ενσωμάτωση του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ στους περίπλοκους μηχανισμούς που υπάρχουν σήμερα στην ΕΕ είναι ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονται οι διαφορετικοί κανόνες ΦΠΑ στα κράτη μέλη.

 

 Αυτήν τη στιγμή έχουμε μια οδηγία ΦΠΑ που πρέπει να μεταφερθεί στο εσωτερικό νομοθετικό πλαίσιο κάθε κράτους μέλους. Αυτή η μεταφορά προκαλεί προβλήματα σε πολλές περιπτώσεις. Αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους, όπως οι ασαφείς πολιτικές συμφωνίες στο Συμβούλιο που βασίζονται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, τις οποίες θα εξετάσουμε περαιτέρω στο σημείο Γ παρακάτω, και τις αναποτελεσματικές διαδικασίες μεταφοράς. Αυτές οι διαδικασίες δεν είναι πανομοιότυπες σε όλα τα κράτη μέλη, και κατά τη διάρκεια αυτών των διαδικασιών εμφανίζονται μερικές φορές αναποτελεσματικότητα και πολυπλοκότητα.

 

 Υπό αυτή την έννοια, θα ήταν εξαιρετικά θετικό για την ομαλή λειτουργία του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ εάν οι υπάλληλοι που εκπροσωπούν τα κράτη μέλη στις συζητήσεις του Συμβουλίου συμμετείχαν, όπου είναι δυνατόν, στη διαδικασία εφαρμογής των οδηγιών ΦΠΑ της ΕΕ στις εθνικές νομοθεσίες του κράτη μέλη. Αυτό θα αποτρέψει την απώλεια πολύτιμων πληροφοριών και θα διασφάλιζε ότι οι πολιτικές συμφωνίες που επετεύχθησαν στο Συμβούλιο της ΕΕ εφαρμόζονται στο εσωτερικό με συνεπή τρόπο.

 

 Ίσως είναι καιρός να σκεφτούμε την απλούστευση ολόκληρου αυτού του περίπλοκου ρυθμιστικού συστήματος και τη μείωση του αριθμού των κανόνων που διέπουν το κοινό σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος όσο το δυνατόν περισσότερο. Οι κανόνες ΦΠΑ θα πρέπει να ισχύουν άμεσα στα διάφορα κράτη μέλη, χωρίς να χρειάζεται να περάσουν από την επίπονη διαδικασία μεταφοράς στους εσωτερικούς κανονισμούς κάθε κράτους μέλους. Τα μέλη της VAT Expert Group θεωρούν ότι αυτό θα επιτυγχανόταν, σε μεγάλο βαθμό, με ένα σύστημα που θα βασίζεται σε ένα υπέρτατο πρότυπο ΦΠΑ (νομικό πρότυπο) που θα έπρεπε να είναι κανονισμός της ΕΕ.

 

 Οι κανονισμοί της ΕΕ έχουν άμεση εφαρμογή στα κράτη μέλη, πράγμα που σημαίνει ότι μόλις εγκριθεί ένας κανονισμός σε επίπεδο ΕΕ, καθίσταται άμεσα εκτελεστός ως νόμος σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ χωρίς να χρειάζεται να μεταφερθεί στην εσωτερική νομοθεσία.

 

 Τα παραπάνω διασφαλίζουν τα ακόλουθα:

 

 •   Άμεση εφαρμογή: Οι κανονισμοί είναι απολύτως δεσμευτικοί και ισχύουν άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη. Αυτό δεν συμβαίνει με τις οδηγίες.

 

 •   Ομοιομορφία: Οι κανονισμοί εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλα τα κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, διασφαλίζουν τη συνέπεια στην εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ (όπως η νομοθεσία περί ΦΠΑ). Αυτή η ομοιομορφία είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, ιδίως όσον αφορά τον ΦΠΑ.

 

 •   Νομική προτεραιότητα: Οι κανονισμοί της ΕΕ υπερισχύουν των εθνικών νόμων. Εάν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ ενός κανονισμού της ΕΕ και ενός εθνικού δικαίου, ο πρώτος υπερισχύει του δεύτερου.

 

 Η άμεση εφαρμογή των κανονισμών της ΕΕ διασφαλίζει την ομοιόμορφη και άμεση εφαρμογή τους σε όλα τα κράτη μέλη, διαδραματίζοντας κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της συνέπειας και της ασφάλειας δικαίου εντός της ΕΕ – κάτι που είναι ασφαλώς σημαντικό για την εύρυθμη λειτουργία ενός κοινού συστήματος ΦΠΑ.

 

 Β) Διαδικασία λήψης αποφάσεων

 Ένα σημαντικό ερώτημα είναι πώς θα μοιάζει η ΕΕ σε άλλα 10 με 15 χρόνια. Αναμένεται ότι ο αριθμός των κρατών μελών θα έχει αυξηθεί. Υπάρχουν ήδη μερικές χώρες στην αίθουσα αναμονής και ίσως να ακολουθήσουν κι άλλες. Έχοντας αυτό υπόψη, ένα δίκαιο ερώτημα που τίθεται είναι τι σημαίνει αυτό για τη σωστή και αποτελεσματική λειτουργία της ΕΕ στο μέλλον, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών λήψης αποφάσεων στην ΕΕ; Μπορούν τα πράγματα να συνεχίσουν όπως ξεκίνησαν όταν ιδρύθηκε η ΕΕ (ΕΟΚ); Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αποδοχή περισσότερων κρατών μελών θα επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της Επιτροπής της ΕΕ ως φορέα χάραξης πολιτικής, ειδικά στην περίπτωση που απαιτείται ομοφωνία για την έγκριση οποιασδήποτε πρότασης ΦΠΑ.

 

 Σε μια ιδανική κατάσταση, όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμφωνήσουν ομόφωνα σε μια πρόταση ΦΠΑ, όπως συμβαίνει σήμερα. Ωστόσο, όπως έχουμε δει στο παρελθόν, αυτό είναι συχνά μια πρόκληση για διάφορους λόγους.

 

 Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ στο οποίο θα συμμετέχει πολύ μεγαλύτερος αριθμός κρατών μελών από ό,τι τώρα, το VAT Expert Group θεωρεί ότι ίσως είναι καιρός να αναρωτηθεί και να εξετάσει πρόσφατα εάν η ομοφωνία είναι η σωστή διαδικασία λήψης αποφάσεων για όλους είδη αποφάσεων ΦΠΑ στην ΕΕ. Θεωρούμε ότι θα μπορούσε να είναι καιρός να διερευνήσουμε άλλους τρόπους λήψης αποφάσεων στον τομέα του ΦΠΑ προς όφελος όλων των ενδιαφερομένων και για να λειτουργήσει μια ενιαία αγορά της ΕΕ χωρίς προβλήματα σε έναν ενιαίο χώρο ΦΠΑ της ΕΕ.

 

 Γνωρίζουμε ότι η μετάβαση από την ομοφωνία σε κάποια μορφή πλειοψηφίας απαιτεί την ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ στον ΦΠΑ.

 

 Γ) Λειτουργία της Επιτροπής ΦΠΑ

 Η Επιτροπή ΦΠΑ διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην υποστήριξη της Επιτροπής για τη διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής και ερμηνείας των κανόνων ΦΠΑ σε ολόκληρη την ΕΕ. Όλοι όσοι αφοσιώνονται στον ΦΠΑ διαβάζουν προσεκτικά και προσέχουν πολύ τις οδηγίες της Επιτροπής ΦΠΑ. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές, που δημοσιεύονται πλέον πλήρως, είναι απαραίτητες για την ευρεία κατανόηση του κοινού συστήματος ΦΠΑ. Αν και αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές δεν θεωρούνται δεσμευτικές, χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο ως σημεία αναφοράς από δικαστήρια όπως το ΔΕΕ αλλά και από επιχειρήσεις όσον αφορά την ομοιόμορφη ερμηνεία της νομοθεσίας της ΕΕ για τον ΦΠΑ στην πράξη.

 

 Ωστόσο, η Επιτροπή ΦΠΑ είναι επί του παρόντος μια συμβουλευτική επιτροπή που αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών και της Επιτροπής της ΕΕ χωρίς καμία αρμοδιότητα για τη θέσπιση εκτελεστικών μέτρων.

 

 Στο VAT Expert Group πιστεύουμε ότι ο ρόλος που πρέπει να διαδραματίσει η Επιτροπή ΦΠΑ στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να είναι πιο σημαντικός.

 

 Υπάρχουν θέματα για τα οποία η Επιτροπή ΦΠΑ μπορεί και πρέπει να λαμβάνει αποφάσεις για τα κράτη μέλη όσον αφορά την πρακτική ερμηνεία, την εφαρμογή και τις πτυχές εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για τον ΦΠΑ, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπεια και η ασφάλεια δικαίου σε ολόκληρη την ΕΕ, κάτι που είναι υψίστης σημασίας τόσο για τις επιχειρήσεις και τα κράτη μέλη.

 

 Γνωρίζουμε ότι σύμφωνα με τις τρέχουσες συνθήκες της ΕΕ, μια επιτροπή εκπροσώπων της διοίκησης των κρατών μελών, όπως η Επιτροπή ΦΠΑ, δεν μπορεί να λάβει δεσμευτικές αποφάσεις. Ωστόσο, μπορεί να λειτουργεί ως επιτροπή επιτροπολογίας με την οποία πρέπει να ζητείται η γνώμη, και έχει δικαίωμα αρνησικυρίας, όσον αφορά τις εκτελεστικές πράξεις που επιδιώκει να εγκρίνει η Επιτροπή της ΕΕ. Ως εκ τούτου, θα μπορούσε να είναι η Επιτροπή της ΕΕ που λαμβάνει τις δεσμευτικές αποφάσεις, με την υποστήριξη μιας ενισχυμένης Επιτροπής ΦΠΑ.

 

 Το VAT Expert Group θα χαρεί να υποστηρίξει την Επιτροπή της ΕΕ και την Επιτροπή ΦΠΑ με πρακτικές πληροφορίες από επιχειρηματική σκοπιά, προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται από την Επιτροπή ΦΠΑ βασίζονται στη σωστή κατανόηση της εμπορικής πραγματικότητας και των συνεπειών που αποφάσεις θα έχουν για τις επιχειρήσεις στην πράξη.

Δ) Ίδια ερμηνεία των βασικών εννοιών του ΦΠΑ

Η διασφάλιση της ίδιας ερμηνείας των βασικών εννοιών του ΦΠΑ στα κράτη μέλη της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για την ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ για τον ΦΠΑ και την ασφάλεια δικαίου.

 

 Αυτή τη στιγμή διαθέτουμε διάφορους μηχανισμούς για να διασφαλίσουμε αυτή την ομοιομορφία. Έχουμε, για παράδειγμα, αποφάσεις του ΔΕΕ, έχουμε επίσης κατευθυντήριες γραμμές και επεξηγηματικές σημειώσεις για τις πιο διαφορετικές πτυχές. Οι επεξηγηματικές σημειώσεις, για παράδειγμα, δεν θεωρούνται δεσμευτικές, αλλά αποτελούν χρήσιμο σημείο αναφοράς, το οποίο το Δικαστήριο και επίσης τα εθνικά δικαστήρια λαμβάνουν ολοένα και περισσότερο υπόψη, γεγονός που είναι χρήσιμο για τις επιχειρήσεις όταν πρόκειται για τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής και εφαρμογής των κανόνων ΦΠΑ της ΕΕ στην πρακτική. Ωστόσο, ο ρόλος αυτού του ήπιου νόμου δεν είναι απολύτως σαφής και συχνά δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα σε ποιο βαθμό μπορεί να βασιστεί κανείς σε αυτόν. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις μικρές επιχειρήσεις αλλά και για συμβούλους που δεν ασχολούνται τακτικά με τον ΦΠΑ διεθνώς.

 

 Όσον αφορά τις αποφάσεις του ΔΕΕ, δεν θα πρέπει να απαιτείται προσφυγή στο δικαστήριο για να ληφθούν απαντήσεις σε ερωτήματα σχετικά με τον ΦΠΑ και να διασφαλιστεί ότι προστατεύονται τα νόμιμα δικαιώματα των υποκειμένων στον φόρο.

 

 Πιστεύουμε ότι στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ, θα πρέπει να επινοηθεί ένας μηχανισμός με τον οποίο οι υποκείμενοι στον φόρο θα μπορούν να βρίσκουν αυτήν την ομοιομορφία ερμηνείας χωρίς να χρειάζεται να εξαρτώνται από την απόφαση ενός εθνικού δικαστηρίου που μπορεί ή όχι να παραπέμψει αίτηση για προδικαστική απόφαση στο ΔΕΕ. Ως εκ τούτου, οι υποκείμενοι στον φόρο εκτίθενται στις αποφάσεις των εθνικών δικαστηρίων τα οποία, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είναι ειδικοί σε θέματα ΦΠΑ. Αυτό δεν θα πρέπει να συμβαίνει στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ.

 

 Αυτός ο μηχανισμός μπορεί να διαρθρωθεί μέσω ενός φορέα που θα μπορούσε να είναι η Επιτροπή ΦΠΑ με τον νέο ρόλο που θα ανατεθεί στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ ή οποιουδήποτε άλλου φορέα που θα δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό, για παράδειγμα, του οργανισμού ΦΠΑ της ΕΕ στον οποίο αναφερόμαστε παρακάτω. Αυτό μπορεί να είναι το ίδιο όργανο που οδηγεί στην επίλυση διασυνοριακών διαφορών στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ (βλ. ενότητα ΣΤ), παρακάτω)

 

 Επιπλέον, τα μέλη της VAT Expert Group πιστεύουν ότι στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να υπάρχει 100% ενιαίος ορισμός και ερμηνεία των βασικών εννοιών του ΦΠΑ σε όλα τα κράτη μέλη. Αναφερόμαστε σε παραδοσιακές έννοιες όπως υποκείμενοι στο φόρο, οικονομική δραστηριότητα, μεσάζοντες ή μόνιμες εγκαταστάσεις, αλλά και σε άλλες έννοιες που αναμφίβολα θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο σύστημα ΦΠΑ του μέλλοντος αλλά και σε έννοιες όπως η ψηφιακή πλατφόρμα ή διεπαφή. ψηφιακές υπηρεσίες, ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ή κρυπτονομίσματα.

 

 Αν και το τρέχον σύστημα ΦΠΑ έχει ορισμένους μηχανισμούς που προσπαθούν να εξασφαλίσουν την ίδια ερμηνεία των βασικών εννοιών στα κράτη μέλη, αυτά τα συστήματα πρέπει να βελτιωθούν στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ, πρέπει να είναι ταχύτερα και πιο προσιτά και να είναι αρκετά ευέλικτα ώστε να ενσωματώνουν συνεχώς νέες έννοιες που, αναμφίβολα, θα εμφανιστούν με την ανάπτυξη νέων τρόπων επιχειρηματικής δραστηριότητας.

 

 Ίσως αυτοί οι ενιαίοι ορισμοί και ερμηνείες μπορούν να επιτευχθούν εν μέρει μέσω των άμεσα εφαρμοστέων κανονισμών της ΕΕ στους οποίους αναφερθήκαμε παραπάνω.

 

 Ε) Επίλυση διαφορών μεταξύ κρατών μελών

 Στο τρέχον σύστημά μας υπάρχουν σίγουρα ορισμένοι μηχανισμοί που βοηθούν στην επίλυση διαφορών που υπάρχουν μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών κατά την εφαρμογή των κανονισμών ΦΠΑ, αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτοί οι μηχανισμοί δεν ήταν πολύ αποτελεσματικοί όλα αυτά τα χρόνια, είτε επειδή δεν έχουν χρησιμοποιηθεί σε σε τακτική βάση ή επειδή τελικά δεν είναι αποτελεσματικές καθώς δεν παρέχουν ασφάλεια δικαίου.

 

 Αναφερόμαστε, μεταξύ άλλων, σε διασυνοριακές αποφάσεις (πιλοτική πρωτοβουλία CBR της Επιτροπής της ΕΕ), Solvit ή Διάλογος μεταξύ φορολογικών αρχών που ενθαρρύνεται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 904/2010 του Συμβουλίου.

 

 Το μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ πρέπει να βασίζεται σε ένα πραγματικό (εύκολα προσβάσιμο, γρήγορο και αποτελεσματικό) σύστημα επίλυσης διαφορών μεταξύ των κρατών μελών που να παρέχει ασφάλεια δικαίου.

 

 Τα παραπάνω μπορούν να επιτευχθούν με τα ακόλουθα:

 

 •   Ενίσχυση και προώθηση του τρέχοντος διασυνοριακού προγράμματος διακυβέρνησης παρέχοντας ασφάλεια δικαίου και ενθάρρυνση και ακόμη και υποχρέωση όλων των κρατών μελών να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα.

 

 •   Δεσμευτικές φορολογικές αποφάσεις που θα εκδίδονται από την Επιτροπή ΦΠΑ ή πιθανώς από άλλο φορέα που έχει δημιουργηθεί ρητά για αυτούς τους σκοπούς (ίσως ο οργανισμός ΦΠΑ της ΕΕ που αναφέρεται παρακάτω).

 

 Στόχος είναι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε ένα κράτος μέλος στο πλαίσιο αυτών των επιτροπών λήψης αποφάσεων να είναι βέβαιες και δεσμευτικές, χωρίς να υπάρχει δυνατότητα αμφισβήτησης από τις αρχές άλλου κράτους μέλους. Αυτό θα δώσει στους υποκείμενους στον φόρο την απαιτούμενη ασφάλεια δικαίου σε περιπτώσεις διασυνοριακών συναλλαγών.

 

 Πρέπει, επομένως, να επιμείνουμε στην αρχή της ασφάλειας δικαίου, διότι είναι απαραίτητη για την ορθή εφαρμογή του ΦΠΑ. Οι υποκείμενοι στο φόρο πρέπει να διαθέτουν αξιόπιστους μηχανισμούς για την επίλυση των διασυνοριακών διαφορών ΦΠΑ χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν μεγάλες χρονικές περιόδους για να το πράξουν. Τα μέλη της VAT Expert Group προτείνουν τη δημιουργία ενός φορέα διαχείρισης αυτού του τύπου διασυνοριακών διαφορών που θα μπορούσε να είναι η Επιτροπή ΦΠΑ με τον νέο ρόλο που της ανατίθεται στο μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ ή ακόμη και ο οργανισμός ΦΠΑ της ΕΕ στον οποίο αναφερόμαστε αργότερα σε αυτήν την έκθεση.

 

 Τα ανωτέρω δεν αποσκοπούν στη μείωση των εξουσιών του Γενικού Δικαστηρίου, το οποίο θα συνεχίσει να ασκεί τον ρόλο και τις αρμοδιότητές του.

 

ΣΤ) Η δημιουργία «φορέα ΦΠΑ της ΕΕ» που θα εποπτεύει το έργο των εθνικών Διοικήσεων

Η δημιουργία ενός οργανισμού ΦΠΑ της ΕΕ θα ήταν μια εξέλιξη ορόσημο στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας, της δικαιοσύνης και της αποτελεσματικότητας εντός της ΕΕ. Αν και οι προκλήσεις είναι σημαντικές, τα πιθανά οφέλη θα μπορούσαν να είναι τεράστια.

 

 Παρόλα αυτά, εμείς ως μέλη της VAT Expert Group, γνωρίζουμε τη δημοσιονομική κυριαρχία των κρατών μελών και την πλήρη αρμοδιότητα που έχουν όσον αφορά την είσπραξη των φόρων τους. Ωστόσο, θεωρούμε ότι αυτό δεν είναι εντελώς ασυμβίβαστο με τη δημιουργία ενός οργανισμού ΦΠΑ της ΕΕ που θα επιβλέπει την ορθή λειτουργία του ΦΠΑ του μέλλοντος και την ορθή εφαρμογή αυτού του συστήματος.

 

 Σε αρχικό στάδιο θα μπορούσε να είναι ένας φορέας στον οποίο μπορούν να προσεγγίσουν τόσο οι διοικήσεις των κρατών μελών όσο και οι πολίτες για να λάβουν πληροφορίες για όλα όσα αναφέρονται σε αυτό το έγγραφο (κανονισμοί ΕΕ, μηχανισμοί επίλυσης διαφορών, ισχύοντες συντελεστές ΦΠΑ, κ.λπ.) με τέτοιο τρόπο που θα μπορούσε να παγκόσμιο σημείο επαφής μεταξύ των ενδιαφερομένων φορέων ΦΠΑ και των νομοθετών. Τελικά θα βοηθήσει στη διευκόλυνση της ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών για την ενίσχυση της διαφάνειας και της επιβολής.

 

 Με την πάροδο του χρόνου και εφόσον το επιτρέπουν οι πολιτικές συνθήκες, οι λειτουργίες ενός τέτοιου Οργανισμού ΦΠΑ θα μπορούσαν να καλλιεργηθούν και να αυξηθούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να καταστεί χρήσιμος φορέας για τους υποκείμενους στο φόρο και τα κράτη μέλη. Σε ένα ιδανικό μελλοντικό σύστημα ΦΠΑ, ο οργανισμός ΦΠΑ της ΕΕ θα μπορούσε να συμβάλει στη διασφάλιση της εναρμόνισης των πολιτικών ΦΠΑ, στη διευκόλυνση της αποτελεσματικής είσπραξης του ΦΠΑ, στην επίλυση διασυνοριακών διαφορών και στη μείωση της φοροδιαφυγής και της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ.

 

3.4. Τρέχον σύστημα ΦΠΑ: Κοιτάζοντας μπροστά από το τρέχον σύστημα ΦΠΑ και το ViDA

Το ολοκληρωμένο πακέτο ViDA με τα τρία διαφορετικά και πολύπλοκα δομικά στοιχεία του και το ευρύ φάσμα του θα έχει μεγάλο αντίκτυπο στο τρέχον σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ. Έχει πολλά να προσφέρει, αλλά υπάρχουν επίσης προκλήσεις εκεί έξω, τις οποίες θα πρέπει να ξεπεράσουμε όλοι μαζί μέσω της ενεργού και στενής συνεργασίας μεταξύ φορολογικών αρχών, επιχειρήσεων και βασικών ενδιαφερομένων σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών.

 

 Μόλις εφαρμοστεί, το ViDA θα οδηγήσει σε βασικές αλλαγές στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ που δημιουργούν ευκαιρίες για περαιτέρω βελτιώσεις στη λειτουργία του ΦΠΑ για τις φορολογικές αρχές και τις επιχειρήσεις, αλλά και νέες προκλήσεις στον τρόπο διαχείρισης του ΦΠΑ. Η επιτυχής εφαρμογή του ViDA θα είναι μια τροχιά αλλαγής που θα απαιτήσει προσοχή και επενδύσεις από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη από σήμερα έως το 2030. Οι προσπάθειες που απαιτούνται για τη δημιουργία των απαραίτητων συστημάτων και την εξεύρεση επεκτάσιμων λύσεων σε νέες προκλήσεις θα πρέπει να ληφθούν υπόψη όταν σκεφτόμαστε το μέλλον του ΦΠΑ καθώς ενδέχεται να περιορίσουν την ικανότητα για περαιτέρω βραχυπρόθεσμες έως μεσοπρόθεσμες αλλαγές σε επίπεδο φορολογικών αρχών και επιχειρήσεων.

 

 Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη το τρέχον σύστημα ΦΠΑ, ξεκινήσαμε με τη σύνταξη ορισμένων συστάσεων σχετικά με την εφαρμογή του πακέτου ViDA, το οποίο είναι ένας τομέας στον οποίο βρίσκεται σε επαφή μια συλλογική προσέγγιση που φέρνει σε επαφή όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (όπως έχει ήδη ξεκινήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Η άποψή μας είναι το κλειδί για έναν επιτυχημένο μετασχηματισμό του συστήματος ΦΠΑ. Αυτές οι συστάσεις συγκεντρώθηκαν σε ξεχωριστή ενότητα 4 «Εφαρμογή ViDA» που επισυνάπτεται στην έκθεσή μας.

 

 Επιπλέον, είναι σημαντικό να αντιμετωπιστούν προληπτικά οι υπάρχουσες αδυναμίες που προκαλούν τριβές στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ – η διερεύνηση πιθανών λύσεων τώρα θα μπορούσε να οδηγήσει σε απτές βελτιώσεις για τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές και τις φορολογικές αρχές. Πολλά από αυτά θα διευκολυνθούν από τον βελτιωμένο έλεγχο που θα υπάρχει υπό τις απαιτήσεις ψηφιακής αναφοράς σε πραγματικό χρόνο. Επίσης, ορισμένες από αυτές τις συστάσεις θα ήταν βήματα για τη μετάβαση προς το μέλλον του ΦΠΑ.

3.4.1. Καταλληλότητα συναλλαγών για ΦΠΑ

Η ψηφιακή επανάσταση άλλαξε τα επιχειρηματικά μοντέλα και, ως εκ τούτου, τον τρόπο που λαμβάνει χώρα η κατανάλωση στον σημερινό κόσμο. Λογική συνέπεια είναι οι αμφισβητήσεις για τον χαρακτηρισμό των συναλλαγών σύμφωνα με την (υφιστάμενη) νομοθεσία περί ΦΠΑ. Υπογραμμισμένη από όρους όπως η «οικονομία διαμοιρασμού» και «οτιδήποτε ως υπηρεσία» (XaaS), η σημασία της ιδιοκτησίας μειώνεται, οδηγώντας σε άνοδο του κλάδου των υπηρεσιών. Στην «παλιά» εποχή, οι άνθρωποι μπορεί να ξόδευαν τα χρήματά τους για την αγορά ενός αυτοκινήτου, για παράδειγμα, αλλά τώρα η κοινή χρήση αντιλήψεων για οχήματα όπως αυτοκίνητα, ποδήλατα και σκούτερ (ειδικά στις πόλεις) έχει αντικαταστήσει την ιδιοκτησία. Το ίδιο ισχύει για τη βιομηχανία ψυχαγωγίας και λογισμικού, όπου η ενοικίαση και το περιορισμένο δικαίωμα χρήσης (π.χ. μέσω συνδρομών) έχουν αντικαταστήσει την πώληση υλικού (π.χ. CD/DVD). Αυτή η εξέλιξη εγείρει μια σειρά από ζητήματα προσόντων και ζητήματα ουδετερότητας.

 

 Σε αυξανόμενο αριθμό περιπτώσεων, η πώληση ενός υλικού αντικειμένου συνδυάζεται επίσης με ένα άυλο στοιχείο, το οποίο θολώνει τα στοιχεία και τη διάκριση μεταξύ αγαθών και υπηρεσιών. Παραδείγματα περιλαμβάνουν την πώληση εξοπλισμού με ενσωματωμένο λογισμικό που πρέπει να ενημερωθεί ως αντάλλαγμα για να λειτουργήσει, η τρισδιάστατη εκτύπωση ή η ηλεκτρονική χρέωση οχημάτων που συνήθως συνδυάζεται με σημαντικές ψηφιακές υπηρεσίες. Για αυτές τις σύνθετες προμήθειες, η διάκριση μεταξύ μεμονωμένων και πολλαπλών παραδόσεων και του κυρίαρχου στοιχείου μιας σύνθετης παροχής καθίσταται κρίσιμη και καθορίζει το εφαρμοστέο καθεστώς ΦΠΑ και την επιβάρυνση. Η έννοια του «μέσου καταναλωτή/πελάτη» που καθιερώθηκε από το Συνέδριο ως το αποφασιστικό στοιχείο αυτής της αξιολόγησης δημιουργεί αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις, τις φορολογικές αρχές και τα εθνικά δικαστήρια και μπορεί να οδηγήσει σε αποκλίνουσες απόψεις και κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς. Επιπλέον, στον ψηφιακό τομέα αναδύονται εντελώς νέα (καταναλωτικά) προϊόντα τα οποία δεν είναι εύκολο να ταξινομηθούν βάσει των υφιστάμενων κανόνων ΦΠΑ (π.χ. διαφορετικές μορφές περιουσιακών στοιχείων κρυπτογράφησης).

 

 Η ψηφιοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδήγησαν επίσης σε αλλαγές και σημαντική αύξηση στις διασυνοριακές αλυσίδες εφοδιασμού. Επίσης, ο ρόλος και οι δραστηριότητες των διαμεσολαβητών εξελίσσονται. Ο αυξανόμενος αριθμός των παγκόσμιων αποστολών οδήγησε σε νέες ιδέες για κέντρα logistics και στην ανάθεση ορισμένων υπηρεσιών σε άλλα μέλη ενός ομίλου ή σε τρίτους. Η πρόσφατη νομοθεσία έχει επικεντρωθεί στις διαδικτυακές πλατφόρμες. Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός των συμβατικών ρυθμίσεων (συμπεριλαμβανομένης της πιθανής ανάγκης επαναπροσδιορισμού τους για σκοπούς ΦΠΑ), η υποδομή που χρησιμοποιείται (ως μόνιμη εγκατάσταση) και οι μεσάζοντες (ως «κανονικοί» προμηθευτές στην αλυσίδα, μη αποκαλυπτόμενοι πράκτορες ή γνωστοποιημένοι πράκτορες) υπόκειται επίσης σε νομική αβεβαιότητα σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των αλυσίδων εφοδιασμού B2B.

 

 Επίσης, ο τρόπος με τον οποίο οι καταναλωτές αλληλεπιδρούν με τους παρόχους υπηρεσιών έχει αλλάξει σημαντικά, περισσότερες δραστηριότητες βασίζονται σε πολύπλευρα επιχειρηματικά μοντέλα όπου η επιχειρηματική αξία δημιουργείται από τη χρήση δεδομένων που παράγονται από την κοόρτη των καταναλωτών και όχι μέσω της πραγματικής πληρωμής για τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Επιπλέον, οι πληρωμές μετακινούνται επίσης στον ψηφιακό κόσμο, για παράδειγμα χρησιμοποιώντας κρυπτονομίσματα.

 

 Τέλος, οι αλλαγές στα επιχειρηματικά μοντέλα οδηγούνται επίσης από την αυξανόμενη εστίαση στη βιωσιμότητα και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Το πιο χαρακτηριστικό και σχετικό παράδειγμα είναι ο τομέας της κινητικότητας, όπου η κοινή χρήση εννοιών και η ηλεκτρονική κινητικότητα είχαν τεράστιο αντίκτυπο. Άλλοι τομείς είναι οι υπηρεσίες επισκευής και οι δωρεές.

 

 Παρά αυτές τις ουσιαστικές αλλαγές στα επιχειρηματικά μοντέλα, οι γενικοί ορισμοί των φορολογητέων παραδόσεων αγαθών και υπηρεσιών στα άρθρα 2 επ. της Οδηγίας ΦΠΑ 2006/112/ΕΚ έχουν παραμείνει ουσιαστικά οι ίδιες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, νέοι κανόνες έχουν επικαλυφθεί πάνω από τους υπάρχοντες (χωρίς να τους τροποποιούν). Παραδείγματα είναι οι ειδικοί κανόνες για ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες, για κουπόνια (άρθρα 30α-30β), για αλυσιδωτές συναλλαγές (άρθρο 36α), για μεσάζοντες στην οικονομία της πλατφόρμας (άρθρο 9α Κανονισμός εφαρμογής, άρθρο 14α Οδηγία ΦΠΑ της ΕΕ, άρθρο 28α και 46α ViDA πρόταση), και, τέλος, για διαδικτυακές εκδηλώσεις (άρθρα 53 και 54). Οι νέοι κανόνες αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και οι φορολογικές διοικήσεις σε συγκεκριμένους κλάδους και γενικά χαιρετίστηκαν από τον σχετικό τομέα. Ωστόσο, η αλληλεπίδραση αυτών των νέων κανόνων με τους υφιστάμενους κανόνες και τη συνολική έννοια της Οδηγίας ΦΠΑ της ΕΕ έχει οδηγήσει σε κάποια νομική αβεβαιότητα. Αυτή η νομική αβεβαιότητα (σε ορισμένες περιπτώσεις) έχει επίσης ενισχυθεί από αποφάσεις του ΔΕΕ που εκδόθηκαν σε σχέση με πολύ συγκεκριμένα πρότυπα γεγονότων.

 

 Τώρα που έχουν ολοκληρωθεί οι αλλαγές που ενσωματώνουν την αρχή του προορισμού στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ, ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή να επανεξεταστεί και να αξιολογηθεί η αλληλεπίδραση και η αποτελεσματικότητα αυτών των νέων ειδικών κανόνων, ιδίως με τη συνολική προσέγγιση της Οδηγίας ΦΠΑ της ΕΕ, και να εξεταστούν τομείς στους οποίους η περαιτέρω αποσαφήνιση ή/και ο εκσυγχρονισμός σχετικά με τον χαρακτηρισμό των συναλλαγών για σκοπούς ΦΠΑ μπορεί να είναι χρήσιμη για την επίτευξη ενός απλούστερου συστήματος ΦΠΑ.

 

 Το VAT Expert Group έχει προσδιορίσει ειδικότερα τους ακόλουθους τομείς όπου η περαιτέρω συζήτηση σχετικά με πιθανή μεταρρύθμιση ή κανόνες εφαρμογής θα μπορούσε να διευκολύνει τη ζωή των επιχειρήσεων και των φορολογικών διοικήσεων:

 

 • Ορισμός της ιδιότητας του φορολογούμενου: Υπάρχει αυξημένη συμμετοχή των ατόμων στην οικονομία,  μέσω μιας ποικιλίας εξελίξεων, όπως η ανάπτυξη της οικονομίας της πλατφόρμας, οι κυκλικές αλυσίδες εφοδιασμού ή η αυτόματη παραγωγή ενέργειας. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα στη γραμμή οριοθέτησης όπου ξεκινά η ιδιότητα του υποκείμενου στο φόρο, δυσκολεύοντας τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα να διακρίνουν τα σενάρια C2C/C2B από σενάρια B2B/B2C/B2G. Ιδιαίτερα ενόψει της αυξημένης ψηφιακής ανταλλαγής μεταξύ και με τους φορολογούμενους, θα πρέπει να αναπτυχθούν σαφείς κανόνες για τη ρύθμιση του καθεστώτος των περιστασιακών εμπόρων. Τα φορολογικά συστήματα σε επίπεδο ΕΕ θα πρέπει να επιτρέπουν την αυτοματοποιημένη επαλήθευση της φορολογητέας κατάστασης από τις επιχειρήσεις, για παράδειγμα με βάση το elDAS, για τον προσδιορισμό της σωστής μεταχείρισης ΦΠΑ των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο και τον περιορισμό της ευθύνης των φορολογουμένων που κάνουν χρήση τέτοιων συστημάτων.

 

 •   Σύνθετες προμήθειες: Λόγω της αυξανόμενης ενοποίησης και συνδυασμού υλικών και άυλων στοιχείων και της ύπαρξης απαλλαγών από τον ΦΠΑ και του αυξανόμενου αριθμού μειωμένων συντελεστών για συγκεκριμένες (υπο)κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών (επιτρεπόμενο από τη μεταρρύθμιση των φορολογικών συντελεστών το 2022) , το ερώτημα εάν ένα σύνθετο σύνολο αγαθών και υπηρεσιών συνιστά μια ενιαία παροχή με κυρίαρχο στοιχείο ή πολλές ξεχωριστές προμήθειες γίνεται όλο και πιο σχετικό και, ταυτόχρονα, πιο δύσκολο να προσδιοριστεί. Αυτό το ζήτημα των προσόντων φαίνεται να επιταχύνεται από την έννοια του ΔΕΕ του «μέσου καταναλωτή/πελάτη», που είναι δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη. Η περαιτέρω διερεύνηση του κατά πόσον οι κανόνες ΦΠΑ για αγαθά και υπηρεσίες μπορούν να ευθυγραμμιστούν, όπως προτείνεται στο σημείο 3.3.1 Γ, θα μπορούσε να είναι ένας πιθανός τρόπος για να αποτραπεί η εμφάνιση ζητημάτων πιστοποίησης.

 

 •   Ηλεκτρική ενέργεια και ηλεκτροκίνηση : Βάσει των άρθρων 15 και 39 της Οδηγίας ΦΠΑ, η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παράδοση αγαθών που φορολογείται στον τόπο όπου ο καταναλωτής «χρησιμοποιεί και καταναλώνει αποτελεσματικά» την ηλεκτρική ενέργεια. Αυτός ο κανόνας φαίνεται να αντικατοπτρίζει μια εποχή που δεν υπήρχε η ηλεκτροκίνηση. ο ασαφής πληρεξούσιος του τόπου πραγματικής χρήσης μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις προσόντων με αποτέλεσμα διπλή (μη) φορολογία.

 

 •   Επισκευές : οι επισκευές θεωρούνται ως υπηρεσίες ή παραδόσεις αγαθών βάσει διαφορετικών κριτηρίων σε διαφορετικά κράτη μέλη, γεγονός που οδηγεί σε αβεβαιότητα για τους φορολογούμενους και αναντιστοιχίες που προκαλούν διπλή ή μη φορολόγηση σε διασυνοριακές καταστάσεις. Αυτό θα μπορούσε να επιλυθεί καλύτερα με την αντιμετώπιση της βασικής αιτίας, τη διάκριση μεταξύ προμηθειών αγαθών και υπηρεσιών, και εξετάζοντας εάν αυτό θα πρέπει να εξακολουθεί να αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του μελλοντικού συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ (βλ. επίσης σημείο 3.3.1 Γ).

 

 •   Περιουσιακά στοιχεία κρυπτογράφησης (κρυπτονομίσματα και διαφορετικές μορφές μάρκες): Παρόλο που έχουν ήδη γίνει προσπάθειες για να συμφωνηθούν οι κατευθυντήριες γραμμές, το έργο της Επιτροπής και της Επιτροπής ΦΠΑ απέδειξε ότι εξακολουθεί να φαίνεται να υπάρχει κάποια ασυνέπεια στον χαρακτηρισμό των συναλλαγών που σχετίζονται σε περιουσιακά στοιχεία κρυπτογράφησης σε διαφορετικά κράτη μέλη. Η μελλοντική αναφορά των ανταλλαγών κρυπτογράφησης στο πλαίσιο του DAC8 θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε καλύτερα την ανωνυμία σε αυτόν τον τομέα και η αυξημένη διαφάνεια θα επιτρέψει πιο ενημερωμένες πολιτικές αποφάσεις σε αυτόν τον τομέα.

 

 •   Κουπόνια: Οι νέες διατάξεις στα άρθρα 30α και 30β προσπάθησαν να αυξήσουν την ασφάλεια δικαίου. Ωστόσο, ο ορισμός των κουπονιών και η αντιμετώπιση των μακρύτερων αλυσίδων εφοδιασμού που περιλαμβάνουν κουπόνια προκαλεί σύγκρουση. Εφόσον δεν υπάρχει μηχανισμός που να διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη συμφωνούν για το τι είναι SPV ή MPV και μπορούν να έχουν διαφορετικές απόψεις σε σχέση με το ίδιο κουπόνι, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διπλή ή μη φορολόγηση. Οι νέοι κανόνες θα πρέπει να αξιολογηθούν εγκαίρως και να προσαρμοστούν όπως απαιτείται για να διασφαλιστεί η δίκαιη είσπραξη του ΦΠΑ.

 

 •   Αλυσίδες προμηθειών: η νομολογία του ΔΕΕ σχετικά με τις αλυσιδωτές συναλλαγές και τον χαρακτηρισμό των διαμεσολαβητών (ως προμηθευτών αγαθών ή διαμεσολαβητών ως παρόχων υπηρεσιών) είναι πολύ συγκεκριμένη κατά περίπτωση. Επίσης, το πεδίο εφαρμογής των κανόνων επιτρόπου/ακοινοποίητου αντιπροσώπου στα άρθρα 14 παράγραφος 2 στοιχείο γ) και 28 της οδηγίας ΦΠΑ υπόκειται σε νομική αβεβαιότητα λόγω έλλειψης σαφούς νομολογίας, έλλειψης εκτελεστικής νομοθεσίας και διαφορετικών εθνικών πρακτικών. Η συνοχή των κανόνων φαίνεται ότι περιπλέκεται από τους πιο συγκεκριμένους κανόνες που θεωρούνται προμηθευτές για πλατφόρμες στα άρθρα 14α και 28α της οδηγίας ΦΠΑ και στο άρθρο 9α του εκτελεστικού κανονισμού (που εφαρμόστηκε την τελευταία δεκαετία), οι οποίοι – αν και ακολουθούν παρόμοια αντίληψη στο άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο γ) και στο άρθρο 28 της οδηγίας ΦΠΑ – καθορίζει λεπτομερώς διαφορετικούς όρους. Οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να εξαγάγουν γενικά κριτήρια για την επιβολή ΦΠΑ των διαμεσολαβητών από τη νομική βάση και τη νομολογία που μπορούν να εφαρμόζονται σε καθημερινή βάση. Επιπλέον, ο νέος κανόνας για τις αλυσιδωτές συναλλαγές αγαθών του άρθρου 36α – με βάση τη διατύπωσή του – ισχύει μόνο για ενδοκοινοτικές προμήθειες, αλλά όχι για αλυσιδωτές συναλλαγές που αφορούν τρίτες χώρες (εισαγωγές ή εξαγωγές αγαθών). Αυτό οδήγησε σε αποκλίνουσα εφαρμογή από τα κράτη μέλη.

 

 •   Προσαρμογές τιμολόγησης μεταφοράς (TP): Η εφαρμογή των κανόνων ΦΠΑ στις προσαρμογές TP παραμένει τομέας ανησυχίας για τις επιχειρήσεις, ακόμη και μετά το Working Paper 071 REV2 της VAT Expert Group. Οι διαφορετικές θέσεις των φορολογικών αρχών σε διαφορετικά κράτη μέλη δημιουργούν επί του παρόντος νομολογία σε αυτόν τον τομέα, η οποία πιθανότατα θα αυξήσει την αβεβαιότητα. Τυπικά, μια προσαρμογή TP δεν έχει συνέπειες ΦΠΑ εάν δεν υπάρχει αντιπαροχή μεταξύ των δύο μερών σε ένα πλαίσιο B2B. Σε περίπτωση ύπαρξης αντιπαροχής, υπάρχει αναπροσαρμογή της φορολογητέας βάσης εφόσον υπάρχει «άμεση και άμεση σύνδεση» με την αρχική παράδοση. Οι περισσότερες επιχειρήσεις που λειτουργούν σε διεθνές πλαίσιο δεν είναι σε θέση να συνδέσουν την προσαρμογή TP με την αρχική συναλλαγή. Στην περίπτωση αυτή, η προσαρμογή TP εξακολουθεί να αποτελεί αντιπαροχή για φορολογητέα συναλλαγή (παροχή αγαθών) ή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένη παροχή υπηρεσιών ή ως πληρωμή εκτός του πεδίου εφαρμογής του ΦΠΑ;

 

 •   Εκπτώσεις: Εντοπίζεται ένα σχετικό ζήτημα σε σχέση με τις εκπτώσεις και τα εμπορικά κίνητρα που συχνά δεν συνδέονται με μια συγκεκριμένη υποκείμενη συναλλαγή και δημιουργούν σύγχυση ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνεται η τιμολόγηση και η αναφορά ΦΠΑ τέτοιων ποσών. Επίσης, εδώ, η καθοδήγηση σε επίπεδο ΕΕ θα είναι ολοένα και πιο χρήσιμη σε ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου οι αναντιστοιχίες στις αναφορές θα οδηγήσουν σε διακοπές της διαδικασίας.

 

 •   Σταθερή εγκατάσταση: Η εκτενής νομολογία σχετικά με την έννοια της μόνιμης εγκατάστασης, ιδίως όσον αφορά τη δημιουργία μιας τέτοιας εγκατάστασης μέσω συνδεδεμένων φορέων στη φορολογική δικαιοδοσία, έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα για τους ομίλους που δημιουργούν παγκόσμιες δραστηριότητες με αποδοτικό και αποδοτικό τρόπο. Προκειμένου να αποφευχθούν διαφωνίες σχετικά με αυτό το θέμα στο μέλλον, ενδέχεται να απαιτηθεί η μετάφραση των βασικών πορισμάτων στις αποφάσεις του ΔΕΕ σε εφαρμόσιμες πρακτικές απαιτήσεις που είναι δεσμευτικές για τις φορολογικές αρχές και τις επιχειρήσεις. Όταν εμπλέκονται πολλοί φορολογούμενοι, θα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στον σεβασμό των συνεπειών ΦΠΑ των νομικών και συμβατικών ρυθμίσεων που έχουν θεσπιστεί από τους φορολογούμενους, εκτός εάν υπάρχει κατάχρηση ή φοροδιαφυγή. Οι αναδρομικές προσαρμογές με τις οποίες ο φορολογούμενος επιβαρύνεται με κυρώσεις ή/και τόκους, παρά το γεγονός ότι δεν χάθηκε ο ΦΠΑ από τις φορολογικές αρχές, θα καταργηθούν. Ο προβληματισμός σχετικά με την έννοια της σταθερής εγκατάστασης θα πρέπει επίσης να αποσκοπεί στη διευκρίνιση της αλληλεπίδρασης με το άρθρο 192α της Οδηγίας ΦΠΑ, εναρμονίζοντας τους κανόνες «παρέμβασης» με ρεαλιστικό τρόπο ώστε οι επιχειρήσεις να ρυθμίζουν τις οικονομικές τους διαδικασίες.

 

 •   Δωρεάν προμήθειες: Για τον ΦΠΑ, η ποικιλία των περιπτώσεων όπου αγαθά ή υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν τόσο σε σενάρια B2B όσο και σε σενάρια B2C διέπονται από τις έννοιες των επιχειρηματικών δώρων και δειγμάτων που προέρχονται από την έκτη οδηγία ΦΠΑ. Η ενημέρωση της νομοθεσίας ή της καθοδήγησης σε επίπεδο ΕΕ στην τρέχουσα εμπορική πρακτική είναι απαραίτητη για τη μείωση των διαρροών ΦΠΑ.

 

 •   Δεδομένα ως αντάλλαγμα: Υπό το πρίσμα του αυξανόμενου αριθμού επιχειρηματικών μοντέλων που βασίζονται στα δεδομένα, την προσοχή ή τη δέσμευση των πελατών ως πηγή αξίας, τίθεται το ερώτημα εάν πρόκειται για συναλλαγή για σκοπούς ΦΠΑ και εάν ναι, τι πρέπει να είναι ο χαρακτηρισμός αυτών των (ανταλλάγματος) συναλλαγών για σκοπούς ΦΠΑ και η πιθανή αποτίμηση των δεδομένων. Απαιτείται διεξοδική ανάλυση, λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές εκτεταμένες συνέπειες και επιβαρύνσεις που θα προκύψουν για τις επιχειρήσεις και τις φορολογικές αρχές, εάν οι συναλλαγές αυτές θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ (με επίσης ενδεχόμενο περαιτέρω αντίκτυπο στους φόρους ψηφιακών υπηρεσιών όπου αυτό συμβαίνει στην οικονομία της πλατφόρμας).

3.4.2. Βελτιώσεις στο δικαίωμα έκπτωσης

Τα τελευταία χρόνια, η νομολογία του ΔΕΕ βοήθησε στη διασφάλιση του σεβασμού της ουδετερότητας στο επίπεδο του δικαιώματος έκπτωσης του ΦΠΑ για τους φορολογούμενους. Η οικονομική πραγματικότητα/επιχειρηματικός σκοπός που αναγνωρίζεται εν όψει της έκπτωσης/ανάκτησης του ΦΠΑ, η οποία είναι ευπρόσδεκτη για τη διασφάλιση της ουδετερότητας του ΦΠΑ, δημιουργεί επίσης κάποια αβεβαιότητα στην πράξη καθώς η τρέχουσα διατύπωση στην οδηγία ΦΠΑ είναι μάλλον περιοριστική (άμεση έναντι έμμεσης σχέσης). Αυτές οι διατάξεις σχετικά με το γενικό δικαίωμα έκπτωσης/την ανάγκη για διορθώσεις (λογιζόμενες προμήθειες) θα πρέπει να επανεξεταστούν, δεδομένου ότι, επίσης, μια έμμεση σχέση με τις φορολογούμενες επιχειρηματικές συναλλαγές με ΦΠΑ αρκεί για δικαίωμα έκπτωσης/ανάκτησης.

 

 Επιπλέον, υπάρχουν ορισμένα εναπομείναντα πρακτικά ζητήματα που επηρεάζουν την ουδετερότητα, καθώς και ορισμένοι κανόνες από τη νομοθεσία ή τη νομολογία που δεν οδηγούν πλέον σε δίκαιη φορολογία στην τρέχουσα εποχή και που πρέπει να αντιμετωπιστούν:

 

 •   Ελάφρυνση επισφαλών χρεών: Η είσπραξη του ΦΠΑ βάσει των κανόνων ελάφρυνσης επισφαλών χρεών δεν είναι εναρμονισμένη μεταξύ των κρατών μελών και η πρακτική εφαρμογή οδηγεί σε ελλιπή ανάκτηση του ΦΠΑ για πολλές επιχειρήσεις όταν επηρεάζονται από μη ανακτήσιμες επιχειρηματικές οφειλές. Ένα απλοποιημένο πλαίσιο στο οποίο θα πρέπει να τηρούν τα κράτη μέλη μπορεί να οδηγήσει σε ένα πιο αποτελεσματικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

 

 •   Διορθώσεις: Όταν γίνονται λάθη σχετικά με την εφαρμογή του ΦΠΑ στις επιχειρηματικές συναλλαγές, είτε εντός μιας εταιρείας είτε κατά την ανταλλαγή μεταξύ επιχειρήσεων, συχνά προκύπτουν ζητήματα σχετικά με την πλευρά της έκπτωσης ΦΠΑ της διόρθωσης της θέσης του φορολογούμενου. Η αρχή της ουδετερότητας του ΦΠΑ πρέπει να διασφαλίζεται σε τέτοιες καταστάσεις με τη θέσπιση κανόνα που επιτρέπει την έκπτωση του ΦΠΑ κατά τρόπο που να υπερισχύει των κανόνων παραγραφής.

 

 •   Αλληλεπίδραση One Stop Shop: Μια παρενέργεια της επέκτασης των καθεστώτων One Stop Shop ως μέρος του καθεστώτος ενιαίας εγγραφής ΦΠΑ θα είναι ότι οι επιχειρήσεις θα επιβαρύνονται όλο και περισσότερο με ΦΠΑ εισροών σε κράτη μέλη όπου δεν είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ΦΠΑ. Η ανάκτηση ΦΠΑ εισροών για αυτούς τους καταχωρίζοντες OSS θα πρέπει να βελτιωθεί, είτε επιτρέποντας τον συμψηφισμό του ΦΠΑ εισροών στη δήλωση OSS είτε απλοποιώντας τις διαδικασίες επιστροφής ΦΠΑ αξιοποιώντας τα δεδομένα που είναι ήδη διαθέσιμα για τις δραστηριότητες του φορολογούμενου μέσω του OSS. Η σύνδεση της πύλης επιστροφής ΦΠΑ και των μηχανισμών OSS θα επιφέρει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και διαφάνεια τόσο για τις φορολογικές αρχές όσο και για τις επιχειρήσεις.

 

 •   Εταιρικές δομές: Ειδική μέριμνα για ομάδες εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο και ανεξάρτητα από τη φύση των δραστηριοτήτων τους, είναι ο χαρακτηρισμός της δραστηριότητάς τους συμμετοχής στα ίδια κεφάλαια των οντοτήτων του ομίλου ως δραστηριότητα εξωτερικού πεδίου παρόμοια με ιδιώτη. επενδύοντας σε κεφαλαιαγορές. Αυτό το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο πολλών υποθέσεων του ΔΕΕ τις τελευταίες δεκαετίες με αποτέλεσμα τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα όσον αφορά το κόστος ΦΠΑ των εταιρικών δομών, τις αναδιοργανώσεις, τις εκχωρήσεις μετοχών κ.λπ.

 

 •   Εξαιρέσεις από το δικαίωμα έκπτωσης: Ένας τομέας που επίσης δεν έχει εναρμονιστεί ή εκσυγχρονιστεί από την έναρξη του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ αφορά τις εξαιρέσεις από το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ επί των εισροών. Η προοδευτική κατάργηση αυτών των κανόνων που χρησιμεύουν ως αντιπρόσωποι για μη επαγγελματική ή ιδιωτική χρήση θα πρέπει να τεθεί στην ημερήσια διάταξη για τη βελτίωση της ουδετερότητας του ΦΠΑ.

 

 •   Προσαρμογές για καταστροφή, απώλεια, κλοπή: απαιτείται εκσυγχρονισμός των κανόνων που διέπουν τις συνέπειες ΦΠΑ από την έξοδο αγαθών από την επιχείρηση για την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας και των διαρροών ΦΠΑ για τις επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων ενόψει των νέων απαιτήσεων που επιβάλλονται σε περιβαλλοντικό επίπεδο.

3.4.3. Εκσυγχρονισμός των απαλλαγών από τον ΦΠΑ και των ειδικών καθεστώτων

Η πολυπλοκότητα του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ, που οδηγεί σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, υψηλό κόστος συμμόρφωσης και όχι ασήμαντη νομική αβεβαιότητα, προκύπτει σε μεγάλο βαθμό σε σχέση με τις απαλλασσόμενες από τον ΦΠΑ συναλλαγές. Με τη διεύρυνση της βάσης ΦΠΑ, θα επιτευχθεί μακροπρόθεσμα ένα πιο διαχειρίσιμο σύστημα με θετικά αποτελέσματα για τους καταναλωτές, τις επιχειρήσεις και το κράτος.

 

 Ο αποκλεισμένος ΦΠΑ εισροών (κρυφός) προκύπτει όταν οι προμηθευτές που πραγματοποιούν απαλλασσόμενες συναλλαγές δεν μπορούν να αφαιρέσουν τον ΦΠΑ στο κόστος τους. Για την κοινωνία, ο κρυφός ΦΠΑ προκαλεί πολλά προβλήματα, π.χ., οι πάροχοι φροντίδας προσχολικών και ηλικιωμένων δυσκολεύονται να αποκτήσουν κατάλληλους χώρους, σε ορισμένες χώρες η κατασκευή κατοικιών είναι μειονεκτική σε σύγκριση με τα γραφεία, οι εταιρείες αποκλείονται από την εξειδίκευση και τις οικονομίες κλίμακας μέσω της εξωτερικής ανάθεσης Τα οφέλη κόστους αντισταθμίζονται από το πρόσθετο κόστος ΦΠΑ και οι επενδύσεις προωθούνται στο μέλλον. Αυτό θέτει τις εταιρείες που πρέπει να εφαρμόσουν τις εξαιρέσεις σε χειρότερη θέση από τους ανταγωνιστές σε άλλες χώρες που δεν υφίστανται τις αντίστοιχες στρεβλωτικές συνέπειες. Οι καταναλωτές επηρεάζονται επίσης με τη μορφή κρυφής διπλής φορολογίας. Ο δεσμευμένος (κρυφός) ΦΠΑ εισροών που επιβαρύνει επί του παρόντος τις εταιρείες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις, αυξημένη προσβασιμότητα και χαμηλότερα όρια εισόδου στις αγορές.

 

 Υπάρχει ανάγκη για πολιτική συζήτηση σχετικά με τις απαλλαγές και τις επιπτώσεις του δεσμευμένου ΦΠΑ εισροών και των σωρευτικών επιπτώσεων ως αποτέλεσμα της μη πλήρης χρήσης της βάσης ΦΠΑ της ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι ο ΦΠΑ είναι κατ’ αρχήν εναρμονισμένος στην ΕΕ, υπάρχουν πολλές εθνικές αποκλίσεις και ως προς το πεδίο εφαρμογής της βάσης ΦΠΑ. Έτσι, υπάρχουν δυνατότητες μονομερούς διεύρυνσης ή μείωσης της βάσης ΦΠΑ. Οι εξαιρούμενες περιοχές διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών τόσο ως προς το σχεδιασμό όσο και ως προς το μέγεθος.

 

 Εξετάζοντας ένα μελλοντικό απλό και ισχυρό σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ, αντιμετωπίσαμε επίσης την ανάγκη στο σημείο 3.1 B της έκθεσής μας ότι πρέπει να καταργηθούν οι απαλλαγές από τον ΦΠΑ, όπως είναι γνωστές σήμερα.

 

 Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, θα απαιτηθούν πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της λειτουργίας των τομέων/δραστηριοτήτων που καλύπτονται από τις απαλλαγές ΦΠΑ στα άρθρα 132-135 της Οδηγίας ΦΠΑ, καθώς οι συνθήκες απαλλαγής αυξάνουν την ανισότητα επηρεάζοντας τους ίσους όρους ανταγωνισμού, αποδοτικότητα κόστους ή/και καινοτομία σε αυτούς τους τομείς.

 

 •   Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και ασφάλιση: Το VAT Expert Group σημείωσε την ανανεωμένη πρωτοβουλία της Επιτροπής για την επανέναρξη της μελέτης για τη φορολογία του χρηματοπιστωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής ΦΠΑ στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τις ασφάλειες. Είμαστε πρόθυμοι να συμβάλουμε σε αυτό το έργο και στα περαιτέρω βήματα στον καθορισμό των επιλογών μεταρρυθμίσεων για αυτόν τον κρίσιμο τομέα. Βασική προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση των προαναφερθέντων αρνητικών σωρευτικών επιπτώσεων του τρέχοντος συστήματος, διευκολύνοντας την επιλογή φορολόγησης για τις επιχειρήσεις ή/και με τη μετάβαση στη μηδενική αξιολόγηση ορισμένων δραστηριοτήτων στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

 

 •   Φορολογία ταξιδιωτικού τομέα : Το VAT Expert Group υποστηρίζει επίσης περαιτέρω νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη βελτίωση του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ για τον ταξιδιωτικό κλάδο, ο οποίος περιμένει εδώ και πολύ καιρό ένα εκσυγχρονισμένο καθεστώς ΦΠΑ. Αυτό θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση των στρεβλώσεων που προκαλούνται από το τρέχον καθεστώς TOMS, ιδίως στους τομείς B2B και MICE, και θα πρέπει να καθοδηγείται από τη φιλοδοξία να χρησιμοποιηθεί το σύστημα ΦΠΑ για την ενθάρρυνση των εισερχόμενων ταξιδιών στην ΕΕ ως κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής ανάπτυξης.

 

 •   Εξαιρέσεις δημοσίου συμφέροντος: Επίσης, για τις εξαιρέσεις για δραστηριότητες δημοσίου συμφέροντος, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο ευρείας σκέψης για την ενημέρωση και τη βελτίωση αυτών των καθεστώτων. Ορισμένες εξαιρέσεις όπως αυτές που ισχύουν για επαγγελματικούς φορείς ή συνδικαλιστικές οργανώσεις ενδέχεται να μην ευθυγραμμίζονται πλέον με τα οργανωτικά μοντέλα αυτών των δραστηριοτήτων και ενδέχεται να δημιουργήσουν περιττές σωρευτικές επιπτώσεις και κρυφό ΦΠΑ για τους δικαιούχους τους. Στο επίπεδο των ιατρικών ή εκπαιδευτικών εξαιρέσεων, οι όροι που απαιτείται να πληρούν οι πάροχοι θα πρέπει επίσης να αναθεωρηθούν ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα οφέλη της ψηφιοποίησης αξιοποιούνται πλήρως και το κοινωνικό κόστος της παροχής αυτών των βασικών υπηρεσιών περιορίζεται στο ελάχιστο.

 

 •   Δημόσιος τομέας: Δίπλα σε αυτά τα ειδικά καθεστώτα απαλλαγής, θα πρέπει επίσης να τεθεί στην ημερήσια διάταξη μια περαιτέρω αναθεώρηση των κανόνων ΦΠΑ που ισχύουν για τη συμμετοχή του δημόσιου τομέα στην οικονομία, ιδίως στο πλαίσιο των προγραμμάτων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της ΕΕ επόμενης γενιάς.

 

 •   Ομάδες ΦΠΑ, διακλαδικές συναλλαγές κ.λπ.: Η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, ιδίως σε τομείς που υπόκεινται σε καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ, θα προωθηθεί επίσης μέσω της δημιουργίας ενός πιο ευνοϊκού καθεστώτος για (διασυνοριακούς) ομίλους ΦΠΑ, κεντρικά γραφεία σε υποκατάστημα συναλλαγές, μηχανισμοί επιμερισμού κόστους κ.λπ., για την ελαχιστοποίηση του κόστους ΦΠΑ της συνεργασίας και της εξωτερικής ανάθεσης. Η συνδυασμένη επίδραση της ευρωπαϊκής νομολογίας και η έλλειψη προόδου στις νομοθετικές πρωτοβουλίες οδήγησαν σε ένα πολύ χειρότερο, περίπλοκο και αβέβαιο περιβάλλον για τη λειτουργία των επιχειρήσεων.

3.4.4. Μέτρα ΦΠΑ που μπορούν να ωφελήσουν τις πολιτικές βιωσιμότητας

Ενώ οι ευρωπαίοι φορείς χάραξης πολιτικής έχουν σημειώσει ιστορική πρόοδο τα τελευταία χρόνια όσον αφορά τον καθορισμό των φιλοδοξιών μας για το κλίμα, το να κάνουμε την Ευρώπη ανθεκτική στο κλίμα θα απαιτήσει σημαντική δουλειά τα επόμενα χρόνια και δεκαετίες.

 

 Οι αλλαγές στο σύστημα ΦΠΑ για τη στήριξη της περιβαλλοντικής μετάβασης ήταν περιορισμένες μέχρι στιγμής και αφορούσαν κυρίως τη δυνατότητα τοποθέτησης ορισμένων φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ για να συμβαδίζουν με την εξέλιξη της αγοραστικής συμπεριφοράς.

 

 Όπως συζητήθηκε στα σημεία 1.3 και 3.2.3, η χρήση του συστήματος ΦΠΑ για την τόνωση της βιώσιμης ανάπτυξης συνοδεύεται από προκλήσεις και κινδύνους που θα πρέπει να αξιολογούνται και να παρακολουθούνται καλά, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τηρούνται οι αρχές που υποστηρίζουν ένα αποτελεσματικό σύστημα ΦΠΑ. Όπως δείχνουν οι προηγούμενες εμπειρίες, τα μέτρα εκτός του συστήματος ΦΠΑ θα είναι πιο αποτελεσματικά για την προώθηση της βιωσιμότητας στην πράξη. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι τομείς που μπορούν να αντιμετωπιστούν βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα για να διασφαλιστεί ότι το σύστημα ΦΠΑ δεν εμποδίζει την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης ή δεν παράγει αποτελέσματα που αντιβαίνουν στα μέτρα βιώσιμης πολιτικής σε άλλους τομείς.

 

 Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού ήταν η πρόσφατη υπόθεση Finanzamt X (C-207/23), η οποία αφορούσε μια εταιρεία που παρέχει πλεονάζουσα θερμότητα σε δύο επιχειρήσεις δωρεάν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια εικαζόμενη προμήθεια αγαθών και την υποχρέωση καταβολής ΦΠΑ, ενώ δεν θα οφειλόταν ΦΠΑ εάν η πλεονάζουσα θερμότητα απορριφθεί στον αέρα (η τελευταία είναι φυσικά η λιγότερο επιθυμητή επιλογή από την άποψη της βιωσιμότητας). Παρόμοια με αυτό, η μεταχείριση του ΦΠΑ των δωρεών, η οποία βρίσκεται ήδη στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αναφέρθηκε στην έκθεση Letta, απαιτεί μια ευρωπαϊκή απάντηση για να τεθεί σε εφαρμογή μια λύση που δεν πλήττει οικονομικά την επιθυμητή επιλογή από την άποψη της βιωσιμότητας .

 

 Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι η επιθυμία επίτευξης κυκλικής οικονομίας δημιουργεί προκλήσεις στον τομέα του ΦΠΑ, δεδομένου ότι το σύστημα ΦΠΑ σχεδιάστηκε με γνώμονα τη γραμμική οικονομία. Θα πρέπει να διερευνηθούν διαφορετικές επιλογές για να διασφαλιστεί ότι ο νέος κύκλος ζωής τόσο των βιομηχανικών όσο και των καταναλωτικών προϊόντων δεν προκαλεί διαρροές ΦΠΑ που θα καθιστούσαν ένα πλήρες κυκλικό μοντέλο λιγότερο ελκυστικό οικονομικά. Στο πλαίσιο αυτό, το σύστημα για τα μεταχειρισμένα αγαθά θα πρέπει να επανεκτιμηθεί και να μεταρρυθμιστεί. Ειδικότερα, πρέπει να αξιολογηθεί βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα εάν το καθεστώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρώτες ύλες και νέα αγαθά που παράγονται με μεταχειρισμένα υλικά, πράγμα που οδηγεί στη δημιουργία ενός αντικειμένου που δεν υπήρχε προηγουμένως. Η εφαρμογή κανόνων εξ αποστάσεως πωλήσεων σε αγαθά που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του συστήματος μεταχειρισμένων αγαθών, το οποίο καταργήθηκε στο πλαίσιο του ViDA, πρέπει να αντιμετωπιστεί, διασφαλίζοντας ότι σε μια αγορά όπου διακινούνται περισσότερα μεταχειρισμένα αγαθά διασφαλίζεται η ουδετερότητα εντός της εσωτερικής αγοράς.

 

 Αυτές οι παρεμβάσεις, ωστόσο, δεν αντιμετωπίζουν το γεγονός ότι τα αγαθά που αγοράζονται από τους καταναλωτές αντιμετωπίζονται διαφορετικά σε σύγκριση με τα αγαθά που αγοράζονται από επιχειρήσεις. Στη δεύτερη περίπτωση, όπου επιβάλλεται ΦΠΑ, θα εκπίπτει αμέσως, ενώ στην πρώτη περίπτωση ο «κρυφός» ΦΠΑ δεν είναι ανακτήσιμος (μόνο μετά την παράδοση των αγαθών και τον υπολογισμό του ΦΠΑ στο περιθώριο κέρδους). Για να αντιμετωπιστεί αυτό, το σύστημα, κατά την άποψη του VAT Expert Group, θα πρέπει να επανεξεταστεί, ειδικά μια κατ’ αποκοπή έκπτωση του (κρυφού) φόρου εισροών σε επίπεδο μεταπωλητή, όπως εφαρμόζεται σε ορισμένα καθεστώτα ΦΠΑ εκτός ΕΕ.

 

 Στο επίπεδο των συντελεστών ΦΠΑ, η ουδετερότητα μεταξύ των επιλογών των καταναλωτών μπορεί να βελτιωθεί με την ευθυγράμμιση των συντελεστών που ισχύουν για εναλλάξιμες παραδόσεις αγαθών και υπηρεσιών, ώστε να τεθούν στην ίδια βάση η ιδιοκτησία και η χρήση.

 

 Όσον αφορά την ακίνητη περιουσία, τα καθεστώτα ΦΠΑ συνήθως επηρεάζονται έντονα από τις πολιτικές στέγασης και οικοδομής που αφορούν τη συγκεκριμένη χώρα καθώς και από την αλληλεπίδραση με άλλους φόρους και κίνητρα. Ωστόσο, η ευθυγράμμιση αυτών των καθεστώτων με τους στόχους βιωσιμότητας που ορίζονται σε επίπεδο ΕΕ είναι απαραίτητη και απαιτεί η κατεύθυνση να ορίζεται από το επίπεδο της ΕΕ, με τις βέλτιστες πρακτικές για να επιτευχθεί αυτό. Τα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν για τη διασφάλιση της ουδετερότητας του συστήματος ΦΠΑ, περιλαμβάνουν μια σύγχρονη και ευρύτερη ερμηνεία της έννοιας της ακίνητης περιουσίας, επανεξετάζοντας τη διάκριση μεταξύ νέων και υφιστάμενων κτιρίων που ορίζει τη μεταχείριση του ΦΠΑ και των χαρακτηριστικών που χρησιμοποιούνται από την άποψη αυτή, και -εκτίμηση της διάρκειας των περιόδων προσαρμογής φόρου εισροών για ακίνητη περιουσία.

3.5. Γεφυρώνοντας το χάσμα από το σήμερα στο αύριο

Με βάση τις ενότητες 3.3 και 3.4 αυτού του εγγράφου, παραθέσαμε τα προτεινόμενα παραδοτέα σε μια περίληψη στην ενότητα 2 της έκθεσης, τα οποία μπορεί να είναι χρήσιμα για να εξετάσει η Επιτροπή της ΕΕ.

 

 Σαφώς, δεν μπορεί κανείς να περιμένει ότι η Επιτροπή θα εξετάσει όλες αυτές τις διαφορετικές πτυχές ταυτόχρονα, επομένως είναι πολύ σημαντικό να δοθεί προτεραιότητα και να υιοθετηθεί μια σταδιακή προσέγγιση. Επιπλέον, είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι ορισμένες πτυχές έχουν επίσης μεγάλη πολιτική ώθηση, πράγμα που από μόνο του σημαίνει ότι πρέπει να εξεταστούν με πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κατά νου.

 

 Εμείς ως VAT Expert Group θα χαρούμε να υποστηρίξουμε ενεργά την Επιτροπή σε όλα αυτά τα θέματα και προσπαθήσαμε στην περίληψή μας, όσο καλύτερα μπορούμε, να απαριθμήσουμε τις πτυχές σύμφωνα με την προτεραιότητά τους και ένα πιθανό χρονικό πλαίσιο.

3.6. Καταληκτικές παρατηρήσεις

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Επιτροπή που έδωσε την ευκαιρία στο VAT Expert Group να συνεισφέρει στην πρωτοβουλία ΦΠΑ μετά τη ViDA, την οποία εκτιμούμε ιδιαίτερα.

 

 Ως VAT Expert Group θα χαρούμε να υποστηρίξουμε ενεργά την Επιτροπή στις μελλοντικές εργασίες λαμβάνοντας υπόψη τα προτεινόμενα παραδοτέα προς όφελος της Επιτροπής, των κρατών μελών, των επιχειρήσεων και όλων των άλλων ενδιαφερομένων.

 

 Πιστεύουμε ότι το έγγραφό μας VAT Expert Group παρέχει μια μεγάλη ευκαιρία για την Επιτροπή να οργανώσει μια κοινή συνάντηση μεταξύ της VAT Expert Group και της GFV. Με την ενεργό ηγεσία της Επιτροπής, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το έγγραφό μας ως σημείο εκκίνησης για να συζητήσουμε περαιτέρω και να σκεφτούμε λεπτομερέστερα το μακροπρόθεσμο μέλλον του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ με τους σχετικούς ενδιαφερόμενους από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή. Αυτή η συλλογική προσέγγιση θα τονίσει την ανάγκη συνεχούς, διαφανούς και εποικοδομητικής συνεργασίας για την ενίσχυση του τρέχοντος συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ. Ταυτόχρονα, μπορούμε να αναπτύξουμε ένα μακροπρόθεσμο όραμα που ενσωματώνει τις τεχνολογικές εξελίξεις με ένα υγιές, απλό, στιβαρό και με συνέπεια εφαρμοσμένο νομικό πλαίσιο της ΕΕ για τον ΦΠΑ. Αυτό θα διασφάλιζε ότι ο σχεδιασμός και η λειτουργία του μελλοντικού συστήματος επιτυγχάνει δύο βασικούς στόχους: απλοποίηση για τις επιχειρήσεις και τις φορολογικές αρχές και τη διασφάλιση των εσόδων από τον ΦΠΑ.

4. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ του ViDA

Όταν σκεφτόμαστε ότι το σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ έχει ως σημείο εκκίνησης την υιοθέτηση του ViDA, είναι σημαντικό να οριστούν οι βασικές ευκαιρίες και προκλήσεις που θα δημιουργηθούν μέσω του ViDA και οι άμεσες αλλαγές που απαιτεί το ViDA για να συμβάλει σε ένα αποτελεσματικό σύστημα ΦΠΑ που υποστηρίζει ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και μια ακμάζουσα ενιαία αγορά για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ, και τους καταναλωτές.

 

 Στη συνέχεια παραθέτουμε εν συντομία τα κύρια σημεία προσοχής και τις επιπτώσεις που θα έχει το ViDA στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ, ακολουθούμενα από τις συστάσεις μας για επιτυχή εφαρμογή.

4.1. Η υλοποίηση του ViDA 

Το ViDA θα επιτύχει τους στόχους του μόνο εάν το πακέτο εφαρμοστεί με επιτυχία στην πράξη τα επόμενα χρόνια, κάτι που εμείς ως VAT Expert Group επιθυμούμε πολύ να υποστηρίξουμε. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα, καθώς δεν συζητείται και δεν μπορεί να συζητηθεί κάθε λεπτομέρεια του ViDA κατά τις τεχνικές και πολιτικές διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Είναι επίσης φυσικό επακόλουθο του στόχου να επιτευχθεί σύγκλιση των εθνικών συστημάτων ψηφιακής αναφοράς ότι θα πρέπει να γίνει συνεχής λεπτομερής τεχνική εργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ως εκ τούτου, η συνεχής διαβούλευση με τις επιχειρήσεις, η ανάπτυξη σαφών και έγκαιρων καθοδήγησης και οι κατάλληλοι χρόνοι υλοποίησης είναι βασικοί παράγοντες για τη διασφάλιση μιας επιτυχημένης διαδικασίας υλοποίησης που θα έχει θετικό αντίκτυπο των αλλαγών για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

 

 Εμείς ως VAT Expert Group, με την τεχνική και πρακτική μας εμπειρία, αλλά και ολόκληρη η επιχειρηματική κοινότητα επιθυμούμε να συμμετάσχουμε ενεργά στη διαδικασία υλοποίησης του πακέτου ViDA. Καλούμε την Επιτροπή της ΕΕ να διοργανώσει προσωπικά σεμινάρια Fiscalis, συμπεριλαμβανομένων των VAT Expert Group, GFV και σχετικών επιχειρηματικών φορέων, για περαιτέρω διερεύνηση, συζήτηση και εξεύρεση λύσεων προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή και επιτυχημένη εφαρμογή του ViDA. Τα προσωπικά σεμινάρια Fiscalis έχουν αποδειχθεί υψίστης σημασίας στο παρελθόν για την επίτευξη ομαλής και ομοιόμορφης εφαρμογής σε ολόκληρη την ΕΕ, για την οποία η ανάπτυξη επεξηγηματικών σημειώσεων με όλους τους σχετικούς εμπλεκόμενους φορείς υπήρξε επίσης βασικός παράγοντας.

 

 Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι το βασικό επόμενο βήμα για όλους τους ενδιαφερόμενους – την Επιτροπή της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τις επιχειρήσεις – τους επόμενους μήνες και τα χρόνια είναι να εργαστούν ενεργά και από κοινού για να διασφαλιστεί ότι η εφαρμογή του πακέτου ViDA είναι ένα βήμα προς τον εκσυγχρονισμό της ΕΕ Σύστημα ΦΠΑ για να το κάνει κατάλληλο για το μέλλον.

4.2. Βασικές επιπτώσεις του ViDA στο τρέχον σύστημα ΦΠΑ

Μόλις εφαρμοστεί, το ViDA θα οδηγήσει σε βασικές αλλαγές στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ που δημιουργούν ευκαιρίες για περαιτέρω βελτιώσεις στη λειτουργία του ΦΠΑ για τις φορολογικές αρχές και τις επιχειρήσεις, αλλά και νέες προκλήσεις στον τρόπο διαχείρισης του ΦΠΑ.

 

Το στοιχείο DRR του VIDA (υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακή αναφορά ΕΕ) θα παρέχει στις φορολογικές αρχές δεδομένα συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο για σχεδόν όλες τις παραδόσεις αγαθών και υπηρεσιών B2B μεταξύ φορολογουμένων που είναι εγκατεστημένοι σε διαφορετικά κράτη μέλη της ΕΕ. Ο μεγαλύτερος μοχλός για την Επιτροπή της ΕΕ και τα κράτη μέλη ήταν η καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ. Καταδικάζουμε την απάτη στον τομέα του ΦΠΑ και υποστηρίζουμε την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, καθώς δημιουργεί άνισους όρους ανταγωνισμού και στρεβλώνει τον ανταγωνισμό για τις επιχειρήσεις. Αυτό που μας πληγώνει περισσότερο είναι ότι κλέβονται κεφάλαια από τις κοινωνίες μας, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να εγγυηθούν μεγαλύτερη κοινωνική ευημερία στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Το σημαντικό βήμα για την υποβολή συναλλαγών και ψηφιακών αναφορών σε πραγματικό χρόνο αλλάζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι φορολογικές αρχές θα αλληλεπιδρούν με τις καλόπιστες επιχειρήσεις. Οι νεοαποκτηθείσες πληροφορίες πρέπει να χρησιμοποιούνται με υπευθυνότητα από τις φορολογικές αρχές των κρατών μελών, ιδίως προς τις νόμιμες επιχειρήσεις, έχοντας υπόψη και ενεργώντας σύμφωνα με τις βασικές αρχές που είναι εγγενείς στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ – ουδετερότητα, αναλογικότητα και δυνατότητα διαχείρισης.

 

 Το στοιχείο ενιαίας εγγραφής ΦΠΑ του ViDA είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτο και θα παρέχει στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά την ευκαιρία να μειώσουν το αποτύπωμα εγγραφής ΦΠΑ:

 

 •   Οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης αγαθών και υπηρεσιών μπορούν να αναφέρουν όλες τις πωλήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ σε μορφή OSS.

 

 •   Η διασυνοριακή κυκλοφορία ιδίων αγαθών στην ΕΕ μπορεί επίσης να αναφερθεί μέσω του OSS, το οποίο αποτελεί μεγάλη απλοποίηση για διαφορετικούς τύπους και μεγέθη επιχειρήσεων.

 

 •   Η επέκταση του καθεστώτος αντιστροφής επιβάρυνσης μπορεί επίσης να αποφέρει περαιτέρω οφέλη για τις επιχειρήσεις, αλλά για να επιτευχθεί πλήρης απλούστευση, οι διαδικασίες επιστροφής ΦΠΑ στα 27 κράτη μέλη πρέπει να λειτουργούν ομαλά και αποτελεσματικά, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να διαχειρίζονται τη θέση των ταμειακών ροών τους με αποτελεσματικό τρόπο.

 

 Το στοιχείο της οικονομίας πλατφόρμας του ViDA, το οποίο θα επεκτείνει περαιτέρω το καθεστώς των θεωρούμενων προμηθευτών στις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις καταλυμάτων και στον τομέα των μεταφορών επιβατών, έχει μια πιο αβέβαιη προοπτική. Το εάν θα αποδειχθεί χρήσιμο δομικό στοιχείο για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του συστήματος ΦΠΑ της ΕΕ θα γίνει σαφές μόλις εφαρμοστεί στην πράξη το καθεστώς.

 

 Εκτός του πακέτου ViDA, οι αλλαγές που θεωρούνται ως μέρος της προτεινόμενης πρότασης τελωνειακής μεταρρύθμισης της Επιτροπής της ΕΕ θα επηρεάσουν επίσης το καθεστώς ΦΠΑ της ΕΕ τα επόμενα χρόνια. Το καθεστώς Import One Stop Shop για εισαγωγές από καταναλωτές (χαμηλής αξίας), το οποίο εισήχθη ως μέτρο απλούστευσης, πρέπει να αναλυθεί και να βελτιωθεί περαιτέρω. Προτού αναπτυχθεί περαιτέρω αυτό το καθεστώς από τελωνειακή άποψη, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εξακριβωθεί εάν υπάρχει κακή χρήση των αριθμών IOSS και, εάν ναι, ποια είναι η κλίμακα και το πραγματικό πρότυπο του προβλήματος. Αυτή είναι η βάση για τη διερεύνηση και την ανάπτυξη πιθανών λύσεων που λειτουργούν τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις φορολογικές διοικήσεις.

 

 Τέλος, οι αλλαγές που θα προκύψουν από το ViDA, δεν μπορούν να φανούν ανεξάρτητα από τις ευρύτερες πρόσφατες φορολογικές αλλαγές της ΕΕ όσον αφορά την αναφορά φορολογικών δεδομένων, τόσο σε έμμεσο όσο και σε άμεσο φορολογικό επίπεδο (εθνικές εντολές DRR, SAF-T, PCBC, τεκμηρίωση TP, DAC6, Πυλώνες 1 και 2, τελωνειακή ή περιβαλλοντική αναφορά κ.λπ.). Αυτές οι αλλαγές έχουν δημιουργήσει πολλαπλά επίπεδα γραφειοκρατίας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις – πρώτα από όλα να αναφέρουν τα δεδομένα στις φορολογικές αρχές και, δεύτερον, να χειρίζονται όλα τα αιτήματα από τις φορολογικές αρχές για τα αναφερόμενα δεδομένα, τα οποία συλλέγονται από μεγάλη ποικιλία πηγών και είναι δύσκολο να συμβιβαστεί/ταιριάσει. Αυτή η κατάσταση προκαλεί επίσης αυξημένες ανησυχίες στην οικονομία της πλατφόρμας, καθώς οι ψηφιακοί μεσάζοντες συμμετέχουν περισσότερο στη διαδικασία είσπραξης και ελέγχου φόρων (Deemed Reseller, Platforms, CESOP, DAC7).

4.3. Προτεινόμενες δομικές αλλαγές για ένα αποδοτικό σύστημα ΦΠΑ
4.3.1. Κανόνες εμπλοκής μεταξύ Επιχειρήσεων και Φορολογικών Αρχών σχετικά με την αναφορά συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι μόνο μέσω δεδομένων και τεχνολογίας, η καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ δεν θα είναι δυνατή με στοχευμένο και αποτελεσματικό τρόπο. Τα δεδομένα και η τεχνολογία πρέπει να ενσωματωθούν σε μια συνολική διαδικασία συνεργατικής συμμόρφωσης, βασισμένη στην εμπιστοσύνη μεταξύ της υποκείμενης επιχείρησης και των φορολογικών αρχών, η οποία ξεκινά με την κατανόηση της υποκείμενης επιχείρησης, των δραστηριοτήτων της, των συστημάτων και διαδικασιών της και των ανθρώπων της επιχείρησης που ασχολούνται με Όλα αυτά, αφού μόνο τότε μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά και επιτυχώς οι κίνδυνοι.

 

 Επιπλέον, θα θέλαμε επίσης να τονίσουμε ότι στον σημερινό κόσμο – μεταξύ του παραδοσιακού (φυσικού) και του μελλοντικού ψηφιακού (εικονικού) κόσμου – έχουμε ακόμα λίγο χρόνο μπροστά μας πριν φτάσουμε στην οικονομία σε πραγματικό χρόνο, όπου τα πράγματα θα κυλήσουν απρόσκοπτα και με αυτοματοποιημένο τρόπο. Επομένως, είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι στον σημερινό κόσμο και στο άμεσο μέλλον, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές μη αυτόματες και μη αυτοματοποιημένες διαδικασίες, πράγμα που σημαίνει ότι η αντιστοίχιση δεδομένων προμηθευτή και πελατών θα οδηγήσει σε κενά, που δεν έχουν καμία σχέση με τον ΦΠΑ απάτη, και η οποία μπορεί να εξηγηθεί, αλλά για να γίνει αυτό απαιτείται πολλή δουλειά.

 

 Ως εκ τούτου, θα θέλαμε να ενθαρρύνουμε την Επιτροπή της ΕΕ να αναπτύξει ένα σύνολο κατευθυντήριων αρχών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα που βασίζονται σε συναλλαγές πρέπει να συλλέγονται, να χρησιμοποιούνται και να διασφαλίζονται σωστά από τις φορολογικές διοικήσεις των κρατών μελών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι έντιμες επιχειρήσεις προστατεύονται και αντιμετωπίζονται δίκαια. και με σεβασμό που βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές που είναι εγγενείς στο σύστημα ΦΠΑ της ΕΕ και σύμφωνα με τον Χάρτη της ΕΕ.

 

 Αυτό κατά την άποψή μας θα πρέπει να περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τα ακόλουθα σημεία:

 

 Α. Πρωτόκολλα μετάδοσης, μορφές και πεδίο εφαρμογής: προωθούν τη σύγκλιση της αγοράς .

 

 Η νομοθεσία DRR (υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακή αναφορά ΕΕ) εντός του ViDA περιέχει περιορισμένες μόνο λεπτομέρειες σχετικά με τις απαιτήσεις διαβίβασης δεδομένων από τους φορολογούμενους στις εθνικές φορολογικές αρχές, οι οποίες εκτός από τις απαιτήσεις μορφής θα ορίζουν επίσης πρωτόκολλα μετάδοσης και τεχνικές προδιαγραφές. Η ομοιομορφία προσέγγισης στον καθορισμό των απαιτήσεων για την κοινή χρήση δεδομένων θα συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της απλότητας που αποδεδειγμένα ενθαρρύνει τη φορολογική συμμόρφωση και μειώνει το χάσμα ΦΠΑ. Αυτό θα χρειαστεί σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς σημαντικός αριθμός κρατών μελών σχεδιάζουν να εισαγάγουν ΜΚΚ τα επόμενα 3 έως 5 χρόνια, προβλέποντας την εισαγωγή ΜΚΚ εντός της ΕΕ.

 

 Συνιστούμε στην Επιτροπή, σε διαβούλευση με την επιχειρηματική κοινότητα, να προωθήσει τη σύγκλιση των εγχώριων καθεστώτων ηλεκτρονικής τιμολόγησης ή/και ηλεκτρονικής αναφοράς. Αυτό μπορεί να γίνει με την ανάπτυξη ενός περιορισμένου συνόλου πιθανών προσεγγίσεων που είναι βιώσιμες για τις επιχειρήσεις και ευθυγραμμίζονται με τις βασικές αρχές σχεδιασμού που απαιτούνται από τη νομοθεσία της ΕΕ. Παραδείγματα περιλαμβάνουν το μοντέλο Peppol CTC (αποκεντρωμένο μοντέλο αναφοράς σε πραγματικό χρόνο με ρυθμιζόμενη ανταλλαγή). Για την ηλεκτρονική τιμολόγηση, το EDI είναι εδώ και πολλά χρόνια μια καλά αποδεκτή μορφή ηλεκτρονικής τιμολόγησης για συναλλαγές B2B. Είναι ακόμα ένα ερώτημα εάν το EDI θα είναι μια δομημένη μορφή ηλεκτρονικής τιμολόγησης συμβατή με τον κανόνα EN16931. Εάν το EDI δεν είναι πλέον αποδεκτό σχήμα, μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν αυτήν τη στιγμή το EDI, όχι μόνο για ηλεκτρονική τιμολόγηση, αλλά ως μέρος της διαδικασίας της αλυσίδας εφοδιασμού E2E.

 

 Η σύγκλιση μπορεί επίσης να αυξηθεί μέσω της εισαγωγής υποχρέωσης κοινοποίησης σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για σχέδια τεχνικών κανονισμών που έχουν ληφθεί σχετικά με τη DRR (υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακή αναφορά ΕΕ) πριν από την έγκρισή τους, επιτρέποντας μια περίοδο αναστολής κατά την οποία η Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη εξετάζουν τους προτεινόμενους κανονισμούς και ανταποκρίνονται (παρόμοια με αυτά που υπάρχουν σε άλλους νομοθετικούς τομείς της ΕΕ, π.χ. για τεχνικούς κανονισμούς για προϊόντα και υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας – Οδηγία 2015/1535).

 

 Το πεδίο εφαρμογής της υποχρεωτικής εγχώριας ηλεκτρονικής τιμολόγησης B2B είναι επίσης διαφορετικό ανά χώρα. Συνήθως, οι μη εγκατεστημένες οντότητες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εντολής ηλεκτρονικής τιμολόγησης για εγχώριες συναλλαγές, εκτός εάν έχουν μόνιμη εγκατάσταση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει, μεταξύ άλλων θεμάτων, σε συζητήσεις μεταξύ προμηθευτή και πελατών. Ένα άλλο ασαφές σημείο σχετικά με τον βαθμό στον οποίο θα πρέπει να τηρούνται οι διαδικασίες ηλεκτρονικής τιμολόγησης B2B, αφορά τα έξοδα που σχετίζονται με τις επιχειρήσεις (συνήθως έξοδα ταξιδιού) που αναφέρονται στις εταιρείες μέσω αναφοράς εξόδων. Ενώ η ηλεκτρονική τιμολόγηση μπορεί να παρέχει στις επιχειρήσεις τα απαραίτητα δεδομένα για τη βελτίωση της έκπτωσης του ΦΠΑ σε τέτοιες δαπάνες, ο συνδυασμός της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης με τις υπάρχουσες διαδικασίες εξόδων μπορεί να οδηγήσει σε διοικητική πολυπλοκότητα και κίνδυνο διπλής πληρωμής των δαπανών.

 

 Β. Σχεδιασμός διαδικασιών ελέγχου ΦΠΑ δεδομένων DRR (υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακή αναφορά ΕΕ) .

 

 Οι συντριπτικές έντιμες επιχειρήσεις με μεγάλο αριθμό αιτημάτων για τη διευκρίνιση των κενών μεταξύ των δεδομένων που αναφέρουν οι προμηθευτές και των πελατών ή μεταξύ των δεδομένων DRR και των δεδομένων αναφοράς ΦΠΑ, θα τις παραλύσουν και θα εμποδίσουν την καθημερινή τους δραστηριότητα. Αντίθετα, αυτό μπορεί να επιτρέψει ακούσια στους απατεώνες να ενεργούν με λιγότερο έλεγχο, καθώς οι φορολογικές αρχές γίνονται πιο απασχολημένες από ποτέ με τη διαχείριση ζητημάτων δεδομένων και ερωτήσεων από νόμιμες επιχειρήσεις. Ως εκ τούτου, πρέπει να επιτύχουμε τη σωστή ισορροπία εδώ για να διασφαλίσουμε ότι τα πράγματα αντιμετωπίζονται στην πράξη με υπευθυνότητα και αναλογικό τρόπο, διαφορετικά αυτό θα έχει μεγάλες επιπτώσεις στη μελλοντική μας οικονομική ανάπτυξη και στη μελλοντική μας ευημερία στην ΕΕ.

 

 Υπάρχει μια παγκόσμια τάση εισαγωγής της έννοιας των αγορών πύλης σύμφωνα με τις οποίες ο πελάτης πρέπει να αναφέρει το ηλεκτρονικό τιμολόγιο σε μια κυβερνητική πύλη. Ορισμένες χώρες που εφαρμόζουν τέτοια καθεστώτα έχουν εισαγάγει μια πρόσθετη προϋπόθεση για την έκπτωση του ΦΠΑ: ο πελάτης έχει το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ μόνο όταν ο προμηθευτής έχει δημοσιεύσει το τιμολόγιο στην πύλη. Αυτό όχι μόνο οδηγεί σε πρόσθετη επιβάρυνση

 

 για τους φορολογούμενους που ασκούν το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ, αλλά και υπονομεύει την ουδετερότητα του ΦΠΑ για τις έντιμες επιχειρήσεις.

 

 Με βάση τα στοιχεία που αναφέρονται στην πύλη, οι αρχές μπορούν να συντάξουν μια προσυμπληρωμένη δήλωση ΦΠΑ, με βάση επίσης τελωνειακά δεδομένα, SAF-T, κ.λπ. Παρά την προφανή απλούστευση που μπορεί να προσφέρει σε ορισμένους φορολογούμενους στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους για δήλωση ΦΠΑ, η εμπειρία δείχνει ότι αυτή η εξέλιξη μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές πρόσθετες επιβαρύνσεις, καθώς οι φορολογούμενοι θα πρέπει να εναρμονίσουν τα δεδομένα της προσυμπληρωμένης δήλωσης ΦΠΑ με τα δεδομένα στα επιχειρηματικά τους συστήματα. Εκτός από την πολυπλοκότητα της συμφωνίας, η αναφορά διαφορετικών αριθμών στη δήλωση ΦΠΑ έναντι της προσυμπληρωμένης δήλωσης ΦΠΑ μπορεί να οδηγήσει σε αναβολή των (ενδεχομένων) επιστροφών ΦΠΑ. Θα πρέπει να γίνει μια βαθύτερη ανάλυση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα τυπικά επιχειρηματικά συστήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη καλύτερης συμμόρφωσης με τη συνεργασία.

 

 Γ. Επίδραση δεδομένων και συνέπειες στην πράξη – χρήση δεδομένων, ασφάλεια δεδομένων, απόρρητο δεδομένων .

 

 Είναι σημαντικό για τις φορολογικές διοικήσεις να έχουν κατά νου ότι το αίτημα για δεδομένα που βασίζονται σε συναλλαγές συνεπάγεται και ευθύνη και υποχρέωση, να χειρίζονται τα δεδομένα με προσοχή και να διασφαλίζουν ότι τηρούνται οι υποχρεώσεις περί απορρήτου και ασφάλειας δεδομένων. Η χρήση και η κατοχή εμπορικά ευαίσθητων επιχειρηματικών δεδομένων με λανθασμένο και ανασφαλή τρόπο μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για τις επιχειρήσεις τόσο οικονομικά όσο και σε επίπεδο φήμης και μπορεί να οδηγήσει σε νέους τύπους απάτης ή αδικαιολόγητους εμπλουτισμούς – αυτό είναι απαγορευτικό και πρέπει να αποφεύγεται.

 

 Υπάρχει επιτακτική ανάγκη να αρχίσει ένας προβληματισμός σχετικά με την ανάγκη διατήρησης της ασφάλειας των πληροφοριών και της οικονομικής κυριαρχίας της ΕΕ: ​​τα εκτεταμένα δεδομένα που αναφέρονται επί του παρόντος στις φορολογικές αρχές των κρατών μελών (και ανταλλάσσονται μεταξύ των) μέσω των ΕΑΒ, καθώς και μέσω της επικείμενης ηλεκτρονικής Οι απαιτήσεις τιμολόγησης και ψηφιακής αναφοράς στον ΦΠΑ στην πρόταση της Ψηφιακής Εποχής θα επιτρέψουν τη χαρτογράφηση των εμπορικών ροών σε όλη την ΕΕ.

 

 Αυτή η εξέλιξη εγείρει θεμελιώδη ερωτήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν σχετικά με το απόρρητο, το επιχειρηματικό απόρρητο, την ασφάλεια δεδομένων, τη χρήση δεδομένων για σκοπούς άλλους εκτός από τη φορολογία, τη διασταύρωση δεδομένων τιμολόγησης με άλλα οικονομικά δεδομένα, τον έλεγχο οικονομικής νοημοσύνης, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, τον οικονομικό ανταγωνισμό και διαχείριση των οικονομικών πολιτικών.

 

 Είναι ζωτικής σημασίας να καθιερωθεί μια διαδικασία παρακολούθησης σε επίπεδο ΕΕ για να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των κανόνων και η ασφάλεια όλων των δεδομένων που συλλέγονται από επιχειρήσεις εντός της ΕΕ.

4.3.2. Διασφάλιση των δικαιωμάτων των φορολογουμένων και διευκόλυνση της συμμόρφωσης

Η εφαρμογή του DRR θα προκαλέσει μια τεράστια επένδυση για τις επιχειρήσεις και τις φορολογικές αρχές. Για να αξιοποιηθούν τα οφέλη από την επίτευξη ακριβέστερης και σωστής αναφοράς των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο και «πρώτη φορά σωστά», θα πρέπει να αναπτυχθούν εργαλεία που θα υποστηρίζουν τους φορολογούμενους να έχουν πρόσβαση στα σωστά δεδομένα για την ενίσχυση της φορολογικής τους συμμόρφωσης.

 

 Η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η ηλεκτρονική αναφορά απαιτούν οι επιχειρήσεις να έχουν βεβαιότητα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με το καθεστώς φορολογούμενου των εμπορικών τους εταίρων. Τα υπάρχοντα εργαλεία και πρωτοβουλίες όπως το EU eIDAS και η επέκταση VIES-on-web θα συμβάλουν στη διευκόλυνση της επαλήθευσης ταυτότητας αντισυμβαλλομένου σε έναν κόσμο υποβολής αναφορών σε πραγματικό χρόνο, μειώνοντας τον κίνδυνο για τους καλόπιστους φορολογούμενους καθώς και τη διοικητική εργασία για τις φορολογικές αρχές και τους φορολογούμενους, αποτρέποντας διορθώσεις μετά τη συναλλαγή. Το πλαίσιο διοικητικής συνεργασίας παρέχει τη βάση για δράση της ΕΕ στον τομέα αυτό, αλλά θα πρέπει να βελτιωθεί για να παρέχει επίσης καλύτερα δεδομένα στις επιχειρήσεις, με βάσεις δεδομένων που διαχειρίζεται η ΕΕ που χρησιμεύουν ως ενιαία πηγή αλήθειας. Αυτά τα δεδομένα καθώς και οι νομικές αποφάσεις που βασίζονται στο δίκαιο της ΕΕ πρέπει να έχουν δεσμευτική ισχύ έναντι των φορολογικών αρχών των κρατών μελών της ΕΕ.

 

 Είναι επίσης σημαντικό οι φορολογούμενοι να έχουν πρόσβαση σε δεδομένα που σχετίζονται με αυτούς που περιλαμβάνονται στην ηλεκτρονική αναφορά σε πραγματικό χρόνο που θα αποτελέσουν τη βάση για τη συμμόρφωση με τον ΦΠΑ τόσο σε επίπεδο εντός της ΕΕ όσο και σε εγχώριο επίπεδο. Θα πρέπει να παρέχονται στους φορολογούμενους πληροφορίες για τις συναλλαγές που αναφέρουν οι αντισυμβαλλόμενοι και οι μεσάζοντες σε σχέση με αυτούς και θα πρέπει να υπάρχει μια διαδικασία για τη διασφάλιση του δικαιώματός τους να τροποποιούν τα δεδομένα που υποβάλλονται.

 

Η εισαγωγή DRR (ψηφιακών αναφορών) , με πρωταρχικό στόχο να παρέχει στις φορολογικές αρχές δεδομένα που τους επιτρέπουν να αντιμετωπίζουν την απάτη ΦΠΑ σε πραγματικό χρόνο, δεν μπορεί να οδηγήσει σε υποβάθμιση του θεμελιώδους δικαιώματος των φορολογουμένων να εκπίπτουν τον ΦΠΑ που επιβαρύνουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες. Πρέπει ανά πάσα στιγμή να αποφεύγεται ο αντίκτυπος στην ουδετερότητα του ΦΠΑ που θα προέκυπτε από την άρνηση έκπτωσης του ΦΠΑ επί των εισροών για ουσιαστικά ορθές συναλλαγές όπου έχουν σημειωθεί τυπικές ή τεχνικές αστοχίες πληροφορικής στην αναφορά συναλλαγών. Από πρακτική άποψη, εάν ένας πελάτης μπορεί να ανακτήσει τον ΦΠΑ μόνο όταν ο προμηθευτής έχει αναφέρει σωστά τη συναλλαγή εκροών, τότε ο πελάτης δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να «αστυνομεύσει» τους προμηθευτές (δηλαδή να τους κυνηγήσει μέσω πολλαπλών παρακολούθησης ή να αρνηθεί την πληρωμή σε ο προμηθευτής που μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα εμπορικού δικαίου). Η αστυνόμευση των φορολογουμένων που δεν συμμορφώνονται πλήρως δεν πρέπει να είναι ο ρόλος των επιχειρήσεων, αλλά της φορολογικής διοίκησης.

 

 Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, είναι επίσης σημαντικό οποιεσδήποτε πρωτοβουλίες για προσυμπληρωμένες δηλώσεις ΦΠΑ που απαιτούν συμφωνία με τα επαγγελματικά αρχεία, να μην οδηγούν σε καθυστερημένη ή πιο επαχθή εκτέλεση του δικαιώματος μιας επιχείρησης για έκπτωση του ΦΠΑ και για ανάκτηση επιπλέον πιστώσεων ΦΠΑ.

 

 Αντίθετα, η διαθεσιμότητα δεδομένων συναλλαγών σε ενιαία ψηφιακή μορφή για τις φορολογικές αρχές θα πρέπει να πυροδοτήσει τον προβληματισμό σχετικά με την απλούστευση των υποχρεώσεων που επιβάλλονται επί του παρόντος στους φορολογούμενους, με πιο φιλόδοξη ατζέντα από την απλή κατάργηση των περιοδικών αναφορών δεδομένων, όπως οι ευρωπαϊκοί κατάλογοι πωλήσεων (ή παρόμοιες εθνικές υποχρεώσεις). Οι τομείς προς διερεύνηση σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο κατά τη γνώμη του VAT Expert Group περιλαμβάνουν:

 

 •   Η υποχρέωση τεκμηρίωσης (διασυνοριακής) διακίνησης εμπορευμάτων για ΦΠΑ και ο τρόπος με τον οποίο οι φορολογικές αρχές ελέγχουν αυτό, θα μπορούσε να διευκολυνθεί με βάση τη διαθεσιμότητα των δεδομένων τιμολογίων. Λαμβάνοντας υπόψη τις ολοένα και πιο ασαφείς γραμμές μεταξύ των προμηθειών αγαθών έναντι των υπηρεσιών, η βάση δεδομένων τιμολογίων για την επαλήθευση της σωστής αναφοράς των περισσότερων συναλλαγών μπορεί να είναι επαρκής για σκοπούς ελέγχου.

 

 •   Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κληθούν να εξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να απλοποιηθούν τα υποδείγματα των δηλώσεων ΦΠΑ, δεδομένης της διαθεσιμότητας δεδομένων συναλλαγών σε επίπεδο φορολογικής αρχής.

 

 •   Η συλλογή στατιστικών στοιχείων από τις εθνικές αρχές θα πρέπει να επανεξεταστεί ενόψει της πιθανής διπλής υποβολής εκθέσεων με τη DRR εντός της ΕΕ για αγαθά και υπηρεσίες.

 

 •   Η τρέχουσα είσπραξη ΦΠΑ ως μέρος της διαδικασίας εισαγωγών στα σύνορα θα μπορούσε να καταργηθεί καθιστώντας τη διαδικασία αντιστροφής ΦΠΑ εισαγωγής πρότυπο της ΕΕ και διασφαλίζοντας την έκπτωση ΦΠΑ εισαγωγής για συναλλαγές B2B με βάση την αναφορά τιμολογίων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το καθεστώς ιδιοκτησίας των εισαγόμενων αγαθών.